Gospodarcze skutki zamknięcia Cieśniny Ormuz w 2026 roku

Czteromiesięczne zamknięcie Cieśniny Ormuz, które rozpoczęło się 28 lutego 2026 roku po amerykańsko-izraelskich nalotach na Iran, wywołało jeden z najpoważniejszych wstrząsów podażowych na globalnych rynkach energii i surowców w najnowszej historii . Cieśnina normalnie transportuje około 20% światowej podaży ropy, a jej skuteczna blokada wstrzymała około 90% ruchu tankowców, usuwając z globalnych rynków szacunkowo 10 milionów baryłek dziennie . Kiedy 17 czerwca podpisano amerykańsko-irańskie memorandum o porozumieniu, a 18 czerwca cieśnina została ponownie otwarta dla ruchu handlowego, rynki odetchnęły z ulgą . Szkody gospodarcze były już jednak widoczne w danych o produkcji przemysłowej, łańcuchach dostaw metali i oczekiwaniach inflacyjnych – a powrót do normalności mierzy się w miesiącach, nie dniach.

Cieśnina otwarta, ale ruch daleki od normy

18 czerwca przez cieśninę przepłynęło 25 statków handlowych – najwięcej od kwietnia – ale to tylko ułamek ruchu sprzed kryzysu . Analitycy Kpler ostrzegali, że „otwarcie nie oznacza odrodzenia”, odnotowując, że około 119 załadowanych tankowców pozostało uwięzionych wewnątrz Zatoki Perskiej . Amerykańska blokada morska irańskich portów ma zostać w pełni zniesiona do 19 lipca, a Iran zobowiązał się dołożyć „najlepszych starań”, aby w tym samym czasie przywrócić normalny ruch .

Nadal istnieją jednak poważne przeszkody. Miny morskie, wysokie składki ubezpieczeniowe (premie za ryzyko wojenne wzrosły z około 0,1% wartości statku do blisko 5%) i uszkodzona infrastruktura oznaczają, że zakłócenia mogą utrzymywać się jeszcze przez kilka miesięcy . USA poinformowały, że usuwanie min może potrwać nawet sześć miesięcy .

PMI w przemyśle: Wielka Brytania odczuwa ból, dane Kanady niedostępne

Wielka Brytania: Indeks PMI dla brytyjskiego przemysłu S&P Global spadł w czerwcu 2026 roku do 52,5 pkt wobec czteroletniego maksimum 53,9 pkt w maju . Choć nadal znajduje się powyżej progu 50,0 pkt oznaczającego ekspansję, spadek odzwierciedlił osłabienie napływu nowych zamówień, nawet gdy produkcja fabryczna osiągnęła 21-miesięczne maksimum, napędzane gromadzeniem zapasów w oczekiwaniu na przewidywane podwyżki cen . W kwietniu i maju brytyjscy producenci odnotowali największy wzrost kosztów nakładów od połowy 2022 roku i najpoważniejsze opóźnienia w dostawach od 2022 roku, co bezpośrednio przypisano zamknięciu Ormuz . W czerwcu złożony PMI dla Wielkiej Brytanii spadł do 49,4 pkt – najniższego poziomu od 14 miesięcy, wchodząc w strefę spadku .

Kanada: W dostępnych wynikach wyszukiwania nie znaleziono konkretnych danych PMI dla kanadyjskiego przemysłu za czerwiec 2026 roku. Globalny raport PMI z czerwca 2025 roku zawierał Kanadę na wykresie obok innych krajów, ale w dostarczonych materiałach nie ma aktualnego odczytu za czerwiec 2026 roku . Jest to znacząca luka w dostępnych dowodach.

Kontekst strefy euro: Złożony PMI dla strefy euro w czerwcu wyniósł 49,5 pkt, wciąż w strefie spadku, ale wzrósł z 48,5 pkt w maju . Przemysł był szczególnie słaby z powodu kosztów energii i zakłóceń w dostawach wynikających z konfliktu. S&P Global zauważył, że „największy jak dotąd wpływ na łańcuchy dostaw i koszty nakładów wyraźnie odczuwa Europa” .

Presja na rynkach metali: stal i aluminium

Eksport irańskiej stali: Irańscy eksporterzy kęsisk stalowych kontynuowali oferty mimo zamknięcia Ormuz, ale transakcje były niestabilne z powodu ograniczonej dostępności statków, wysokich kosztów ubezpieczenia i zakłóceń w żegludze . Alternatywne kanały logistyczne i port Czabahar wspierały część przepływów eksportowych do Chin i Indii . Iran zawiesił również cały eksport wlewków i blach stalowych do 30 maja po tym, jak szkody związane z konfliktem wyłączyły z użytku około 10 milionów ton metrycznych rocznej mocy produkcyjnej .

