Albańska „Rewolucja Flamingów” przeradza się w przemoc

Protestujący odpowiedzieli, rzucając w policjantów i niektórych parlamentarzystów jajkami, mąką, kamieniami i innymi przedmiotami . Część demonstrantów miotała także koktajle Mołotowa i race . Według albańskich mediów, w starciach rannych zostało trzech policjantów i jeden protestujący . „Los Angeles Times” podał, że funkcjonariusze odnieśli obrażenia, a część demonstrantów zatrzymano, nie precyzując jednak liczby . Doniesienia z całego ruchu mówią, że w trakcie protestów poszkodowanych zostało „kilku” protestujących i co najmniej jeden dziennikarz .

Zatrzymano co najmniej 18 osób – poinformowała policja. 12 funkcjonariuszy zostało rannych w wyniku obrzucania ich jajkami, kamieniami i innymi przedmiotami przed parlamentem . Albańskie media opublikowały nagrania, na których widać, jak policja masowo obezwładnia i zakłada kajdanki przygwożdżonym do ziemi demonstrantom .

Czego domagają się protestujący

Głównym żądaniem jest dymisja premiera Ediego Ramy. Protestujący zarzucają jego rządowi korupcję, nieprzejrzyste umowy gruntowe i poświęcanie chronionych obszarów przyrodniczych dla luksusowych inwestycji .

Dodatkowe postulaty obejmują anulowanie kontraktów na kurort powiązany z Kushnerem, zakaz budowy na terenach chronionych oraz wszczęcie śledztw antykorupcyjnych przez Specjalną Strukturę ds. Zwalczania Korupcji i Przestępczości Zorganizowanej (SPAK) . 22 czerwca ruch przedstawił pięciopunktowy program, który zakładał „niepodlegające negocjacjom” ustąpienie Ramy, utworzenie 12-miesięcznego bezpartyjnego technicznego rządu przejściowego oraz zmiany konstytucyjne .

Jak rozrósł się ruch

Protesty rozpoczęły się pod koniec maja 2026 roku jako kampania ekologiczna przeciwko luksusowemu kurortowi wartemu 1,4–4 miliardy euro na półwyspie Zvërnec, w pobliżu chronionej laguny Vjosa-Narta – kluczowego siedliska flamingów, żółwi morskich i zagrożonej wyginięciem mniszki śródziemnomorskiej . Inwestycję finansuje firma Jareda Kushnera, Affinity Partners . Projekt obejmuje zagospodarowanie wyspy Sazan (część Parku Narodowego Karaburun–Sazan) oraz laguny Narta, w tym plaży Pishë-Poro w Zvërnec, która wchodzi w skład chronionego krajobrazu Vjosa–Narta .

W kwietniu albańskie władze dopuściły do wyburzenia chronionej delty Vjosa-Narta przez buldożery bez pozwoleń i oceny środowiskowej, co wywołało pierwsze masowe oburzenie . Nagrania maszyn budowlanych na wyspie Sazan trafiły do mediów społecznościowych, podsycając społeczny gniew . Pod koniec czerwca Deutsche Welle opisała ruch jako największe obywatelskie protesty w Albanii od upadku komunizmu, z codziennymi manifestacjami w Tiranie i innych miastach .

Ruch wyróżnia się tym, że jest bezpartyjny, przekrojowy, kierowany przez młodych ludzi, specjalistów, lokalnych mieszkańców i organizacje ekologiczne . Protestujący noszą kartonowe wycinanki flamingów i skandują „Rama ciao” na melodię „Bella Ciao” .

Stanowisko rządu

Rząd Ramy przedstawia nadmorski projekt powiązany z Kushnerem jako kluczowy dla rozwoju ekskluzywnej turystyki i ambicji Albanii dotyczących członkostwa w Unii Europejskiej . Urzędnicy określają inwestycję jako transformacyjny impuls gospodarczy, który stworzy miejsca pracy i wpisze Albanię na mapę podróży luksusowych . Projekt został po raz pierwszy ogłoszony publicznie w grudniu 2024 roku, już wtedy spotykając się z krytyką obywateli i organizacji ekologicznych .

Rama zaprzeczył, jakoby był „ojcem chrzestnym” Albanii po tygodniach protestów antykorupcyjnych i publicznie oskarżył ruch o popadanie w przemoc, nazywając go „starym filmem o kłótniach i przemocy” .

Co dalej?

Eskalacja z 2 lipca – najgwałtowniejsze starcie w dotychczasowej historii protestów – znacznie podniosła stawkę. Nie ogłoszono żadnych ustępstw, a rząd zdaje się zaostrzać swoje stanowisko, zamiast proponować dialog . Ruch trwa już piąty tydzień, a perspektywa rozwiązania jest mglista. Pytanie brzmi: czy Rama ostatecznie zgodzi się na polityczne ustępstwa, czy też będzie nadal polegał na siłowej odpowiedzi policji.