Eksport saudyjskiej ropy przez Ormuz prawie wrócił do poziomu sprzed wojny. Co to oznacza dla rynku?

Dostawy saudyjskiej ropy naftowej przez cieśninę Ormuz wzrosły do około 6,3 miliona baryłek dziennie (bpd) — co stanowi prawie 90% wolumenu z lutego, czyli okresu sprzed wybuchu konfliktu . To gwałtowne odbicie nastąpiło po podpisaniu 18 czerwca tymczasowego porozumienia pokojowego między USA a Iranem, które po ponad 100 dniach blokady ponownie otworzyło ten kluczowy szlak morski . Równocześnie Saudi Aramco przeszło na sprzedaż spot na rynku azjatyckim , a ceny ropy Brent osunęły się w kierunku 72 dolarów za baryłkę . Oznacza to szybko normalizującą się sytuację podażową, ale także uwypukla wciąż obecne, znaczące ryzyka polityczne i bezpieczeństwa .

Lawinowy wzrost potwierdza szybką deeskalację blokady Ormuz

Stany Zjednoczone i Iran podpisały 18 czerwca 2026 roku tymczasowy protokół ustaleń (MoU), kończący działania wojenne i znoszący blokadę cieśniny Ormuz, przez którą przed wybuchem wojny 28 lutego 2026 roku przepływała mniej więcej jedna piąta światowego handlu ropą i LNG . Eksport saudyjskiej ropy przez tę cieśninę „praktycznie powrócił do poziomów sprzed wojny”, zbliżając się do bazowej wielkości ~6,3 mln bpd . Dane amerykańskiej Agencji Informacji Energetycznej (EIA) pokazują, że w latach 2020–2023 wolumeny te wahały się średnio między 6,26 a 6,94 mln bpd, co potwierdza, że ~6,3 mln bpd było przedwojenną normą .

Co najmniej pięć supertankowców przewożących łącznie 10 milionów baryłek saudyjskiej ropy opuściło już cieśninę z Ras Tanury, a ponad 60 milionów baryłek surowca, które utknęły w Zatoce Perskiej, jest obecnie uwalnianych . To najwyraźniejszy jak dotąd dowód na to, że blokada, która wstrzymała około 15 mln bpd dostaw z Zatoki Arabskiej, zostaje zniesiona .

Zmiana strategii Aramco – presja na szybką sprzedaż

2 lipca agencja Reuters podała, że Saudi Aramco przeszło z kontraktów terminowych na wyceny spot (natychmiastowe) dla klientów azjatyckich, aby przyspieszyć sprzedaż nagromadzonych zapasów . To duże odejście od tradycyjnego modelu, w którym azjatyckie rafinerie otrzymywały miesięczne oficjalne ceny sprzedaży (OSP). Dzięki temu możliwe jest szybsze rozładowanie ładunków, z których każdy (na supertankowcu) to około 10 milionów baryłek .

Analitycy odczytują ten ruch jako strategię dwutorową: szybkie upłynnienie ogromnych zaległości oraz prewencyjna obrona udziału w azjatyckim rynku przed konkurencją, która nasili się, gdy na rynek wróci również irańska ropa . Działanie to jest tym pilniejsze, że azjatyckie rafinerie podczas blokady zdążyły już zabezpieczyć dostawy z innych źródeł, co stwarza ryzyko, że powracająca saudyjska ropa nie znajdzie nabywców bez konkurencyjnej ceny .

Spadek cen poniżej 72 dolarów sygnalizuje nową nadpodaż (ale i ryzyko)

W dniu wejścia porozumienia w życie (18 czerwca) ceny ropy Brent spadły o 1,4% do 78,41 dolara . Pod koniec czerwca analitycy BofA Securities prognozowali, że średnia cena Brent w drugiej połowie 2026 wyniesie 72 dolary za baryłkę, a w 2027 roku, jeśli pokój się utrzyma, spadnie do 65 dolarów . 1 lipca prezes brazylijskiego Petrobras stwierdził, że rynek ropy wydaje się stabilizować w przedziale 72–75 dolarów, choć jeszcze nie wrócił do pełnej normalności, a konflikt na Bliskim Wschodzie wciąż generuje niepewność . 2 lipca Brent spadł do 70,41 dolara .

Spadek cen wynika z oczekiwań rynku, że powrót zablokowanych w Zatoce dostaw (ponad 60 mln baryłek) doprowadzi w krótkim terminie do nadpodaży, zwłaszcza że azjatyckie rafinerie zdążyły już zabezpieczyć alternatywne źródła . Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) ostrzegła, że rynek może wejść w fazę znaczącej nadwyżki podaży już w 2027 roku .

Ryzyka polityczne wciąż są duże i hamują powrót do normalności

Tymczasowa umowa obowiązuje tylko 60 dni. Nierozstrzygnięte pozostają kwestie takie jak program nuklearny Iranu i trwająca ofensywa Izraela w Libanie, która mogłaby storpedować całe porozumienie . W swoim raporcie z 30 czerwca EIA nadal zakłada, że cieśnina „pozostanie skutecznie zamknięta w najbliższym czasie”, a pełne przywrócenie ruchu do poziomu sprzed konfliktu zajmie kilka miesięcy, prawdopodobnie do początku 2027 roku .

Analitycy Reutera i Atlantic Council ostrzegają, że porozumienie jest „kruche”. Istnieje ryzyko, że twardogłowi w Teheranie albo utrzymująca się ofensywa Izraela mogą doprowadzić do zerwania rozejmu i ponownego wprowadzenia blokady . Associated Press podkreśla, że umowa stoi przed „znaczącymi wyzwaniami”, w tym kwestią dalszych działań Izraela w Libanie .

Wnioski dla globalnych rynków ropy

Gwałtowny wzrost saudyjskich dostaw przez Ormuz, w połączeniu ze zmianą strategii cenowej Aramco i spadkiem cen, maluje obraz rynku, który wycenia normalizację, ale jednocześnie wciąż mocno zabezpiecza się przed ryzykiem nowych zakłóceń. Fakt, że saudyjskie wolumeny wróciły prawie do poziomów sprzed wojny w ciągu zaledwie dwóch tygodni od podpisania umowy, jest imponujący. Jednak 60-dniowy termin, nierozstrzygnięte negocjacje nuklearne i izraelskie operacje wojskowe oznaczają, że sytuacja może szybko ulec odwróceniu. Dla traderów i analityków kluczowym sygnałem jest nie tylko ilość płynącej ropy, ale utrzymujący się dyskonto, jakie rynek stosuje wobec ryzyka ponownego zamknięcia cieśniny.