Jak Big Tech osłabił unijne regulacje klimatyczne dla centrów danych

Unia Europejska szykuje najbardziej ambitny pakiet regulacji dotyczących zrównoważonego rozwoju centrów danych. Jednak przecieki i raporty śledcze ujawniają, że po intensywnym lobbingu Big Techu ostateczne przepisy zostały znacznie złagodzone.

Pakiet Data Centre Energy Efficiency Package (Plan Efektywności Energetycznej Centrów Danych) Komisji Europejskiej, który ma zostać opublikowany na początku 2026 roku, ma na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej przez centra danych do 2030 roku . Jednak seria zmian – w tym rozszerzenie zakresu akceptowalnych certyfikatów energetycznych na energię jądrową, przesunięcie unijnej etykiety zrównoważonego rozwoju i utrzymanie danych dla poszczególnych obiektów poza sferą publiczną – sprawiła, że krytycy nazywają zrewidowane ramy „ustępstwem na rzecz Big Techu”, które nie przyniesie realnej redukcji emisji .

Co proponuje UE?

Pakiet obejmuje kilka kluczowych elementów:

• Wspólny unijny system oceny zrównoważonego rozwoju dla centrów danych, obejmujący efektywność energetyczną, zużycie wody, odzysk ciepła odpadowego i wykorzystanie OZE .
• Obowiązkowe raportowanie na mocy przekształconej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (EED 2023/1791) dla wszystkich centrów danych o mocy powyżej 500 kW. Operatorzy muszą przekazywać kluczowe wskaźniki efektywności (PUE, efektywność chłodzenia, całkowite zużycie energii, zużycie wody, ponowne wykorzystanie ciepła) do Europejskiej Bazy Danych .
• Nowe rozporządzenie delegowane zmieniające istniejące ramy raportowania (UE/2024/1364) w celu rozszerzenia zakresu akceptowalnych certyfikatów energetycznych .
• Komisja zaproponowała również w grudniu 2025 roku rozporządzenie (COM(2025) 984) uznające centra danych za sektor strategiczny, z przyspieszonymi procedurami oceny oddziaływania na środowisko .

Jak Big Tech i grupy branżowe lobbowały na rzecz zmian

Grupy branżowe – na czele z Microsoftem, DigitalEurope (którego członkami są m.in. Amazon, Google i Meta) oraz Europejskim Stowarzyszeniem Centrów Danych (EUDCA) – naciskały na złagodzenie przepisów na kilku frontach :

• Tajność danych poszczególnych centrów: Microsoft i DigitalEurope skutecznie argumentowały, że dane dotyczące zużycia energii i wody na poziomie pojedynczego obiektu nie powinny być publicznie dostępne, powołując się na tajemnicę handlową. Śledztwo przeprowadzone przez AlgorithmWatch i Corporate Europe Observatory wykazało, że Komisja „skopiowała i wkleiła” poprawkę autorstwa Microsoftu, która utrzymuje dane środowiskowe poszczególnych centrów danych w ukryciu przed opinią publiczną .
• Rozszerzenie kwalifikowalnych certyfikatów energetycznych: Branża argumentowała, że ograniczenie akceptowalnych certyfikatów wyłącznie do „nowej” energii ze źródeł odnawialnych jest niewykonalne i że energia jądrowa oraz transgraniczne dopasowywanie energii odnawialnej (tzw. rachunkowość rynkowa) powinny być wliczane do oceny zrównoważonego rozwoju .
• Opóźnienie etykiety: Naciski branży przyczyniły się do opóźnienia etykiety zrównoważonego rozwoju (pierwotnie planowanej na 2027 rok) w związku ze sporem o to, czy certyfikaty energii jądrowej powinny być wliczane .

Formalne stanowisko DigitalEurope z grudnia 2025 roku wzywało do dłuższego harmonogramu wdrażania, uproszczenia raportowania dla mniejszych obiektów i szerszej akceptacji Gwarancji Pochodzenia (GO), w tym dla energii jądrowej .

Konkretne zmiany w stosunku do pierwotnych propozycji

Według przecieku projektu rozporządzenia opisanego przez Financial Times, zrewidowane ramy obejmują następujące kluczowe złagodzenia :

• Rozszerzenie akceptowalnych certyfikatów energetycznych: Pierwotna, bardziej rygorystyczna propozycja ograniczała księgowanie zielonej energii do „dodatkowej” lub „nowej” energii odnawialnej. Zrewidowana wersja dopuszcza teraz Gwarancje Pochodzenia (GO) z elektrowni jądrowych i pozwala na transgraniczne dopasowywanie zakupów energii odnawialnej, a nie tylko wytwarzanie na miejscu lub w tym samym kraju .
• Brak obowiązkowego ujawniania publicznego: Zamiast udostępniać dane dotyczące zużycia energii i wody dla poszczególnych centrów danych (jak pierwotnie planowano), zmienione przepisy wymagają jedynie zagregowanego lub poufnego raportowania organom, pozostawiając dane na poziomie obiektu poza publicznymi bazami .
• Opóźniona etykieta zrównoważonego rozwoju: Planowana unijna etykieta zrównoważonego rozwoju dla centrów danych, która miała obowiązywać od sierpnia 2027 roku, została odroczona z powodu sporu o certyfikaty dla energii jądrowej .

