Wielki Zderzacz Hadronów przechodzi w stan uśpienia. Rozpoczyna się Long Shutdown 3

Wszystkie kluczowe szczegóły zostały potwierdzone przez obecne źródła CERN i doniesienia prasowe. Oto podsumowanie:

Harmonogram i zakres wyłączenia

• Ostatnie wiązki zrzucono 29 czerwca 2026 roku, kończąc Run 3 i ponad 16 lat operacyjnych zderzeń LHC (2010–2026) .
• Long Shutdown 3 (LS3) rozpoczął się natychmiast. Potrwa do czterech lat i zaangażuje tysiące ekspertów na terenie całego CERN-u .
• Program LS3 obejmuje główne prace konserwacyjne, modernizacyjne i instalacyjne, które przekształcą LHC w Hiperświetlny Zderzacz Hadronów (HL-LHC) .

Osiągnięcia naukowe ery LHC

• Odkrycie bozonu Higgsa — 4 lipca 2012 roku eksperymenty ATLAS i CMS ogłosiły odkrycie nowego bozonu zgodnego z bozonem Higgsa Modelu Standardowego, kończąc trwające pięć dekad poszukiwania . Odkrycie przyniosło Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki w 2013 roku .
• Run 1 (2010–2012): Pierwsze zderzenia przy energii 3,5 TeV na wiązkę, co było rekordem świata, prowadzące do odkrycia Higgsa .
• Run 2 (2015–2018): Zderzenia przy energii 6,5 TeV na wiązkę; szczegółowe pomiary bozonu Higgsa i obserwacja wielu rzadkich procesów .
• Run 3 (2022–2026): Kontynuacja zderzeń proton-proton i ciężkich jonów, z pełnym zestawem danych .

Modernizacja do HL-LHC — koszt i szczegóły techniczne

• Koszt: HL-LHC to projekt wart wiele miliardów franków szwajcarskich. Podana kwota ~1,5 miliarda dolarów (ok. 1,5–1,6 miliarda CHF) jest zgodna z zatwierdzonym budżetem .
• Wzrost świetności: Modernizacja ma na celu 10-krotny wzrost całkowitej świetności, do 3000 fb⁻¹ .
• Nowe magnesy nadprzewodzące: Potężniejsze magnesy kwadrupolowe o polu 12 tesli (wewnętrzne tryplety) będą skupiać wiązki mocniej niż obecne magnesy o polu 8 T .
• Wnęki krabowe: Nadprzewodzące wnęki krabowe o częstotliwości radiowej będą przechylać paczki przed zderzeniem, aby zmaksymalizować nakładanie się czołowe .
• Inne modernizacje: Nowe kolimatory, osłony i zmodernizowane detektory (ATLAS, CMS, ALICE, LHCb) .

Planowany restart i przyszłe możliwości

• Zbieranie danych ma rozpocząć się w 2030 roku .
• Precyzyjne pomiary Higgsa — HL-LHC będzie produkować około 15 milionów bozonów Higgsa rocznie, umożliwiając szczegółowe badanie sprzężeń Higgsa .
• Poszukiwanie ciemnej materii — Wyższa świetność zwiększa czułość na słabo oddziałujące masywne cząstki (WIMP) i inne sygnatury .
• ~30% większy zasięg odkrywczy dla nowych ciężkich cząstek — znacznie większy zbiór danych rozszerza zakres mas, w którym można odkryć nowe cząstki .

Uwaga: Okres „16 lat eksploatacji” obejmuje 13 lat faktycznego zbierania danych, z przerwami technicznymi.