Hobbit Homo floresiensis jednak nie polował? Nowe badanie rewiduje zachowanie małych ludzi z Flores

Używając mikroskopii o wysokiej rozdzielczości, zespół porównał te znane ślady zębów warana ze śladami na kościach Stegodona (wymarłego krewniaka słonia, wielkości krowy) wydobytymi z jaskini Liang Bua – tego samego miejsca, gdzie w 2003 roku odkryto H. floresiensis. Wynik był rozstrzygający. Veatch powiedziała, że była zaskoczona, iż „prawie wszystkie z nich okazały się śladami zębów warana z Komodo” .

Co kluczowe, rozmieszczenie śladów opowiedziało historię o tym, kto jadł pierwszy. Ślady zębów warana skupiały się na najbardziej mięsistych częściach ciała – ramionach i biodrach. Z kolei ślady cięcia narzędziami kamiennymi, wykonane przez hobbitów, znajdowały się tylko na mniej wartościowych częściach, takich jak stopy i żebra. Taki przestrzenny wzór to klasyczny sygnał padlinożerstwa: szczytowy drapieżnik je pierwszy, a mniejsi padlinożercy przychodzą po resztki .

Brak ognia w jaskini

Przez lata przypuszczano, że zwęglone kości znalezione w Liang Bua są dowodem na to, że H. floresiensis kontrolował ogień. Nowe badanie systematycznie obala tę tezę. Zespół przeanalizował około 4500 kości gryzoni, które przez tysiące lat gromadziły się w jaskini, przynoszone przez sowy. Ani jedna kość nie nosiła śladów zwęglenia lub spalenia. Gdyby w jaskini rozpalano paleniska, zdaniem zespołu, kości pod spodem wykazywałyby wyraźne ślady termicznego przekształcenia .

Żadna z kości Stegodona również nie nosiła śladów zwęglenia . Wcześniejsze spalone kości, przypisywane niegdyś H. floresiensis, zostały ponownie datowane na młodsze warstwy jaskini zajmowane przez Homo sapiens – około 46 000 lat temu, na długo po tym, jak hobbici i Stegodon wymarli. Dowody na użycie ognia były więc przypadkiem błędnej stratygrafii .

Co właściwie jedli?

Bez ognia do gotowania dieta hobbitów musiała być inna niż zakładano. Podczas gdy analiza śladów zużycia zębów od dawna wskazywała na twardą, włóknistą dietę wymagającą silnego żucia – co sugeruje spożywanie roślin – mięsny składnik ich diety był surowy i pochodził z padliny . Białka jadu warana, które mogą być niebezpieczne, są rozkładane przez enzymy żołądkowe, więc padlinożerstwo nie stanowiło dla hobbitów ryzyka zatrucia . Prawdopodobnie uzupełniali swoją dietę małymi zwierzętami, owadami i lokalnymi roślinami .

Życie w cieniu smoków

Badanie wyjaśnia miejsce hobbitów w ekosystemie Flores. Warany z Komodo (Varanus komodoensis) były niekwestionowanymi drapieżnikami szczytowymi, używającymi jadowitego ukąszenia do powalania Stegodonów . H. floresiensis był tylko jednym z członków szerszej gildii padlinożerców na wyspie, obok sępów, olbrzymich bocianów i wron, które wszystkie żywiły się tuszami Stegodonów .

Mimo dominacji waranów, hobbici nie byli typową ofiarą. Współczesne warany z Komodo rzadko bez prowokacji atakują ludzi, a autorzy sugerują, że życie w grupach i ostrożność były prawdopodobnie wystarczającą ochroną .

Prostsza ścieżka ewolucyjna

Być może najgłębszym wnioskiem płynącym z badania jest to, co mówi ono o miejscu H. floresiensis na drzewie genealogicznym człowiekowatych. Brak polowań na dużą zwierzynę i kontrolowanego ognia wskazuje na znacznie mniej zaawansowany zestaw narzędzi behawioralnych niż wcześniej zakładano. To bezpośrednio podważa pogląd, że byli oni karłowatą formą Homo erectus, który – jak wiadomo – używał ognia i polował na duże zwierzęta .

Zamiast tego badanie wzmacnia mniejszościowy pogląd, że H. floresiensis może pochodzić od bardziej prymitywnego hominina – prawdopodobnie podobnego do Homo habilis lub nawet Australopithecusa – który dotarł na Flores ponad milion lat temu, zanim u późniejszych gatunków Homo wyewoluowały zaawansowane zachowania .

Główna autorka, Veatch, stwierdziła: „Bardziej uproszczony repertuar behawioralny może wskazywać na pochodzenie, które oddzieliło się od linii Homo przed rozwojem tych bardziej zaawansowanych adaptacji behawioralnych” . Dr Chris Stringer z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie, który nie był autorem badania, zauważył, że „wzmacnia ono mniejszościowy pogląd, że floresiensis tak naprawdę nie należy do rodzaju Homo i powinien być przeklasyfikowany” .

Zastrzeżenia i otwarte pytania

Nie wszyscy eksperci są w pełni przekonani. Paleoekolog Kay Behrensmeyer z Smithsonian powiedziała, że „bardzo trudno jest odróżnić polowanie od padlinożerstwa na podstawie cech modyfikacji kości” i nie jest jeszcze w pełni przekonana do hipotezy „wyłącznie padlinożerstwa” – choć uznała argumentację zespołu dotyczącą odróżniania śladów warana od śladów narzędzi za przekonującą .

Badanie ma również określony zakres. Nie wyklucza możliwości, że H. floresiensis od czasu do czasu łapał małą zwierzynę na własny użytek. To, co obala definitywnie i przy użyciu nowych dowodów eksperymentalnych, to teza o polowaniach na dużą zwierzynę i kontrolowanym użyciu ognia .