Co krytycy mówią o osłabionych przepisach

Krytycy twierdzą, że zrewidowane ramy zostały znacząco osłabione do tego stopnia, że mogą nie przynieść znaczących redukcji emisji:

• „Greenwashing za pomocą certyfikatów”: Dopuszczenie Gwarancji Pochodzenia dla energii jądrowej i transgranicznego dopasowywania OZE oznacza, że centra danych mogą twierdzić, że korzystają z „zielonej” energii, nie dodając przy tym nowych mocy OZE do sieci ani nie zmniejszając rzeczywistych emisji .
• Tajność blokuje odpowiedzialność: Utajnienie danych poszczególnych obiektów uniemożliwia naukowcom, lokalnym społecznościom i regulatorom ocenę rzeczywistego wpływu na środowisko konkretnych centrów danych lub porównanie wyników operatorów .
• Brak wiążącego limitu PUE na poziomie UE: Podczas gdy Niemcy wprowadziły twardy limit PUE (1,2 dla nowych obiektów od lipca 2026 roku), ogólnounijne ramy wciąż w dużej mierze opierają się na dobrowolnych celach branżowych .
• Niski poziom zgodności: Dotychczas tylko 36% centrów danych w UE zgłosiło swoje zużycie energii w ramach obowiązkowego systemu, co rodzi pytania o egzekwowanie przepisów .
• Eksperci cytowani przez Financial Times twierdzą, że zmiany są „ustępstwem na rzecz Big Techu” podyktowanym presją na szybką budowę infrastruktury AI i że zrewidowane ramy nie doprowadzą do realnych redukcji emisji, ponieważ opierają się na sztuczkach księgowych, a nie na rzeczywistej dekarbonizacji .

Jak własne emisje Big Techu gwałtownie rosną

Podczas gdy lobbują za łagodniejszymi przepisami, te same firmy doświadczają gwałtownego wzrostu własnych emisji w wyniku przyspieszonej budowy centrów danych AI:

Firma	Zmiana emisji w ostatnim okresie	Skumulowany wzrost od czasu zobowiązań klimatycznych
Google (Alphabet)	+11% w 2024 ; dalszy wzrost w 2025	Prawie +50% w ciągu pięciu lat
Amazon	+6% w 2024 ; +16% w 2025	+33% w ciągu pięciu lat
Microsoft	Niewielki spadek w 2024, ale wciąż 10% powyżej poziomu z 2021	Zużycie energii elektrycznej prawie się potroiło (z 10,8 mln do 29,8 mln MWh, 2020-2024) ; skumulowany wzrost o 23% od 2020
Meta	Emisje wzrosły o 64% w porównaniu z okresem przed ChatGPT	+60% w ciągu pięciu lat

Raport agencji ONZ wykazał, że pośrednie emisje (Zakres 2 i 3) Amazonu, Google, Meta i Microsoftu łącznie wzrosły o 150% w ciągu trzech lat, ponieważ ekspansja AI spowodowała ogromne zużycie energii elektrycznej . LA Times poinformował, że emisje Amazonu wzrosły o 16% tylko w 2025 roku, napędzane budową centrów danych i energią z paliw kopalnych .

Prognozowany wzrost: moc centrów danych w UE do 2030 roku

UE dąży do neutralnych klimatycznie centrów danych do 2030 roku , ale moc rośnie tak szybko, że zyski z wydajności są niwelowane:

• Zużycie energii elektrycznej przez centra danych w UE ma wzrosnąć z obecnych około 70-80 TWh do szacowanych 150-200 TWh do 2030 roku, potencjalnie stanowiąc 5-7% całkowitego zapotrzebowania na energię elektryczną w UE .
• Komisja Europejska uznała centra danych za „sektor strategiczny” i usprawnia procedury zatwierdzania, aby przyspieszyć ich budowę .
• Pakt na rzecz Neutralnych Klimatycznie Centrów Danych (samoregulacja branży) wyznacza cele PUE na poziomie 1,3 dla nowych obiektów w chłodnym klimacie do 2025 roku i 1,4 w ciepłym klimacie, ale rzeczywisty wzrost mocy przewyższa zyski z wydajności .
• Accenture oszacowało, że emisje dwutlenku węgla z centrów danych AI na świecie mogą wzrosnąć 11-krotnie do 2030 roku .

Szerszy kontekst: Jak Microsoft napisał unijne przepisy dotyczące tajności

W kwietniu 2026 roku dziennikarstwo śledcze AlgorithmWatch, Corporate Europe Observatory i Investigate Europe ujawniło, że Komisja Europejska skopiowała i wkleiła poprawkę zaproponowaną przez Microsoft i DigitalEurope do rozporządzenia delegowanego regulującego raportowanie centrów danych .

Przedmiotowa poprawka: dane dotyczące zużycia energii i wody dla poszczególnych centrów danych NIE będą jawne. Zamiast tego publikowane będą jedynie dane zagregowane. Oznacza to, że obywatele, badacze i samorządy lokalne nie będą mogli zweryfikować deklaracji środowiskowych poszczególnych operatorów centrów danych ani porównać poszczególnych obiektów.

Komisja zaprzeczyła zarzutom „dosłownego kopiowania i wklejania” , ale raport śledczy wykazał, że ostateczny tekst regulacji był niemal identyczny z proponowanym brzmieniem Microsoftu i że Komisja usunęła wcześniejsze sformułowania, które wymagałyby publicznego ujawniania danych . Jest to powszechnie postrzegane jako znaczące zwycięstwo lobbingowe Big Techu, które ogranicza przejrzystość i odpowiedzialność za ślad energetyczny i wodny najszybciej rosnących konsumentów energii w Europie.

Wydatki branży technologicznej na lobbing osiągnęły rekordowy poziom: przemysł cyfrowy wydał 151 milionów euro rocznie na wpływanie na decyzje UE w 2025 roku, co stanowi wzrost o 33,6% od 2023 roku . Tylko między styczniem a czerwcem 2025 roku przedstawiciele Big Techu odbyli 378 spotkań lobbingowych z wysokimi urzędnikami Komisji i europosłami, co daje średnio trzy spotkania dziennie .