Kryzys paliwowy w Rosji: Putin podpisuje ustawę, Ukraińcy niszczą rafinerie

Prawo to poprzedzał dekret Putina z października 2025 r., który przedłużył wypłaty rekompensat „damper" dla firm naftowych do maja 2026 r., zakazując zawieszania tych dopłat . Rosyjski parlament zatwierdził zmiany podatkowe 24 czerwca 2026 r. .

Przyczyna kryzysu: ukraińska kampania dronów

Głównym motorem napędowym była systematyczna kampania ukraińskich ataków dronami dalekiego zasięgu na rosyjską infrastrukturę rafineryjną, która zaczęła gwałtownie eskalować w sierpniu 2025 r. .

• Skala ataków: Do końca marca 2026 r. AP odnotowało ponad 50 uderzeń ukraińskich w rafinerie, magazyny, terminale i inną infrastrukturę naftową w Rosji i na okupowanym Krymie .
• Wyeliminowane moce przerobowe: Ukraina zniszczyła lub uszkodziła instalacje przerabiające około 1 miliona baryłek ropy dziennie – około 20% całkowitych mocy rafineryjnych Rosji – stan na październik 2025 r. . Do lipca 2026 r. przerób ropy w czerwcu spadł o 25% rok do roku do 3,95 mln baryłek dziennie, najniższego poziomu od ponad dwóch dekad .
• Krytyczne cele: Uderzenia dronów były wymierzone konkretnie w hydrokrakery, które są niezbędne do produkcji benzyny wysokooktanowej, co wywołało wyraźny niedobór benzyny .
• Ocena IEA: Międzynarodowa Agencja Energetyczna ostrzegła, że skutki ataków dronów będą tłumić rosyjskie przeróbki rafineryjne co najmniej do połowy 2026 r. .
• Wykorzystanie mocy: Do października 2025 r. około 40% rosyjskich mocy rafineryjnych było bezczynnych, a ukraińskie ataki dronów odpowiadały za około 70% przestojów .

Szersze konsekwencje

Reglamentacja paliwa i niedobory

• Rosjanie mierzyli się z długimi kolejkami na stacjach benzynowych i reglamentacją paliwa w wielu regionach .
• Krym ogłosił stan wyjątkowy w czerwcu 2026 r. i zakazał wszelkiej sprzedaży paliw .
• Rosyjski rząd wprowadził okresowe zakazy eksportu benzyny od marca 2024 r. i zaostrzył je w latach 2025–2026 . Do października 2025 r. zakaz eksportu został przedłużony do końca roku, a następnie do maja 2026 r. .

Przejście Rosji z eksportera w importera

• Z paraliżem krajowego przerobu i zakazami eksportu, Rosja – historycznie główny eksporter paliw – została zmuszona do rozpoczęcia importu benzyny w celu pokrycia popytu krajowego . Lipcowa ustawa podatkowa z 2026 r. wyraźnie subsydiowała ten import z Indii .

Skutki uboczne dla Azji Środkowej

• Kirgistan, który importuje ponad 90% swojej benzyny z Rosji, formalnie poprosił Kazachstan, Białoruś, Azerbejdżan, Uzbekistan, Turkmenistan i Rosję o awaryjne dostawy paliwa na początku lipca 2026 r. .
• Tadżykistan i Uzbekistan były również silnie uzależnione od rosyjskiego paliwa i stanęły w obliczu zaostrzających się dostaw, gdy Moskwa przekierowała produkcję na własny rynek . Tadżykistan, który importuje prawie całe swoje paliwo, głównie z Rosji, został najmocniej dotknięty .
• Kraje Azji Środkowej zaczęły poszukiwać alternatywnych źródeł importu paliw, gdy rosyjskie dostawy stały się niepewne .

Gwałtowny wzrost sprzedaży samochodów elektrycznych

• Popyt na EV gwałtownie wzrósł, gdy niedobory paliw się pogorszyły, szczególnie w czerwcu 2026 r. Dealerzy samochodowi w Moskwie zgłaszali trudności z nadążaniem za popytem na chińskie marki samochodów elektrycznych .
• Rosatom, państwowa korporacja atomowa, odnotował 40% wzrost liczby ładowań na swoich stacjach EV, a jego dyrektor generalny prognozował dalszy wzrost .
• Ważne zastrzeżenie: Niektóre dane sugerowały, że rynek EV jest wciąż mały w liczbach bezwzględnych. Od 22 czerwca 2026 r. zarejestrowano zaledwie 231 nowych EV w ciągu tygodnia, a dyrektor agencji Autostat powiedział, że nie ma jeszcze „masowego" przejścia . Wzrost był realny, ale z niskiej bazy i napędzany głównie przez chiński import .