Globalny wyścig zbrojeń 2025-2026: Rekordowe 2,9 bln dolarów na wydatki wojskowe, wojna AI i zwrot w stronę systemów autonomicznych

Światowe wydatki wojskowe w 2025 r. osiągnęły bezprecedensowy poziom 2,887 bln dolarów, co oznacza 11. rok wzrostu z rzędu i jest najwyższą kwotą odnotowaną kiedykolwiek przez Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI) . Globalne obciążenie militarne wzrosło do 2,5% PKB, najwyższego poziomu od 2009 r. . Ten skok, który nastąpił mimo spadku wydatków USA spowodowanego wstrzymaniem pomocy wojskowej dla Ukrainy, przekształca przemysł obronny i przyspiesza technologiczną zmianę, którą analitycy określają jako najbardziej agresywną od początku zimnej wojny . Oto kluczowe, potwierdzone źródłowo wnioski na temat głównych motorów tego nowego wyścigu zbrojeń.

Rekordowe wydatki wojskowe: 2,887 bln dolarów

Dane SIPRI z kwietnia 2026 r. potwierdzają, że światowe wydatki wojskowe wzrosły realnie o 2,9% do 2 887 mld dolarów w 2025 r. . Same Stany Zjednoczone, Chiny i Rosja wydały łącznie 1 480 mld dolarów, co stanowi 51% globalnej sumy . Podczas gdy wydatki USA spadły o 7,5% po wstrzymaniu pomocy dla Ukrainy, wydatki wojskowe w Europie wzrosły o 14%, a w Azji i Oceanii o 8,1% w ujęciu realnym, co odzwierciedla zobowiązania NATO podjęte po 2022 r. oraz zaostrzone napięcia w regionie Indo-Pacyfiku . Pięcioma największymi wydającymi na świecie były Stany Zjednoczone, Chiny, Rosja, Niemcy i Indie, które łącznie odpowiadały za 58% światowych wydatków wojskowych .

Historyczny budżet Pentagonu na badania i rozwój: 179 mld dolarów

Proponowany budżet Pentagonu na rok fiskalny 2026, opiewający łącznie na ponad bilion dolarów, przeznacza rekordową kwotę 179 mld dolarów na badania, rozwój, testy i ewaluację (RDT&E) . To największy budżet B+R w historii Pentagonu i, w przeciwieństwie do wydatków na zakupy, nie finansuje gotowych systemów – przeznaczony jest na technologie, które zdefiniują następną generację działań wojennych . Defense One zauważa, że zmiany w tym budżecie stanowią „wskaźnik prognostyczny tego, jak wojsko zamierza walczyć za 5–15 lat”, sygnalizując skupienie na broni definiowanej programowo, autonomii i kosmicznych systemach rozpoznania .

Rekordowa pozycja 13,4 mld dolarów na AI i autonomię

Po raz pierwszy w historii budżet Pentagonu zawiera dedykowaną linię budżetową na sztuczną inteligencję i systemy autonomiczne, opiewającą na 13,4 mld dolarów . Forbes zauważa, że to „pierwszy raz w historii Pentagonu”, kiedy budżet zawiera oddzielną pozycję na drony i systemy autonomiczne . Środki są rozproszone pomiędzy wiele biur finansowych Departamentu Obrony, a nie jedno konto . Z 13,4 mld dolarów, 9,4 mld przeznaczono na drony powietrzne, 1,7 mld na morskie platformy autonomiczne, 734 mln na zdolności podwodne, a 210 mln na autonomiczne pojazdy lądowe . To wzrost o około 700% w porównaniu z budżetem DoD na AI w wysokości 1,8 mld dolarów w roku fiskalnym 2025 . Osobno, Brookings Institution podaje, że łączne zobowiązania federalne USA w zakresie AI w całym rządzie USA wzrosły o 966% z 2024 r. do 7,2 mld dolarów w budżecie na 2026 r., z potencjalnymi nagrodami sięgającymi 91,8 mld dolarów .

