Ryzyko geopolityczne i energetyczne może zniweczyć zyski

Raport ostrzega, że ta prognoza bazowa jest bardzo podatna na zmienność rynków spowodowaną kryzysami i konfliktami. Napięcia geopolityczne i niestabilne rynki energetyczne, a szczególnie konflikt na Bliskim Wschodzie i zakłócenia w Cieśninie Ormuz, stanowią poważne zagrożenie .

Wzrost cen nawozów

• Raport podkreśla, że rolnicy są "na pierwszej linii rosnących kosztów energii i nawozów" .
• Zamknięcie Cieśniny Ormuz (od końca lutego 2026) wywołało poważny szok podażowy na rynku nawozów. Indeks cen nawozów Banku Światowego wzrósł o ponad 12% w I kwartale 2026 roku, co było szóstym wzrostem w ciągu siedmiu kwartałów .
• Ceny mocznika mniej więcej się podwoiły od początku kryzysu . Konkretne dane – ceny nawozów wzrosły o 50% od początku konfliktu, a mocznik o 80% od lutego do ponad 850 USD za tonę metryczną – są generalnie zgodne z tym obrazem, choć są nieco bardziej szczegółowe niż ogólne stwierdzenia w dostępnych źródłach FAO/Banku Światowego .
• Analiza FAO podkreśla, że zamknięcie Cieśniny Ormuz usunęło z handlu światowego "znaczną ilość nawozów i kluczowych środków produkcji, wywołując gwałtowny szok podażowy, którego nie można szybko zastąpić" .
• Siarka/kwas siarkowy wzrosły o ponad 1000% od początku 2025 roku: Tego twierdzenia nie udało się zweryfikować na podstawie konkretnego komunikatu prasowego OECD-FAO ani najwyższej jakości dostępnych źródeł. Dostępne źródła potwierdzają poważne napięcia na rynku nawozów, z gwałtownym wzrostem cen azotu i fosforanów, ale nie podają dokładnej wartości 1000% dla siarki/kwasu siarkowego w kontekście tego raportu .

Nieproporcjonalny wpływ na kraje o niskich dochodach

• Raport stwierdza, że jeśli średni 33% wzrost cen energii obserwowany w pierwszej połowie 2026 roku się utrzyma, globalna produkcja zbóż spadnie o 0,9% w 2027 roku, a jeszcze bardziej – o 1,7% – w krajach o niskich dochodach .
• Kraje o wysokich dochodach prawdopodobnie pochłoną te szoki, ale kraje o niskich dochodach staną w obliczu pogarszającego się bezpieczeństwa żywnościowego, a gospodarstwa domowe będą zmuszone do ograniczenia spożycia żywności i przejścia na tańsze produkty .
• Zakłócenia w Cieśninie Ormuz najmocniej odczuwają główni azjatyccy importerzy oraz kraje rozwijające się zależne od dostaw paliw i nawozów .

Modelowanie stochastyczne: 25% prawdopodobieństwo niższych dochodów

Własna analiza stochastyczna raportu – modelująca częstotliwość ostatnich szoków – wskazuje, że jeśli częstotliwość szoków obserwowanych w ostatnich latach się utrzyma, istnieje 25% prawdopodobieństwo, że dochody rolnicze w 2035 roku będą niższe niż obecnie . Ryzyka krótkoterminowe są również znaczące: ostatnie podwyżki cen energii i wynikające z nich ograniczenie zużycia nawozów prawdopodobnie wpłyną na produkcję rolną w 2027 roku .

Podsumowanie potwierdzonych wniosków

Główna oś napięcia w raporcie jest jasna: wzrost wydajności wspiera umiarkowany, 9% wzrost dochodów, ale powrót częstych szoków podażowych – które już zmaterializowały się w postaci zamknięcia Cieśniny Ormuz – stwarza ryzyko jeden do czterech, że zyski z całej dekady zostaną całkowicie zniweczone, a najbiedniejsze kraje poniosą największe koszty.

