Rosja na kolanach: Ukraińskie uderzenia dronami wywołują kryzys paliwowy 2026 r. i zmuszają Moskwę do awaryjnego importu benzyny z Indii

Na początku lipca 2026 roku Rosja stanęła w obliczu najpoważniejszego kryzysu paliwowego od dziesięcioleci. Główną przyczyną była zakrojona na szeroką skalę kampania ukraińskich uderzeń dronami i rakietami na rosyjskie rafinerie – odnotowano ponad 50 takich ataków od końca marca 2026 roku – które wyłączyły znaczną część zdolności przerobowych kraju .

4 lipca 2026 roku Sztab Generalny Ukrainy poinformował, że 42,74% całkowitych projektowanych mocy przerobowych rosyjskiego przemysłu rafineryjnego zostało wyłączone z eksploatacji, a w ciągu ostatniego miesiąca trafiono co najmniej osiem rafinerii . Niezależni analitycy podawali bardziej konserwatywne szacunki, a takie media jak LA Times i Al Jazeera informowały o wyłączeniu mniej więcej jednej trzeciej mocy . Ta rozbieżność wynika prawdopodobnie z różnicy między całkowitymi projektowanymi mocami (dane ukraińskie) a aktualnie sprawnymi mocami (dane analityków). Obie strony są zgodne, że zniszczenia są poważne i bezprecedensowe.

Liczby na miejscu były zatrważające. Przerób ropy naftowej spadł w czerwcu o 25% rok do roku, do 3,95 mln baryłek dziennie – to najniższy poziom od ponad dwóch dekad . Produkcja benzyny spadła o 17%, z 1,03 mln do 850 tys. baryłek dziennie . Sezonowy wzrost popytu związany z letnimi podróżami i żniwami dodatkowo pogłębił lukę podażową . Sam prezydent Władimir Putin przyznał 23 czerwca, że ataki osiągnęły swój cel, jakim jest „destabilizacja społeczeństwa” .

Pięć nadzwyczajnych środków Moskwy

W obliczu szybko pogłębiającego się niedoboru Kreml wdrożył serię nadzwyczajnych działań.

1. Sześciokrotny wzrost dotacji dla rafinerii

Aby zniechęcić do eksportu i utrzymać paliwo na rynku krajowym, Rosja wypłaciła rafineriom w czerwcu 2026 roku 210,6 mld rubli (2,72 mld dolarów) – to ponad sześciokrotny skok w porównaniu z rokiem poprzednim . Była to największa miesięczna wypłata od grudnia 2023 roku .

2. Reglamentacja paliwa i ograniczenia sprzedaży

Co najmniej 17 regionów wprowadziło obowiązkowe limity zakupu, a do końca czerwca liczba regionów z ograniczeniami zakupu benzyny wzrosła do 53 . Do 25 czerwca dane z otwartych źródeł wskazywały na obowiązywanie środków reglamentacji paliwa w co najmniej 56 regionach Rosji . Kierowcy stali w godzinnych kolejkach, a niektóre doniesienia mówiły o oczekiwaniu trwającym nawet 13 godzin .

3. Obniżone standardy jakości (paliwo Euro 2)

Rosja zezwoliła rafineriom na produkcję paliwa o podwyższonej zawartości siarki i innych zanieczyszczeń na potrzeby rynku krajowego . Co bardziej dramatyczne, rząd zaczął rozważać tymczasowy powrót do normy Euro 2 – standardu zakazanego w Rosji w 2013 roku – na okres do jednego roku, do lipca 2027 . Pozwoliłoby to na produkcję i import benzyny i oleju napędowego o znacznie wyższej zawartości siarki, umożliwiając działanie rafineriom, które nie są w stanie produkować paliwa wyższej jakości .

4. Tajny import paliwa z Azji: benzyna z Indii

W historycznym odwróceniu ról dla głównego eksportera ropy, Rosja rozpoczęła na początku lipca 2026 roku morski import benzyny z Indii. Wysłano co najmniej 60 000 ton metrycznych benzyny z indyjskich portów, a plany zakładają import 400 000 ton benzyny miesięcznie z różnych krajów . Parlament zatwierdził również zmiany w kodeksie podatkowym, wprowadzające dotacje importowe powiązane z kosztami dostawy z Indii .

Posunięcie to jest szczególnie uderzające, biorąc pod uwagę, że Indie stały się największym nabywcą rosyjskiej ropy naftowej po wybuchu wojny w Ukrainie, przerabiając rosyjską ropę w indyjskich rafineriach i eksportując produkty rafinowane z powrotem do Rosji .

5. Przedłużone zakazy eksportu benzyny

Moskwa nałożyła już zakaz eksportu benzyny w kwietniu 2026 roku i od tego czasu go przedłużyła . Działanie to miało na celu zatrzymanie jak największej ilości paliwa w granicach Rosji.

Skala kryzysu w liczbach

• 42,74% całkowitych projektowanych mocy przerobowych rosyjskiego przemysłu rafineryjnego wyłączonych z eksploatacji (dane Sztabu Generalnego Ukrainy, 4 lipca) .
• ~33% (jedna trzecia) mocy wyłączonych, według niezależnych analityków, takich jak LA Times .
• 25% spadek przerobu ropy naftowej rok do roku w czerwcu, do 3,95 mln baryłek dziennie .
• 17% spadek produkcji benzyny .
• 210,6 mld rubli (2,72 mld dolarów) dotacji dla rafinerii wypłaconych w samym czerwcu .
• 53+ regionów z ograniczeniami zakupu benzyny do końca czerwca .
• 60 000 ton metrycznych benzyny zaimportowanej z Indii w pierwszych dostawach .
• 13,5 miliarda dolarów skumulowanych strat rosyjskiego sektora rafineryjnego od sierpnia 2025 roku .

Kluczowe zastrzeżenie dotyczące danych o zniszczeniach

Wartość 42,74% pochodzi od Sztabu Generalnego Ukrainy i jest podawana przez ukraińskie media . Zachodnie media i niezależni analitycy zwykle podają „mniej więcej jedną trzecią” lub „około jednej czwartej” wyłączonych mocy . Rozbieżność ta wynika prawdopodobnie z różnicy między całkowitymi projektowanymi mocami (które obejmują obiekty już wyłączone z innych powodów, np. konserwacji) a aktualnie sprawnymi mocami. Oba szacunki są zgodne co do tego, że zniszczenia są poważne i bezprecedensowe dla głównego państwa naftowego.

Kryzys miał również skutki uboczne dla sojuszników Rosji: Kirgistan, tradycyjny nabywca rosyjskiego paliwa, zgłosił niedobory benzyny wysokooktanowej i rozpoczął negocjacje awaryjne w sprawie importu z sześciu innych państw, w tym Białorusi, Kazachstanu i Uzbekistanu .