Volkswagen na krawędzi: 100 000 miejsc pracy do likwidacji, cztery fabryki zamknięte, a 9 lipca decydujące starcie w radzie nadzorczej

Volkswagen zmierza w kierunku najbardziej brzemiennego w skutki starcia w radzie nadzorczej w historii niemieckiego przemysłu. 9 lipca 2026 roku rada nadzorcza koncernu zagłosuje nad planem restrukturyzacji, który przewiduje zamknięcie czterech niemieckich fabryk, redukcję zatrudnienia nawet o 100 000 osób i zmniejszenie gamy modelowej o około połowę . Plan ten oznacza radykalne zaostrzenie wcześniejszych działań oszczędnościowych i spotkał się z twardym oporem ze strony związków zawodowych oraz największego akcjonariusza, kraju związkowego Dolna Saksonia.

Skala proponowanych cięć

Restrukturyzacja wykracza daleko poza to, co Volkswagen wcześniej sygnalizował. 100 000 zwolnień to dwukrotność redukcji ogłoszonej zaledwie kilka miesięcy wcześniej i dotyczyłoby około 15% globalnej siły roboczej firmy . Zamknięcie lub zakończenie produkcji ma objąć cztery niemieckie zakłady: Hanower, Zwickau, Emden oraz fabrykę Audi w Neckarsulm. Likwidacja tych czterech lokalizacji bezpośrednio pozbawiłaby pracy ponad 45 000 osób .

Ponadto Volkswagen planuje zredukować swoją gamę modelową nawet o połowę, wycofując nierentowne modele i koncentrując się na mniejszej liczbie pojazdów o wyższej marży . Firma zamierza również ograniczyć wydatki na badania i rozwój o 15% w swoim pięcioletnim budżecie , a źródła podają, że szerszym celem jest obniżenie kosztów o 20% do 2028 roku .

Co napędza kryzys

Trzy zbiegające się naciski doprowadziły Volkswagena do tego punktu:

• Chińska konkurencja: Chińscy producenci samochodów przejęli znaczący udział w globalnym rynku, przebijając VW zarówno ceną, jak i technologią EV. Jest to określane jako największe pojedyncze zagrożenie dla firmy .
• Amerykańskie cła: Prezes Oliver Blume w swoim wystąpieniu na konferencji prasowej z okazji Walnego Zgromadzenia w czerwcu 2026 r. stwierdził, że bezpośrednie i pośrednie skutki samych ceł USA wyniosły około 5 miliardów euro .
• Słabnący popyt europejski i strukturalna nadwyżka mocy produkcyjnych: Niemieckie fabryki VW o wysokich kosztach działają znacznie poniżej swoich mocy, a firma boryka się z pogarszającą się pozycją konkurencyjną na rynku krajowym .

Moment przełomowy dla prezesa Olivera Blume'a

Przed Blume'em stoi, zdaniem analityków, największe wyzwanie w jego karierze. Akcjonariusze naciskają na niego, by pokazał, że restrukturyzacja postępuje wystarczająco szybko, zwłaszcza po tym, jak głębokie obniżenie prognoz przez BMW wywołało alarm w całej branży w obawie o przyszłość niemieckiego sektora motoryzacyjnego . Spotkanie rady nadzorczej 9 lipca jest powszechnie opisywane jako moment przełomowy dla jego stanowiska .

Plan Blume'a to nie tylko oszczędności. Reuters podał, że propozycja ta stanowi również próbę zakwestionowania utrwalonej struktury ładu korporacyjnego Volkswagena, która od dawna spowalniała proces decyzyjny, dając związkom zawodowym i krajowi związkowemu Dolna Saksonia prawo weta w kluczowych decyzjach .

Sprzeciw ze strony związków i Dolnej Saksonii

Opór jest zaciekły i skoordynowany:

• IG Metall i rada zakładowa wyznaczyły „czerwoną linię” przeciwko jakimkolwiek zamknięciom fabryk. Lider związkowy Thorsten Gröger nazwał plan „głębokim ciosem w serce ciężko pracującej załogi VW” i zapowiedział, że kierownictwo „musi spodziewać się oporu, jakiego sobie nie wyobrażają” .
• Dolna Saksonia, która posiada 20% udziałów w VW i ma swojego przedstawiciela w radzie nadzorczej, wyraźnie oświadczyła, że nie zgodzi się na żadne działanie, które traktuje zamykanie fabryk jako rzekomo łatwe rozwiązanie .
• Niemiecki rząd federalny również zasygnalizował, że chce zapobiec zamykaniu krajowych fabryk, choć podkreślił, że ostateczna decyzja należy do firmy .
• Pracownicy protestowali przed lipcowym posiedzeniem rady nadzorczej, gwiżdżąc na gwizdkach, machając czerwonymi flagami związkowymi i niosąc transparenty z napisem „gemeinsam stark” – „razem silni” .

Gdzie jesteśmy teraz

Posiedzenie rady nadzorczej 9 lipca jest krytycznym punktem zwrotnym. W strukturze zarządzania Volkswagena związkowcy zajmują połowę miejsc w radzie i mogą blokować najważniejsze decyzje, a 20% udziałów Dolnej Saksonii daje jej mniejszość blokującą. Blume ostrzegł, że może zwołać nadzwyczajne walne zgromadzenie, jeśli rada odrzuci propozycję .

Kluczowa komplikacja: plan ten łamałby porozumienie z grudnia 2024 roku z IG Metall, które wykluczało zamykanie fabryk w zamian za 35 000 „społecznie odpowiedzialnych” zwolnień do 2030 roku . Obecna propozycja wykracza daleko poza tamto porozumienie i nie ma jasnego planu awaryjnego, jeśli rada ją odrzuci. Jeśli plan zostanie odrzucony, Volkswagen może stanąć w obliczu przedłużającego się impasu w czasie, gdy jego pozycja konkurencyjna gwałtownie się pogarsza, chińscy rywale nacierają, a presja celna rośnie .