Co napędza wzrost cen kawy arabica i cukru na giełdach?

Rynki surowców miękkich są w ogniu. Kontrakty terminowe na kawę arabica gwałtownie drożeją w wyniku połączenia niekorzystnej pogody w Brazylii, krytycznie niskich zapasów giełdowych i spekulacyjnego pokrywania krótkich pozycji, podczas gdy ceny cukru poszybowały w górę po niespodziewanym zakazie eksportu z Indii. Wspólnym mianownikiem tych ruchów jest globalny system dostaw, który utracił swoje zwykłe amortyzatory.

Poniżej przedstawiamy analizę sił napędzających każdy z tych rynków i tego, jak się one wzajemnie wzmacniają.

☕ Kawa Arabica: Opóźnienia pogodowe, puste magazyny i pokrywanie krótkich pozycji

Kontrakty terminowe na arabicę umocniły się z powodu kilku zbiegających się obaw dotyczących podaży:

Ryzyko pogodowe El Niño dla przyszłych zbiorów. Amerykańska Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA) szacuje, że prawdopodobieństwo wystąpienia warunków El Niño między majem a lipcem i utrzymania się do końca roku wynosi 82%, a szansa na „Super El Niño” to 67% . Wzór El Niño może opóźnić deszcze w Brazylii w krytycznym okresie kwitnienia we wrześniu i październiku, potencjalnie szkodząc zbiorom kawy w sezonie 2026/27 . Ta obawa wywołała pokrywanie krótkich pozycji przez spekulantów, którzy wcześniej zajmowali pozycje net short .

Zakłócenia zbiorów w Brazylii i obawy o jakość. Utrzymujące się deszcze w kluczowych brazylijskich regionach upraw opóźniły zbiory w sezonie 2025/26 i wzbudziły obawy o jakość ziaren. Według stanu na 17 czerwca postęp zbiorów w Brazylii szacowano na 39% obsadzonego obszaru, co jest wartością niższą niż 43% odnotowane w tym samym czasie w ubiegłym roku i nieznacznie poniżej średniej pięcioletniej wynoszącej 40% . Deszcz przeszkodził również w suszeniu zebranej kawy na klepiskach w głównych regionach produkcyjnych .

Zapasy certyfikowane przez ICE na wieloletnich minimach. Zapasy kawy arabica w magazynach certyfikowanych przez ICE spadły do około 396 000 worków, co jest najniższym poziomem w ostatnich latach i stanowi mniej niż połowę z 859 389 worków posiadanych rok wcześniej . Międzynarodowa Organizacja Kawy (ICO) potwierdziła redukcję, podając, że zapasy arabica certyfikowane przez ICE spadły w maju 2026 r. o 13,5% do 0,48 mln worków, co jest wielomiesięcznym minimum . Te ekstremalnie niskie zapasy pozostawiają rynek praktycznie bez żadnego bufora na wypadek nowego szoku podażowego.

Ryzyko przymrozków. Potencjalny front chłodny nadciągający nad południowe stany Brazylii ożywił obawy przed ryzykiem przymrozków, dodając kolejną warstwę niepewności co do podaży i wspierając ceny futures .

Podsumowując, zwyżka na kawie jest podręcznikowym przykładem tego, jak wyczerpanie zapasów potęguje wpływ nawet umiarkowanych zakłóceń pogodowych i zbiorów na ceny.

🍬 Cukier: Zakaz eksportu z Indii, El Niño i przesunięcie w stronę etanolu

Ceny cukru wzrosły pod wpływem innego, ale równie silnego zestawu czynników:

Nagły zakaz eksportu z Indii. 13 maja 2026 r. Indie nałożyły natychmiastowy zakaz eksportu surowego, białego i rafinowanego cukru, obowiązujący do 30 września lub do odwołania . Dyrekcja Generalna Handlu Zagranicznego przesunęła eksport cukru z kategorii „ograniczony” do „zakazany” . Był to ostry zwrot w porównaniu z sytuacją sprzed zaledwie tygodnia, kiedy to źródła rządowe mówiły, że Indie nie zamierzają ograniczać eksportu cukru pomimo spadku produkcji, ponieważ słabszy popyt pomógł zrekompensować stratę .