Chiński eksport stali: Zakłócenia uderzyły w chiński eksport stali na Bliski Wschód – region, który stanowił około 14% całkowitego wolumenu eksportu wyrobów stalowych z Chin – zatrzymując żeglugę przez cieśninę . Do 10 marca „faktyczna” blokada wstrzymała chiński eksport stali do Zatoki Perskiej, a ubezpieczyciele morscy wycofali ochronę, a stawki frachtowe wzrosły o ponad 30% .

Kontrakty terminowe na aluminium: Państwa Zatoki Perskiej produkują około 9% światowej podaży aluminium, a wojna bezpośrednio podniosła ceny tego metalu . Ceny wzrosły o 8% w samym marcu 2026 roku, a 28 marca Iran uderzył w Emirates Global Aluminium, powodując ogromne zakłócenia produkcji . Ponad 150 000 ton metalu zarejestrowanego na Londyńskiej Giełdzie Metali zostało wycofanych z magazynów, co odzwierciedla szersze zakłócenia w regionalnym eksporcie . Niedobór aluminium ma bezpośrednie konsekwencje dla przemysłu motoryzacyjnego, lotniczego, elektronicznego i budowlanego .

Jak długo potrwa normalizacja cen?

Analitycy są zgodni, że normalizacja będzie stopniowa, a nie natychmiastowa:

• „Kilka tygodni, jeśli nie miesięcy” na przywrócenie dostępności ropy i innych zasobów ze względu na konieczność przemieszczenia statków i oceny infrastruktury .
• Powszechnie cytowana zasada autorstwa Alberta Chu, zarządzającego portfelem w Man Group, mówi, że „na każdy dzień przerwy w działaniu Ormuz globalny łańcuch dostaw energii potrzebuje trzech dni na normalizację” . Inne szacunki, pochodzące z analiz powiązanych z Bloombergiem, sugerują siedem dni regeneracji na jeden dzień zakłóceń, co oznaczałoby około 28+ tygodni (około 7 miesięcy) przy ~120-dniowym zamknięciu .
• DW informuje, że miny morskie, wysokie koszty ubezpieczenia i niepewność geopolityczna oznaczają, że zakłócenia mogą utrzymywać się przez jeszcze kilka miesięcy .
• Konferencja Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju ostrzegła 30 czerwca, że choć ponowne otwarcie przynosi natychmiastową ulgę na rynkach energii, systemy żywnościowe i transportowe będą potrzebować więcej czasu na odbudowę, a wrażliwe gospodarki borykają się z przedłużającymi się wyższymi kosztami .
• Państwowa firma naftowa ZEA poinformowała, że pełny przepływ statków może nie wrócić do normy aż do 2027 roku .

Ogólnie rzecz biorąc, pełna normalizacja cen nie jest oczekiwana przed końcem 2026 lub początkiem 2027 roku i będzie wymagać miesięcy usuwania min, naprawy infrastruktury i ponownego równoważenia łańcuchów dostaw .

Szerszy obraz gospodarczy

OECD zrewidowała w czerwcu 2026 roku prognozy globalnego wzrostu w dół, ostrzegając, że gospodarcze skutki mogą znacząco wzrosnąć, jeśli nie zostanie osiągnięte trwałe porozumienie pokojowe . Oxford Economics oszacował, że połączony wstrząs – zmniejszona podaż ropy, wyższe koszty wysyłki i premia za ryzyko geopolityczne – podniesie inflację w USA do 5,5%, a w strefie euro do 3,5%, przy czym PKB strefy euro i Japonii skurczy się w drugiej połowie 2026 roku . Dyrektor zarządzająca MFW ostrzegła przed „skutkami wtórnymi i trzeciorzędnymi”, które mogą wywołać „korekty w dół prognoz globalnego wzrostu” .

Poza ropą i metalami, zamknięcie zakłóciło przepływ siarki (kraje Zatoki Perskiej odpowiadają za około 45% globalnej podaży), metanolu i wysokogatunkowych pelletów rudy żelaza – towarów niezbędnych do produkcji nawozów, technologii zielonej energii i produkcji przemysłowej . Kryzys unaocznił, że Cieśnina Ormuz to nie tylko wąskie gardło dla ropy; to zwornik całego światowego handlu towarami.

Kluczowe wnioski

• Cieśnina została ponownie otwarta 18 czerwca 2026 roku po około 120-dniowym zamknięciu, ale ruch pozostaje znacznie poniżej poziomu sprzed kryzysu.
• Brytyjski PMI dla przemysłu spadł w czerwcu do 52,5 pkt w miarę wygasania gromadzenia zapasów; dane PMI Kanady za czerwiec 2026 roku nie są dostępne w raportach źródłowych.
• Ceny aluminium wzrosły o 8% w marcu; irański eksport stali był kontynuowany, ale z niestabilnymi transakcjami.
• Pełna normalizacja cen oczekiwana jest do końca 2026 lub początku 2027 roku, a przyczyną opóźnienia są usuwanie min, przemieszczanie statków i ponowne równoważenie łańcuchów dostaw.