Ryzyko geopolityczne i energetyczne może zniweczyć zyski

Raport ostrzega, że ta prognoza bazowa jest bardzo podatna na zmienność rynków spowodowaną kryzysami i konfliktami. Napięcia geopolityczne i niestabilne rynki energetyczne, a szczególnie konflikt na Bliskim Wschodzie i zakłócenia w Cieśninie Ormuz, stanowią poważne zagrożenie .

Wzrost cen nawozów

• Raport podkreśla, że rolnicy są "na pierwszej linii rosnących kosztów energii i nawozów" .
• Zamknięcie Cieśniny Ormuz (od końca lutego 2026) wywołało poważny szok podażowy na rynku nawozów. Indeks cen nawozów Banku Światowego wzrósł o ponad 12% w I kwartale 2026 roku, co było szóstym wzrostem w ciągu siedmiu kwartałów .
• Ceny mocznika mniej więcej się podwoiły od początku kryzysu . Konkretne dane – ceny nawozów wzrosły o 50% od początku konfliktu, a mocznik o 80% od lutego do ponad 850 USD za tonę metryczną – są generalnie zgodne z tym obrazem, choć są nieco bardziej szczegółowe niż ogólne stwierdzenia w dostępnych źródłach FAO/Banku Światowego .
• Analiza FAO podkreśla, że zamknięcie Cieśniny Ormuz usunęło z handlu światowego "znaczną ilość nawozów i kluczowych środków produkcji, wywołując gwałtowny szok podażowy, którego nie można szybko zastąpić" .
• Siarka/kwas siarkowy wzrosły o ponad 1000% od początku 2025 roku: Tego twierdzenia nie udało się zweryfikować na podstawie konkretnego komunikatu prasowego OECD-FAO ani najwyższej jakości dostępnych źródeł. Dostępne źródła potwierdzają poważne napięcia na rynku nawozów, z gwałtownym wzrostem cen azotu i fosforanów, ale nie podają dokładnej wartości 1000% dla siarki/kwasu siarkowego w kontekście tego raportu .

Nieproporcjonalny wpływ na kraje o niskich dochodach

• Raport stwierdza, że jeśli średni 33% wzrost cen energii obserwowany w pierwszej połowie 2026 roku się utrzyma, globalna produkcja zbóż spadnie o 0,9% w 2027 roku, a jeszcze bardziej – o 1,7% – w krajach o niskich dochodach .
• Kraje o wysokich dochodach prawdopodobnie pochłoną te szoki, ale kraje o niskich dochodach staną w obliczu pogarszającego się bezpieczeństwa żywnościowego, a gospodarstwa domowe będą zmuszone do ograniczenia spożycia żywności i przejścia na tańsze produkty .
• Zakłócenia w Cieśninie Ormuz najmocniej odczuwają główni azjatyccy importerzy oraz kraje rozwijające się zależne od dostaw paliw i nawozów .

Modelowanie stochastyczne: 25% prawdopodobieństwo niższych dochodów

Własna analiza stochastyczna raportu – modelująca częstotliwość ostatnich szoków – wskazuje, że jeśli częstotliwość szoków obserwowanych w ostatnich latach się utrzyma, istnieje 25% prawdopodobieństwo, że dochody rolnicze w 2035 roku będą niższe niż obecnie . Ryzyka krótkoterminowe są również znaczące: ostatnie podwyżki cen energii i wynikające z nich ograniczenie zużycia nawozów prawdopodobnie wpłyną na produkcję rolną w 2027 roku .

Podsumowanie potwierdzonych wniosków

Główna oś napięcia w raporcie jest jasna: wzrost wydajności wspiera umiarkowany, 9% wzrost dochodów, ale powrót częstych szoków podażowych – które już zmaterializowały się w postaci zamknięcia Cieśniny Ormuz – stwarza ryzyko jeden do czterech, że zyski z całej dekady zostaną całkowicie zniweczone, a najbiedniejsze kraje poniosą największe koszty.