Rewolucja dronów: Skalowanie do ponad 300 000 jednostek

Być może najbardziej dramatyczną zmianą jest zwrot amerykańskiej armii w stronę masowo produkowanych, jednorazowych dronów. Program Drone Dominance Program (DDP) ma na celu wprowadzenie do służby około 300 000 dronów do 2027 r., przy czym niektóre oficjalne materiały mówią o około 340 000 małych bezzałogowych systemów powietrznych w dwuletnim okresie zakupów . Inicjatywa ta traktuje drony jako „materiał eksploatacyjny” (ang. expendable ammunition), a nie kosztowne i zaawansowane platformy . Sekretarz obrony Pete Hegseth ogłosił inwestycję 56 mld dolarów w osiągnięcie tego celu . Projekt budżetu na rok fiskalny 2027 przeznacza na samą Grupę ds. Dronów i Broni Autonomicznej (DAWG) 54,6 mld dolarów – to aż 243-krotny wzrost w porównaniu z 225,9 mln dolarów przyznanymi w roku fiskalnym 2026 . Obecną roczną produkcję dronów w USA szacuje się na 50 000–100 000 sztuk, ale armia USA przedstawiła plany produkcji co najmniej 10 000 małych bezzałogowców miesięcznie do 2026 r. w ramach programu SkyFoundry . Globalny rynek wojskowych dronów ma wzrosnąć z 34,85 mld dolarów w 2026 r. do 109,22 mld dolarów do 2031 r., przy rocznym tempie wzrostu (CAGR) na poziomie 25,7% .

Rosyjski pocisk hipersoniczny Cyrkon w walce

Rosja wielokrotnie użyła w 2025–2026 r. przeciwko Ukrainie pocisku manewrującego 3M22 Cyrkon (Tsirkon). Pocisk leci z prędkością około Mach 8, ma zasięg do 1000 km i został pierwotnie zaprojektowany do zwalczania lotniskowców . Kluczowe incydenty:

• 2 czerwca 2026 r.: Rosja przeprowadziła duży ostrzał, w tym ośmioma pociskami Cyrkon przeciwko celom na Ukrainie .
• 3 lutego 2026 r.: Rosyjski atak powietrzny obejmował wystrzelenie pocisków Cyrkon wśród łącznie 521 jednostek amunicji .
• 24 marca 2026 r.: Wywiad ukraiński wyśledził i zniszczył wyrzutnię Cyrkonów na Krymie wraz z dwoma załadowanymi pociskami .
• 23–24 maja 2026 r.: Rosja wystrzeliła trzy pociski Cyrkon w ramach ostrzału Ukrainy składającego się z 90 pocisków i 600 dronów .

Ukraińskie Siły Powietrzne podają, że pociski Cyrkon lecące po trajektorii balistycznej mogą być przechwycone przez systemy takie jak Patriot, ale ukraińska obrona powietrzna często nie ma wystarczającej liczby pocisków przechwytujących . Trwa spór o klasyfikację pocisku: ukraińskie Siły Powietrzne argumentują, że Cyrkon nie spełnia ścisłych definicji hipersonicznego pocisku manewrującego, ponieważ porusza się po trajektorii balistycznej, choć Rosja twierdzi, że jest hipersoniczny .

Jak reaguje kompleks wojskowo-przemysłowy?

Skala tego technologicznego zwrotu generuje hossę na rynku akcji spółek zbrojeniowych. Forbes donosi, że najszybciej rozwijające się sektory obronności to już nie tradycyjne platformy, takie jak samoloty czy okręty, ale systemy autonomiczne definiowane programowo . Połączenie dedykowanego budżetu na AI, masowych programów zakupu dronów i największego wniosku o finansowanie B+R w historii Pentagonu sygnalizuje fundamentalną zmianę w sposobie prowadzenia i wygrywania wojen. Określenie tej ery jako „najbardziej agresywnego zwrotu technologicznego w obronności od początku zimnej wojny” jest komentarzem analityków, a nie oficjalnym oznaczeniem, ale dane – 179 mld dolarów na RDT&E, 13,4 mld dolarów na AI i plany dotyczące setek tysięcy dronów – zdecydowanie go potwierdzają .