Dlaczego ropa Brent spadła z 126 dolarów do poziomów sprzed wojny i dlaczego ten spokój nie potrwa długo

W zaledwie dziesięć tygodni cena ropy Brent wymazała wszystkie wzrosty z wojny w Iranie w 2026 roku. Globalny benchmark osiągnął szczyt na poziomie 126,28 dol. za baryłkę 30 kwietnia, a następnie runął o około 42%, spadając do poziomów sprzed wojny w okolice 73 dol. pod koniec czerwca. 6 lipca Brent kosztował 71,60 dol. – niemal identycznie jak przed konfliktem (72,48 dol. 27 lutego) . Ta ulga cenowa opiera się jednak na tymczasowym porozumieniu politycznym, uszkodzonej infrastrukturze i strategicznie wyczerpanych rezerwach. Oto, co naprawdę się wydarzyło i dlaczego globalna siatka bezpieczeństwa energetycznego jest cieńsza niż od dziesięcioleci.

Co spowodowało załamanie cen ropy Brent?

Za szybkość i skalę spadku odpowiadają trzy główne czynniki.

Memorandum of Understanding USA-Iran (17 czerwca 2026 r.) – Tymczasowe porozumienie ponownie otworzyło Cieśninę Ormuz, zniosło amerykańską blokadę morską irańskich portów i umożliwiło Iranowi nieograniczony eksport ropy w 60-dniowym oknie negocjacyjnym . Od momentu zniesienia blokady Iran wyeksportował już ponad 40 milionów baryłek ropy, sprzedając ją po cenach o około 20% wyższych niż przed wojną .

Stopniowy powrót ruchu tankowców – Choć przepustowość wciąż pozostaje znacznie poniżej normy, tankowce zaczęły ponownie przepływać przez Cieśninę Ormuz. Nawet gdy 23 czerwca przez cieśninę przepłynęło zaledwie około 2 miliony baryłek – ułamek normalnego dziennego przepływu – ceny kontraktów terminowych gwałtownie spadły, ponieważ inwestorzy wycenili perspektywę normalizacji .

Zniszczenie popytu – Wysokie ceny w kwietniu i maju zdusiły popyt w krajach importujących, przyspieszając korektę . Po raz pierwszy od wybuchu wojny analitycy obniżyli prognozy cen ropy na 2026 rok w ankiecie Reutera przeprowadzonej wśród 31 ekonomistów, obniżając średnią prognozę Brent z 90,44 dol. do 84,50 dol. za baryłkę .

Dlaczego analitycy ostrzegają, że ulga cenowa jest złudna

Wielu analityków i komentatorów Reutera ostrzega, że pozorny spokój jest kruchy. Analiza Reutera z 14 maja nosiła wymowny tytuł „Zwodniczy spokój na rynku ropy nie potrwa długo”, wskazując, że tymczasowa stabilność była podtrzymywana przez ograniczone zakupy Chin i gwałtowny wzrost amerykańskiego eksportu – ani jedno, ani drugie nie jest trwałe .

Kluczowe obawy obejmują:

• MOU to tymczasowa, 60-dniowa umowa, a nie trwały pokój. Irańskie zapasy nuklearne pozostają nienaruszone, rząd się nie zmienił, a los Libanu jest nierozstrzygnięty . Jeśli negocjacje załamią się po 21 sierpnia, Cieśnina Ormuz może zostać natychmiast ponownie zamknięta.

• Fizyczne przepływy są wciąż zaburzone. Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) szacuje, że Zjednoczone Emiraty Arabskie eksportują ropę na poziomie zaledwie 85% mocy sprzed wojny . Infrastruktura w Zatoce Perskiej ucierpiała podczas konfliktu, a ruch przez Ormuz pozostaje poniżej normalnego poziomu .

• Zapasy handlowe są niebezpiecznie niskie. JPMorgan Chase w raporcie zatytułowanym „Iluzja obfitości” przewiduje, że zapasy w bogatych krajach mogą osiągnąć „poziom stresu operacyjnego” już na początku sierpnia, a „minimalny poziom operacyjny” we wrześniu .

• Zmienność pozostaje ekstremalna. Analityk towarowy SEB Ole R. Hvalbye ostrzegł, że choć cena „wygląda na papierze uporządkowanie”, nadal obserwujemy dzienne wahania rzędu 5-10% w obie strony .

Wyczerpanie rezerw strategicznych: strukturalne ryzyko

Amerykańskie Strategic Petroleum Reserve (SPR) spadło do 325,7 miliona baryłek w tygodniu kończącym się 26 czerwca 2026 roku – to najniższy poziom od maja 1983 roku . Jest to część uwolnienia 172 milionów baryłek, zatwierdzonego w celu zrekompensowania luki podażowej spowodowanej wojną w Iranie . Do 6 lipca Reuters informował, że SPR wciąż spada .

Sytuacja globalna jest równie niepokojąca. Choć dokładna globalna liczba jest trudna do ustalenia na podstawie jednego źródła, samo amerykańskie wyczerpanie to 172 miliony baryłek. Inni główni importerzy – Chiny, Japonia, Indie i członkowie IEA – również w ogromnym stopniu korzystali ze swoich rezerw strategicznych podczas kryzysu. Nie istnieje jasny publiczny plan uzupełnienia tych zapasów .

Dlaczego to jest niebezpieczne:

• SPR na poziomie 325,7 mln baryłek zapewnia zaledwie około 16 dni pokrycia amerykańskiego importu – daleko poniżej jego historycznej roli 30-90-dniowej poduszki .
• Uzupełnienie zapasów wymagałoby zakupów na otwartym rynku, co samo w sobie podniosłoby ceny – to dylemat, którego żaden rząd nie rozwiązał .
• Fortune i Yahoo Finance zwróciły uwagę, że wyczerpanie SPR „rodzi nowe pytania o zdolność kraju do reagowania na przyszłe wstrząsy podażowe” .
• Zapasy handlowe są również blisko minimalnych poziomów. Całkowite amerykańskie zapasy – w tym handlowe i SPR – spadły o 111,4 miliona baryłek od początku wojny, osiągając 743,3 miliona baryłek 19 czerwca – najniższy poziom od 1984 roku .

Podsumowanie

Spadek cen ropy Brent o 42% jest realny i przynosi ulgę krajom importującym ropę. Ale opiera się na tymczasowym porozumieniu politycznym, uszkodzonej infrastrukturze i strategicznie wyczerpanych rezerwach. Bez planu uzupełnienia globalnej poduszki rezerw strategicznych, następny wstrząs podażowy – czy to z powodu zamknięcia Ormuz, cięcia dostaw OPEC+, czy też awarii u głównego producenta – uderzy w rynek niemal pozbawiony bufora awaryjnego . Globalna siatka bezpieczeństwa energetycznego jest cieńsza niż od dziesięcioleci, a żaden mechanizm nie jest w stanie jej odbudować.