WHO oficjalnie ogłasza koniec ogniska hantawirusa na statku wycieczkowym MV Hondius

2 lipca 2026 r. Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie ogłosiła zakończenie ogniska hantawirusa związanego ze statkiem wycieczkowym MV Hondius, po tym jak ostatnia osoba z kontaktu z osobą zakażoną zakończyła kwarantannę i uzyskała negatywny wynik testu na obecność wirusa . Komunikat ten zakończył dwumiesięczny międzynarodowy kryzys zdrowotny, w wyniku którego zaraziło się 13 osób, trzy zmarły, a podjęta akcja objęła 33 kraje i terytoria .

Oś czasu wybuchu ogniska

Pierwszy alert pojawił się 2 maja 2026 r., kiedy Wielka Brytania powiadomiła WHO na podstawie Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych (IHR) o klastrze ciężkich chorób układu oddechowego na statku MV Hondius – holenderskim statku wycieczkowym do rejsów polarnych, który płynął w kierunku Republiki Zielonego Przylądka . Wstępne badania laboratoryjne tego samego dnia potwierdziły hantawirusa, a konkretny szczep – wirus Andes (ANDV) – zidentyfikowano 6 maja w południowoafrykańskim Narodowym Instytucie Chorób Zakaźnych (NICD) oraz w szwajcarskim laboratorium HUG/CRIVE . W tym momencie trzy osoby już nie żyły.

Statek został zatrzymany u wybrzeży Republiki Zielonego Przylądka, podczas gdy organizowano międzynarodową akcję ewakuacyjną . W połowie maja pasażerowie wysiedli na Teneryfie i zostali przetransportowani do swoich krajów . Ostatni nowy przypadek odnotowano 25 maja 2026 r.; po tej dacie nie pojawiły się żadne kolejne .

22 czerwca 2026 r. WHO opublikowało zaktualizowaną szybką ocenę ryzyka, stwierdzając, że ognisko zostało opanowane . 2 lipca 2026 r. dyrektor generalny WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus oficjalnie ogłosił koniec ogniska po zakończeniu kwarantanny przez ostatnią osobę z bliskiego kontaktu .

Przypadki i ofiary śmiertelne

Ognisko objęło łącznie 13 przypadków – 12 potwierdzonych laboratoryjnie zakażeń wirusem Andes oraz 1 przypadek prawdopodobny – oraz 3 zgony, wszystkie wśród osób podróżujących na statku MV Hondius . Współczynnik śmiertelności wyniósł 23% .

Wirus: Andes hantawirus (ANDV)

Patogenem był Andes hantawirus (ANDV), gatunek ortahantawirusa pochodzący z Ameryki Południowej . Wirus Andes jest jedynym znanym hantawirusem zdolnym do trwałego przenoszenia się z człowieka na człowieka, co odbywa się drogą kropelkową i poprzez długotrwały, bliski kontakt z objawowymi pacjentami . Większość innych hantawirusów przenosi się wyłącznie z gryzoni na ludzi.

Pochodzenie i sposób transmisji

Hipoteza robocza WHO, poparta analizą genomiczną, zakłada, że pierwsze dwie osoby zaraziły się jeszcze przed wejściem na pokład – przed rejsem podróżowały one intensywnie po Argentynie, Chile i Urugwaju, gdzie wirus Andes występuje endemicznie . Wirus rozprzestrzenił się następnie wśród pasażerów i załogi na statku poprzez transmisję z człowieka na człowieka, czemu sprzyjało ograniczone środowisko statku . Co ważne, wszystkie potwierdzone przypadki dotyczyły osób podróżujących na statku MV Hondius; nie udokumentowano dalszego rozprzestrzenienia się wirusa w społecznościach lokalnych .

Międzynarodowa odpowiedź w 33 krajach

Na statku znajdowali się pasażerowie i załoga z 23 krajów (w tym 9 krajów UE/EOG), ale akcja objęła ostatecznie 33 kraje i terytoria na całym świecie . Służby zdrowia zidentyfikowały i monitorowały ponad 650 kontaktów w tych krajach . W szczytowym momencie pod aktywnym nadzorem pozostawały 161 osób; pod koniec czerwca na kwarantannie przebywały 54 osoby, które zostały zwolnione do 2 lipca po uzyskaniu negatywnych wyników testów . Skomplikowana operacja obejmowała loty repatriacyjne, tworzenie miejsc kwarantanny, testy diagnostyczne i śledzenie kontaktów, koordynowane przez krajowe agencje zdrowia publicznego przy wsparciu WHO .

Zastrzeżenie: Liczba 33 krajów odnosi się do państw zaangażowanych w śledzenie kontaktów i odpowiedź zdrowia publicznego – czyli krajów, w których zidentyfikowano i monitorowano kontakty – a niekoniecznie krajów z potwierdzonymi przypadkami . Statek miał pasażerów z 23 krajów.

Trwające badania naukowe

Wirus Andes powoduje hantawirusowy zespół płucny (HPS), który charakteryzuje się wysoką śmiertelnością i na który obecnie nie ma licencjonowanej szczepionki ani specyficznego leczenia przeciwwirusowego . Przegląd opublikowany w PubMed 31 maja 2026 r. zauważa, że ANDV jest jedynym hantawirusem zdolnym do trwałej transmisji między ludźmi, co podkreśla potrzebę dalszych badań nad dynamiką transmisji i środkami zaradczymi . ANRS (francuska agencja badawcza) uruchomiła dedykowaną „Jednostkę reagowania na ogniska hantawirusa” w celu koordynacji badań nad szczepem z MV Hondius, w tym epidemiologii molekularnej i zbierania danych klinicznych . W przeanalizowanych źródłach, skoncentrowanych na samym ognisku, nie znaleziono szczegółowych informacji o statusie prac nad szczepionkami, terapiami czy postępach w diagnostyce. Obszar ten wymaga dalszych badań, a zebrane dowody są niewystarczające, by przedstawić aktualne podsumowanie.