Kryzys w Cieśninie Ormuz: Zerwany rozejm, Iran odrzuca gorącą linię z USA i ostrzega statki

Cieśnina Ormuz, przez którą przepływa około jednej piątej światowej ropy naftowej, znajduje się w epicentrum gwałtownie pogarszającej się sytuacji bezpieczeństwa. Kruchy rozejm, osiągnięty w połowie czerwca 2026 r. między USA a Iranem, rozpada się po serii ataków i odwetów. Poniżej znajduje się sprawdzony (fact-checked) przegląd najnowszych wydarzeń z 28–29 czerwca 2026 r., oparty na wielu oficjalnych źródłach i doniesieniach medialnych.

Iran zaprzecza istnieniu bezpośredniej wojskowej gorącej linii z USA

Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) kategorycznie zaprzeczył doniesieniom USA, jakoby między Teheranem a Waszyngtonem ustanowiono bezpośrednią wojskową gorącą linię mającą na celu deeskalację napięć w Cieśninie Ormuz. Rzecznik IRGC, generał brygady Hosejn Mohebi, nazwał te doniesienia 'czystym kłamstwem' .

Waszyngton proponował utworzenie takiej linii w celu złagodzenia napięć po miesiącach konfliktu. Co ciekawe, anonimowe irańskie źródło bezpieczeństwa przyznało, że kanał komunikacji istnieje, ale określiło go jako polityczny, a nie wojskowy. Źródło podkreśliło, że kanał ten nie zmienia zasad tranzytu ustanowionych przez Teheran S.

Ostrzeżenie Iranu: Omijanie zatwierdzonych tras 'zostanie ukarane'

25 czerwca 2026 r. marynarka IRGC wydała stanowcze oświadczenie, deklarując, że bezpieczny przepływ przez Cieśninę Ormuz jest możliwy wyłącznie trasami oficjalnie wyznaczonymi przez Iran. Statki korzystające z nieautoryzowanych tras 'zostaną ukarane' . Najwyższy dyplomata Iranu powtórzył to ostrzeżenie 28 czerwca, stwierdzając, że jakakolwiek próba omijania preferowanej przez Teheran trasy 'zwiększy napięcia' .

Jest to bezpośrednia odpowiedź na nową alternatywną trasę ułatwioną przez Oman, która została utworzona bez zgody Iranu, co wywołało gniew Teheranu .

Rozejm się rozpada: Atak drona, odwet USA i dalsza eskalacja

25 czerwca IRGC zaatakował singapurski statek towarowy M/V Ever Lovely przy pomocy drona jednorazowego użytku około 8 mil morskich na południowy wschód od Dahitu w Omanie . Atak uszkodził mostek kapitański statku, ale nie spowodował ofiar śmiertelnych . Był to najpoważniejszy test dla kruchego porozumienia osiągniętego zaledwie tydzień wcześniej między USA a Iranem, które miało na celu zakończenie działań wojennych i ponowne otwarcie drogi wodnej .

W odpowiedzi, 26 czerwca, Dowództwo Centralne USA (CENTCOM) przeprowadziło uderzenia na cztery irańskie składy rakiet i dronów oraz nadbrzeżne stacje radarowe wzdłuż Cieśniny i na wyspie Keszm . Wiceprezydent USA JD Vance ostrzegł, że dalsze ataki Iranu 'spotkają się z siłą' .

Iran odpowiedział atakiem na inny statek handlowy, M/T Kiku, 27 czerwca, co wywołało kolejną rundę uderzeń USA . Prezydent Donald Trump potępił działania Iranu jako 'głupie naruszenie' rozejmu .

Rywalizujące korytarze żeglugowe: Północny (irański) i Południowy (omański)

Iran umocnił swoją kontrolę nad Cieśniną, wyznaczając własne, zatwierdzone trasy tranzytowe i ostrzegając statki przed korzystaniem z jakichkolwiek alternatywnych tras. . Z kolei Oman poparł oddzielną, południową trasę alternatywną, mającą umożliwić żeglugę poza bezpośrednim nadzorem Iranu .

Rezultatem jest faktyczna rywalizacja między korytarzami północnymi kontrolowanymi przez Iran a alternatywami południowymi ułatwionymi przez Oman, przy czym Iran grozi działaniami przeciwko każdemu statkowi korzystającemu z nieautoryzowanych tras.

Uwięzione statki, załogi i akcje rozminowywania

Kryzys, który rozpoczął się 28 lutego 2026 r. od kampanii powietrznej USA i Izraela przeciwko Iranowi, zablokował Cieśninę na wiele miesięcy . Jednym z pretekstów Iranu do ogłoszenia alternatywnych tras w kwietniu 2026 r. były miny morskie na głównym torze wodnym .

Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) prowadziła plan ewakuacji uwięzionych statków, ale zawiesiła go po ataku drona 25 czerwca, aby ponownie potwierdzić gwarancje bezpieczeństwa . Jak zauważa waszyngtoński Instytut Badań nad Bliskim Wschodem (The Washington Institute), 'niepewne zagrożenie minowe' pozostaje istotną przeszkodą dla pełnego powrotu do normalnej żeglugi .

Uwaga: Dostępne źródła nie podają konkretnych liczb uwięzionych statków i załóg, ani szczegółowego statusu międzynarodowych operacji rozminowywania.