Jak Chiny jednocześnie promują otwarte AI na forum ONZ i rozważają ograniczenia eksportowe?

Dwutorowa strategia Chin wobec sztucznej inteligencji

Pekin prezentuje dwie zupełnie różne twarze – jedną dla międzynarodowej opinii publicznej, drugą dla krajowego przemysłu technologicznego. To przemyślana dwutorowa strategia: publiczne angażowanie się w dyskusje ONZ na temat otwartego AI i budowania potencjału, a jednocześnie rozważanie ograniczeń w dostępie do najbardziej zaawansowanych modeli, by zachować strategiczną przewagę .

Promowanie otwartego AI w Genewie

Chińska dyplomacja w zakresie AI towarzyszyła kluczowym wydarzeniom ONZ w Genewie w 2026 roku:

• 6–7 lipca 2026 — Globalny Dialog ONZ na temat Zarządzania Sztuczną Inteligencją (Genewa). To dwudniowe wydarzenie poświęcone było m.in. szansom i implikacjom AI, przełamywaniu przepaści cyfrowej, budowaniu potencjału oraz dostępu do technologii .
• Czerwiec 2026 — Tydzień Otwartego Oprogramowania ONZ. Sesja zatytułowana „Open Source dla AI i technologii wschodzących” oceniała otwarte oprogramowanie jako bramę do zrównoważonej przyszłości AI .

Rozważania o ograniczeniach eksportowych

7 lipca 2026 roku – w tym samym tygodniu, co genewski Dialog AI – agencja Reuters wyłącznie ujawniła, że chińskie władze prowadziły w poprzednim miesiącu rozmowy z największymi firmami technologicznymi na temat potencjalnego ograniczenia dostępu do najbardziej zaawansowanych chińskich modeli AI, w tym tych jeszcze nieudostępnionych .

• Rozmowy prowadziło Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informacyjnych (MIIT) z udziałem głównych chińskich firm technologicznych .
• Według Reutersa, w rozmowach uczestniczyły co najmniej trzy firmy: Alibaba, ByteDance i Zhipu AI .
• Planowane ograniczenia mogą objąć najbardziej zaawansowane modele o otwartym kodzie źródłowym, a także te zamknięte, co oznacza, że niektóre modele obecnie dostępne za granicą mogą wkrótce podlegać nowym restrykcjom .
• Jest to kontynuacja dyrektywy z listopada 2025 roku, która nakazywała państwowym centrom danych korzystanie wyłącznie z rodzimych chińskich układów scalonych AI .

Co ujawnia ta sprzeczność?

Tor działania	Przekaz	Odbiorca	Cel
ONZ Genewa	Otwarte AI, przełamywanie przepaści cyfrowych, budowanie potencjału, globalna współpraca	Kraje rozwijające się, globalna opinia publiczna, państwa członkowskie ONZ	Dyplomatyczna soft power, kształtowanie norm, dostęp do rynków Globalnego Południa
Krajowe rozmowy polityczne	Ograniczenie dostępu do zaawansowanych modeli i zmniejszenie zależności od zagranicznych układów	Chińskie firmy technologiczne, rodzimy ekosystem	Bezpieczeństwo narodowe, suwerenność technologiczna, ochrona strategicznej przewagi

To niekoniecznie sprzeczność – to wyważona strategia dualna.

Pekin chce kształtować globalne zasady zarządzania AI i pozycjonować się jako lider w budowaniu potencjału AI, szczególnie w krajach zaniepokojonych przepaścią cyfrową . Promowanie otwartego AI na forum ONZ służy tym celom dyplomatycznym, buduje dobrą wolę i wspiera szersze przyjęcie chińskich narzędzi AI za granicą .

Jednocześnie chińskie władze rozważają, jak ograniczyć dostęp do swoich najbardziej zaawansowanych możliwości AI, w tym modeli granicznych i potencjalnie systemów o otwartym kodzie źródłowym . Rozmowy prowadzone przez MIIT odzwierciedlają logikę amerykańskich kontroli eksportowych zaawansowanych układów i modeli AI, tyle że stosowaną z chińskiej perspektywy: Waszyngton również ogranicza lub rozważa ograniczenia dostępu do zaawansowanych układów i systemów AI ze względów bezpieczeństwa narodowego .

Krótko mówiąc, otwarte AI jest narzędziem wpływu; graniczne AI jest narzędziem władzy. Pekin może promować otwartość i budowanie potencjału tam, gdzie pomaga to zdobywać przyjaciół i kształtować normy, jednocześnie chroniąc najbardziej zaawansowane możliwości, by zachować swoją pozycję konkurencyjną i bezpieczeństwo narodowe . To odzwierciedla szersze podejście amerykańskie – angażowanie się w międzynarodowe zarządzanie AI przy jednoczesnym zaostrzaniu kontroli wokół wrażliwych technologii AI w kraju. Sugeruje to, że oba mocarstwa coraz częściej traktują zarządzanie AI jako arenę rywalizacji geopolitycznej, a nie tylko współpracy technicznej .