OECD-FAO: Dochody rolników wzrosną o 9% do 2035 roku, ale ryzyko geopolityczne może zniweczyć te zyski

Oto zweryfikowane kluczowe wnioski i zagrożenia z OECD-FAO Agricultural Outlook 2026–2035, opublikowanego 29 czerwca 2026 roku, na podstawie oficjalnego komunikatu FAO i źródeł uzupełniających.

Prognoza bazowa: 9% wzrostu dochodów rolników

Globalny średni dochód rolniczy brutto na jednego pracownika ma wzrosnąć o 9% do 2035 roku, napędzany wzrostem wydajności i ogólnie stabilnymi cenami produktów rolnych . W stabilnych warunkach globalna produkcja rolna i rybołówstwo mają wzrosnąć o 13% w ciągu dekady, a wzrost skoncentruje się w Azji, Afryce Subsaharyjskiej i Ameryce Łacińskiej .

Ryzyko geopolityczne i energetyczne może zniweczyć zyski

Raport ostrzega, że ta prognoza bazowa jest bardzo podatna na zmienność rynków spowodowaną kryzysami i konfliktami. Napięcia geopolityczne i niestabilne rynki energetyczne, a szczególnie konflikt na Bliskim Wschodzie i zakłócenia w Cieśninie Ormuz, stanowią poważne zagrożenie .

Wzrost cen nawozów

• Raport podkreśla, że rolnicy są "na pierwszej linii rosnących kosztów energii i nawozów" .
• Zamknięcie Cieśniny Ormuz (od końca lutego 2026) wywołało poważny szok podażowy na rynku nawozów. Indeks cen nawozów Banku Światowego wzrósł o ponad 12% w I kwartale 2026 roku, co było szóstym wzrostem w ciągu siedmiu kwartałów .
• Ceny mocznika mniej więcej się podwoiły od początku kryzysu . Konkretne dane – ceny nawozów wzrosły o 50% od początku konfliktu, a mocznik o 80% od lutego do ponad 850 USD za tonę metryczną – są generalnie zgodne z tym obrazem, choć są nieco bardziej szczegółowe niż ogólne stwierdzenia w dostępnych źródłach FAO/Banku Światowego .
• Analiza FAO podkreśla, że zamknięcie Cieśniny Ormuz usunęło z handlu światowego "znaczną ilość nawozów i kluczowych środków produkcji, wywołując gwałtowny szok podażowy, którego nie można szybko zastąpić" .
• Siarka/kwas siarkowy wzrosły o ponad 1000% od początku 2025 roku: Tego twierdzenia nie udało się zweryfikować na podstawie konkretnego komunikatu prasowego OECD-FAO ani najwyższej jakości dostępnych źródeł. Dostępne źródła potwierdzają poważne napięcia na rynku nawozów, z gwałtownym wzrostem cen azotu i fosforanów, ale nie podają dokładnej wartości 1000% dla siarki/kwasu siarkowego w kontekście tego raportu .

Nieproporcjonalny wpływ na kraje o niskich dochodach

• Raport stwierdza, że jeśli średni 33% wzrost cen energii obserwowany w pierwszej połowie 2026 roku się utrzyma, globalna produkcja zbóż spadnie o 0,9% w 2027 roku, a jeszcze bardziej – o 1,7% – w krajach o niskich dochodach .
• Kraje o wysokich dochodach prawdopodobnie pochłoną te szoki, ale kraje o niskich dochodach staną w obliczu pogarszającego się bezpieczeństwa żywnościowego, a gospodarstwa domowe będą zmuszone do ograniczenia spożycia żywności i przejścia na tańsze produkty .
• Zakłócenia w Cieśninie Ormuz najmocniej odczuwają główni azjatyccy importerzy oraz kraje rozwijające się zależne od dostaw paliw i nawozów .

Modelowanie stochastyczne: 25% prawdopodobieństwo niższych dochodów

Własna analiza stochastyczna raportu – modelująca częstotliwość ostatnich szoków – wskazuje, że jeśli częstotliwość szoków obserwowanych w ostatnich latach się utrzyma, istnieje 25% prawdopodobieństwo, że dochody rolnicze w 2035 roku będą niższe niż obecnie . Ryzyka krótkoterminowe są również znaczące: ostatnie podwyżki cen energii i wynikające z nich ograniczenie zużycia nawozów prawdopodobnie wpłyną na produkcję rolną w 2027 roku .

Podsumowanie potwierdzonych wniosków

Wniosek	Status	Źródło
9% wzrost globalnego dochodu rolniczego na pracownika do 2035 roku	Potwierdzone
Napięcia geopolityczne i niestabilne rynki energetyczne mogą zniweczyć zyski w krajach o niskich dochodach	Potwierdzone
Ceny nawozów wzrosły o ok. 50% od początku konfliktu; mocznik mniej więcej podwoił się po zamknięciu Ormuz	Potwierdzone co do kierunku i skali
Siarka/kwas siarkowy wzrosły o ponad 1000% od początku 2025 roku	Niewystarczające dowody – nie znaleziono w dostępnych źródłach raportu	—
Zakłócenia w Cieśninie Ormuz jako kluczowy czynnik wzrostu kosztów energii/nawozów	Potwierdzone
Nieproporcjonalny wpływ na kraje o niskich dochodach (spadek produkcji zbóż o 1,7%)	Potwierdzone
Modelowanie stochastyczne: 25% prawdopodobieństwo, że dochody rolnicze w 2035 będą niższe niż obecnie	Potwierdzone

Główna oś napięcia w raporcie jest jasna: wzrost wydajności wspiera umiarkowany, 9% wzrost dochodów, ale powrót częstych szoków podażowych – które już zmaterializowały się w postaci zamknięcia Cieśniny Ormuz – stwarza ryzyko jeden do czterech, że zyski z całej dekady zostaną całkowicie zniweczone, a najbiedniejsze kraje poniosą największe koszty.