Jen japoński w punkcie zwrotnym? 20% niedowartościowania kontra 165 jenów za dolara

Jen japoński znajduje się w okolicach najniższych poziomów od czterdziestu lat – około 162 jenów za dolara – a perspektywy na resztę 2026 r. są przedmiotem niezwykle ostrego sporu między czołowym japońskim dyplomatą walutowym a jednym z największych banków z Wall Street.

Dwie skrajnie różne wizje

Tatsuo Yamasaki, były wiceminister finansów Japonii ds. międzynarodowych, uważa, że jen jest strukturalnie niedowartościowany. W wywiadzie z lutego 2026 r. stwierdził, że „nie byłoby nic dziwnego w lekkim umocnieniu się jena”, gdy inwestorzy lepiej zrozumieją stanowisko fiskalne premier Sanae Takaichi . Yamasaki ostrzegł również, że po niedawnych kontrolach kursów przez Bank Japonii – co często poprzedza bezpośrednią interwencję – władze „mogą teraz podjąć działania w każdej chwili”, co jest wyraźnym sygnałem dla spekulantów o realnym ryzyku interwencji . 20% niedowartościowanie z obecnych poziomów sugerowałoby wartość godziwą w okolicach 130 jenów za dolara – pogląd ten wcześniej podzielała minister finansów Satsuki Katayama, gdy była starszym politykiem, twierdząc, że fundamenty japońskiej gospodarki wskazują, iż realna wartość jena wynosi 120–130 jenów za dolara . (Katayama później zdystansowała się od tych słów po objęciu stanowiska minister finansów ).

Goldman Sachs reprezentuje przeciwny pogląd. 6 lipca 2026 r. bank gwałtownie obniżył swoją prognozę dla jena, spodziewając się, że kurs USD/JPY osiągnie 162 jeny za dolara w ciągu trzech miesięcy i 165 w ciągu 12 miesięcy, podczas gdy wcześniejsza prognoza wynosiła 155 . Goldman Sachs tłumaczy to utrzymującą się przewagą rentowności aktywów amerykańskich, „załamaniem podaży” w sektorze AI i energetyki, które wspiera dolara amerykańskiego, oraz poglądem, że japońskie interwencje będą miały tylko tymczasowy wpływ . Bank wyraźnie rekomenduje transakcje typu carry trade finansowane w jenach jako strategię zarabiania na tej rozbieżności . Prognoza Goldman Sachs na poziomie 165 jest najwyższa wśród głównych instytucji finansowych zestawionych przez Bloomberga .

Rekordowa interwencja – i ograniczony pozostały potencjał

Ministerstwo Finansów Japonii potwierdziło, że wydało rekordową kwotę 11,7 biliona jenów – około 73,6 miliarda dolarów – na interwencję skupującą jena między 28 kwietnia a 27 maja 2026 r. . Była to pierwsza interwencja rynkowa Japonii od 2024 r., wywołana po tym, jak jen spadł poniżej 160 jenów za dolara . Pomimo ogromnej skali – największej miesięcznej interwencji w historii Japonii – jej wpływ był ograniczony; jen szybko powrócił do poziomów, które skłoniły do podjęcia działań .

Kluczowym ograniczeniem na przyszłość jest wytyczna MFW: Japonia może przeprowadzić tylko dwie kolejne, trzydniowe interwencje do listopada 2026 r., jeśli chce zachować status kraju z w pełni płynnym kursem walutowym . Japonia wykorzystała już jedno takie wielodniowe okno (trzy kolejne interwencje podczas Złotego Tygodnia, które zostały uznane za jedną sesję), pozostawiając tylko dwa pozostałe okna interwencyjne . Niektórzy urzędnicy zauważają jednak, że przepisy MFW nie ograniczają ściśle częstotliwości interwencji, a japoński rząd pozostaje gotowy do podjęcia „zdecydowanych” działań, gdy jen znajduje się w dolnym zakresie 160 .

Źródło rozbieżności

Zasadniczy spór między Yamasakim a Goldman Sachs sprowadza się do jednego pytania: Czy różnica stóp procentowych między USA a Japonią zmniejszy się na tyle, aby jen stał się atrakcyjny? Rezerwa Federalna utrzymuje jastrzębie stanowisko, podczas gdy Bank Japonii jedynie stopniowo i umiarkowanie podnosi stopy, utrzymując realne japońskie stopy procentowe głęboko ujemne i napędzając transakcje carry trade na jenach . Goldman Sachs spodziewa się, że ten mechanizm się utrzyma, podczas gdy Yamasaki i inni obserwatorzy Japonii argumentują, że słabość jena przekroczyła fundamenty i musi w końcu ulec korekcie. Inni stratedzy również są podzieleni: J.P. Morgan prognozuje kurs USD/JPY na koniec roku na poziomie 164, podczas gdy ING przewiduje spadek do 153, a Scotiabank celuje w 150 .

Podsumowanie

Perspektywy dla jena są głęboko podzielone. Były szef walutowy Yamasaki argumentuje, że wartość godziwa wynosi około 130 jenów – co oznacza, że jen jest niedowartościowany o około 20% – i ostrzega, że ryzyko interwencji dla spekulantów jest realne. Goldman Sachs odpowiada, że podstawowe czynniki (przewaga rentowności w USA, stopniowe podwyżki stóp BOJ, popyt na carry trade) pchną jena do 165. Japonia wydała rekordowe 73,6 miliarda dolarów na obronę jena z ograniczonym trwałym skutkiem i ma teraz tylko dwa pozostałe zgodne z MFW okna interwencyjne do listopada. Obecny kurs w okolicach 162 jenów znajduje się już w trzydziestomiesięcznym przedziale docelowym Goldman Sachs, a ostateczne rozstrzygnięcie zależy w dużej mierze od ścieżki stóp BOJ, polityki Fed oraz od tego, czy Tokio będzie gotowe naruszyć wytyczne MFW, aby interweniować bardziej agresywnie.