Kryzys paliwowy w Rosji wymuszony przez ukraińskie ataki dronowe

W ostatnich dniach czerwca i na początku lipca 2026 r. Rosja i Ukraina prowadziły eskalacyjną wymianę ciosów dalekiego zasięgu: Moskwa ostrzeliwała Kijów i Odessę przy użyciu setek dronów i rakiet, podczas gdy ukraińskie Siły Systemów Bezzałogowych (SBS) w rekordowym tempie uderzały w rosyjskie rafinerie, tankowce i infrastrukturę rurociągową. Rezultaty obu kampanii były diametralnie różne. Rosyjskie ataki spowodowały ciężkie straty wśród ludności cywilnej – 2 lipca w samym Kijowie zginęło co najmniej 30 osób – ale nie przyniosły decydującej przewagi militarnej. Natomiast ukraińska kampania wywołała asymetryczny efekt strategiczny: wewnętrzny kryzys paliwowy, który zmusił Moskwę do zakazu eksportu benzyny, oleju napędowego i paliwa lotniczego, doprowadził przerób ropy do najniższego poziomu od 16 lat i sprawił, że Rosja po raz pierwszy od lat zaczęła importować paliwo .

Rosyjskie ataki na Kijów i Odessę

2 lipca 2026 r. Rosja wystrzeliła setki dronów i dziesiątki rakiet w kierunku Kijowa, zabijając co najmniej 30 osób, raniąc kilkadziesiąt i uszkadzając około 130 budynków. Był to najkrwawszy atak na stolicę Ukrainy w tym roku . Druga, równie potężna fala uderzeniowa 6 lipca zabiła co najmniej 14 kolejnych osób i raniła wiele innych. Wśród uszkodzonych obiektów znalazły się budynki mieszkalne, hotel, magazyn Czerwonego Krzyża oraz stacja pogotowia ratunkowego .

Ataki spowodowały masowe ofiary cywilne i rozległe zniszczenia infrastruktury, ale ukraińska obrona przeciwlotnicza i systemy dowodzenia pozostały sprawne. Rosja nie osiągnęła przełomu militarnego.

Ukraińska kampania odwetowa dronów głębokiego zasięgu

Ukraina radykalnie zwiększyła skalę kampanii dalekiego zasięgu w czerwcu i lipcu 2026 r. Siły Systemów Bezzałogowych (SBS) poinformowały o 1150% wzroście liczby udanych uderzeń głęboko na terytorium Rosji od początku roku . Kluczowe operacje obejmują:

• 8 lipca 2026 r.: Ukraińskie drony uderzyły w trzy rosyjskie rafinerie (w Saratowie, Niżniekamsku i Rostowie), uszkodziły dwa tankowce w Zatoce Taganrog na Morzu Azowskim oraz trafiły w stacje pomp rurociągowych .
• 6 lipca 2026 r.: Drony trafiły w największą rosyjską rafinerię w Omsku na Syberii – był to jeden z najdalszych ukraińskich ataków w czasie wojny, na dystansie około 2 700 km od terytorium kontrolowanego przez Ukrainę .
• 24 czerwca 2026 r.: Rafineria w Moskwie została trafiona, a według dwóch źródeł branżowych pozostanie nieaktywna przez co najmniej sześć miesięcy i jest mało prawdopodobne, aby wznowiła produkcję w 2026 r. .
• Maj 2026 r.: Ukraińskie ataki na rafinerie ustanowiły miesięczny rekord – 16 udanych uderzeń, co doprowadziło do spadku rosyjskiego przerobu ropy do najniższego poziomu od 16 lat .

Wpływ na rafinerie, podaż paliw i politykę eksportową

Działanie rafinerii – Powtarzające się, eskalacyjne ataki dronów fizycznie wyłączyły z użytku wiele dużych rafinerii. Sama rafineria w Moskwie będzie nieczynna przez co najmniej sześć miesięcy , a ogólny przerób ropy w Rosji jest najniższy od 16 lat . Paradoksalnie, doprowadziło to do wzrostu rosyjskiego eksportu ropy naftowej drogą morską do poziomu wojennego maksimum, ponieważ krajowe rafinerie nie są w stanie przerobić surowca .

Niedobory paliw w kraju – Uszkodzenia rafinerii wywołały niedobory benzyny, wzrost cen, ograniczenia w sprzedaży i długie kolejki na stacjach benzynowych w całej Rosji . Do czerwca 2026 r. sytuacja przerodziła się w otwarty kryzys paliwowy: kontrolowany przez Rosję Krym ogłosił stan wyjątkowy i zakazał sprzedaży paliwa . Agencja AP naliczyła ponad 50 zgłoszonych ataków Ukrainy na rafinerie, magazyny, terminale i inną infrastrukturę naftową w Rosji i na Krymie od końca marca 2026 r. . Według szacunków jednej z firm doradczych, około jedna trzecia mocy przerobowych rosyjskich rafinerii jest wyłączona z użytku .

Reakcja polityki eksportowej Rosji – Moskwa nałożyła kaskadę restrykcji, aby ratować podaż na rynku wewnętrznym:

• Eksport paliwa lotniczego (do silników odrzutowych) – zakazany do 30 listopada 2026 r. .
• Eksport benzyny – tymczasowy zakaz obowiązujący od 1 kwietnia 2026 r. został przedłużony ze względu na utrzymujące się niedobory .
• Eksport oleju napędowego – zakazany od 8 lipca 2026 r. co najmniej do 31 lipca. Wicepremier Aleksander Nowak stwierdził, że zakaz „umożliwi zwiększenie dostaw na rynek krajowy” .
• Zmiany podatkowe i import paliwa – Parlament Rosji zatwierdził poprawki do kodeksu podatkowego, które dotują import paliwa (w oparciu o koszty dostaw z Indii), aby skompensować utratę mocy przerobowych rafinerii .

Ocena strategiczna

Rosyjskie ataki na Kijów spowodowały masowe ofiary cywilne i zniszczenia infrastruktury, ale nie dały decydującej przewagi militarnej. Ukraińska kampania uderzeniowa osiągnęła efekt asymetryczny: uderzając w zdolności przeróbcze rosyjskich rafinerii, a nie w wydobycie ropy naftowej, stworzyła wewnętrzny kryzys paliwowy, który zmusił Moskwę do zakazu eksportu benzyny, oleju napędowego i paliwa lotniczego – zakłócając kluczowe źródło dochodów wojennych. Przerób ropy jest najniższy od 16 lat, kilka dużych rafinerii jest wyłączonych z użytku na miesiące, a Rosja musi teraz importować paliwo, jednocześnie eksportując więcej nieprzerobionej ropy naftowej .