Indie są drugim co do wielkości producentem cukru na świecie po Brazylii, a zakaz usuwa kluczowe źródło globalnej podaży . Wyjątki zrobiono tylko dla ograniczonych kontyngentów do UE i USA oraz dla przesyłek, które były już załadowane przed 13 maja .

Produkcja krajowa i obawy związane z El Niño. Zakaz był motywowany obawami o niższą produkcję krajową, słabe plony trzciny w kluczowych stanach, takich jak Uttar Pradesh i Maharasztra, oraz prognozami deficytu monsunowego . Możliwe pojawienie się El Niño było wyraźnie przywoływane jako czynnik, który może wpłynąć na przyszłą produkcję rolną Indii . Skumulowane opady monsunowe w Indiach w czerwcu 2026 r. były o 42% niższe od normy, co jest najsłabszym wynikiem od 11 lat .

Zmieniająca się ekonomia etanolu w Brazylii. Brazylijski rząd potwierdził zwiększenie obowiązkowego udziału etanolu w benzynie z 30% do 32% . Młyny w regionie Centrum-Południe Brazylii przeznaczyły 58,38% trzciny na etanol na początku sezonu 2026/27, w porównaniu z 49,9% w roku poprzednim, zmniejszając udział dostępny do produkcji cukru . Green Pool podniósł prognozę globalnego deficytu cukru na sezon 2026/27 do 4,3 mln ton metrycznych z 1,66 mln, powołując się na wysokie ceny ropy zachęcające młyny do kierowania trzciny w stronę produkcji etanolu . StoneX prognozował globalny deficyt cukru na poziomie 550 000 ton w sezonie 2026/27, co stanowi ostry zwrot w porównaniu z nadwyżką w poprzednim sezonie .

Zagrożenie El Niño dla azjatyckich producentów. Pojawienie się El Niño prawdopodobnie ograniczy opady nie tylko w Brazylii i Indiach, ale także w Tajlandii, trzecim co do wielkości regionie produkcji cukru na świecie, co dodatkowo zwiększa obawy o podaż .

🔗 Jak te czynniki się nakładają

Oba rynki nie są odizolowane. Wzmacniają się nawzajem poprzez wspólne strukturalne słabości:

• Niskie zapasy wzmacniają każdy wstrząs. Przy zapasach ICE wynoszących około 396 000 worków – co jest najniższym poziomem od 2,25 lat – rynek kawy nie ma praktycznie żadnej poduszki bezpieczeństwa na wypadek kolejnego zakłócenia . Ta sama logika dotyczy cukru, gdzie globalne zapasy zostały uszczuplone przez trzy lata skumulowanych deficytów produkcyjnych .

• Brazylia jest wspólnym punktem zwrotnym. Brazylijskie regiony uprawy kawy są centralnym punktem obaw o pogodę dla arabiki, a Brazylia jest także największym na świecie eksporterem cukru. Kiedy brazylijska trzcina trafia do produkcji etanolu zamiast cukru, to jednocześnie zacieśnia globalną podaż cukru w momencie, gdy rynki kawy są już napięte .

• Zakaz eksportu z Indii usuwa kluczowy zawór bezpieczeństwa. Jako drugi co do wielkości producent cukru, wyjście Indii z rynków eksportowych usuwa ważne źródło globalnej podaży w czasie, gdy rosną ryzyko pogodowe i problemy z produkcją krajową . Zakaz może skłonić międzynarodowych nabywców do intensywniejszej rywalizacji o brazylijski i tajski cukier.

Podsumowanie

Gwałtowny wzrost cen kontraktów terminowych na kawę arabica i cukier nie jest wynikiem pojedynczego czynnika. Jest produktem kruchego globalnego systemu dostaw, w którym ryzyko pogodowe El Niño, wyczerpane zapasy, zmiany polityki i zmieniające się rynki energii działają w tym samym kierunku. Rynek stracił swoje zwykłe bufory, co oznacza, że nawet niewielkie zakłócenia mogą prowadzić do przesadnych ruchów cenowych.

Dla traderów i analityków surowcowych kluczową zmienną do obserwacji jest to, czy kolejne zbiory kawy i cukru w Brazylii spełnią oczekiwania i czy Indie przedłużą zakaz eksportu po 30 września. Jeśli którykolwiek z tych zaworów bezpieczeństwa zawiedzie, obecne obawy o podaż mogą przerodzić się w pełnoprawny deficyt strukturalny.