Microsoft przepuścił 38% globalnych zysków przez Irlandię. Co ujawnia nowy unijny raport podatkowy?

Pierwszy publiczny raport Microsoftu dla poszczególnych krajów (CbCR), opublikowany 30 czerwca 2026 r. na mocy unijnej dyrektywy 2021/2101 za rok obrotowy 2025, ujawnia skrajną koncentrację zysków w Irlandii. Tamtejsze spółki córki giganta wygenerowały 47,1 mld dolarów zysku przed opodatkowaniem – 38,1% globalnego wyniku Microsoftu – zatrudniając zaledwie 6 654 osoby, czyli około 3% siły roboczej firmy .

Irlandia kontra Niemcy: kontrast jak z innej planety

Irlandzkie operacje odnotowały 47,1 mld dolarów zysku przed opodatkowaniem i zapłaciły 5,6 mld dolarów podatku CIT. Tymczasem Niemcy – jeden z największych europejskich rynków Microsoftu pod względem liczby pracowników i przychodów – wygenerowały zaledwie około 0,5% globalnego dochodu przed opodatkowaniem i zapłaciły jedynie 174 mln dolarów podatku . Efektywna stawka podatku CIT w Irlandii w tym okresie wynosiła około 11,9–14%, czyli znacznie mniej niż niemiecka stawka ustawowa .

Irlandzki hub wygenerował ponad 7 mln dolarów zysku przed opodatkowaniem na pracownika, czyli około 13 razy więcej niż średnia globalna firmy. Ta metryka dosadnie pokazuje, jak własność intelektualna i sprzedaż z całej Europy są księgowane przez irlandzkie podmioty .

Jak Microsoft bronił swojej struktury

W poście na blogu towarzyszącym raportowi Microsoft przekonywał, że ujawnienie dowodzi „zgodności z przepisami”, i podkreślał swój globalny wkład ekonomiczny: 28,7 mld dolarów łącznie zapłaconych podatków CIT na całym świecie, 176 mld dolarów nakładów inwestycyjnych oraz 89,2 mld dolarów wydatków na B+R . Firma oświadczyła, że jej struktura podatkowa jest zgodna z obowiązującym prawem, a raport dostarcza „kontekstu” dla jej działalności . Institute on Taxation and Economic Policy skomentował, że raport „pokazuje, iż Microsoft księguje ogromną część swoich światowych zysków w nisko opodatkowanej Irlandii” .

Szersze implikacje

Spór z IRS w toku

Ujawnienie danych zbiega się w czasie z toczącym się sporem Microsoftu z amerykańską służbą skarbową (IRS) o 28,9 mld dolarów z tytułu transfer pricing za lata podatkowe 2004–2013, dotyczącym zysków przesuniętych przez regionalne huby w Irlandii, Singapurze i Portoryko . IRS twierdzi, że Microsoft wykorzystywał ceny transferowe do nieprawidłowego przenoszenia zysków do krajów o niskich podatkach. Audyt, opisany przez ProPublica jako „największy w historii IRS”, koncentrował się na umowie podziału kosztów, którą agencja nazwała później „fikcyjną, nie służącą żadnemu materialnemu celowi gospodarczemu poza przenoszeniem dochodów” .

Transatlantyckie tarcia podatkowe

Publiczne dane CbCR dostarczają amunicji unijnym politykom, którzy twierdzą, że amerykańscy giganci technologiczni płacą zbyt niskie podatki od europejskich zysków. Wzmacniają też argumenty za wdrożeniem drugiego filaru OECD w sprawie globalnego minimalnego podatku (15%), który zmniejszyłby korzyści z księgowania zysków w Irlandii .

Nadchodzące raporty innych koncernów

Dyrektywa UE wymaga od wszystkich międzynarodowych korporacji o globalnych przychodach powyżej 750 mln euro publikowania podobnych raportów za lata obrotowe rozpoczynające się od 22 czerwca 2024 r. . Microsoft był jednym z pierwszych dużych amerykańskich koncernów, które się do tego zastosowały. W nadchodzących miesiącach spodziewane są raporty Apple, Alphabet, Meta, Amazon i innych, co może wywołać falę publicznej kontroli i presji politycznej .

Precedens przejrzystości podatkowej

W przeciwieństwie do poufnych raportów CbCR wymienianych między organami podatkowymi w ramach zasad OECD, unijne publiczne raporty – publikowane na stronach internetowych firm – pozwalają na bezpośrednie porównanie, gdzie księgowane są zyski, a gdzie znajdują się pracownicy, sprzedaż i rzeczywista aktywność gospodarcza . To kamień milowy w dziedzinie jawności podatkowej, chwalony przez organizacje propostępowe .