Austria proponuje UE: zaprośmy Anthropica do Europy

Oto zweryfikowana oś czasu i kluczowe działania wszystkich stron.

Austria proponuje Komisji Europejskiej: „ulokujmy Anthropica w UE”

28 czerwca 2026 roku austriacki sekretarz stanu Alexander Proell formalnie wezwał unijną komisarz ds. technologii Hennę Virkkunen do zbadania „strategicznego ulokowania i uczestnictwa Anthropica w Unii Europejskiej” – czyli faktycznie zaproponował, by UE gościła firmę na europejskiej infrastrukturze, co uodporniłoby jej modele na jednostronne amerykańskie kontrole eksportowe . Propozycja jest bezpośrednią reakcją na dyrektywę Departamentu Handlu USA z 12 czerwca, która zmusiła Anthropica do globalnego wyłączenia dwóch zaawansowanych modeli – Fable 5 i Mythos 5 – dla wszystkich cudzoziemców .

Szersze działania UE

• Reakcja Henny Virkkunen. Szefowa unijnej polityki technologicznej publicznie odrzuciła amerykańskie uzasadnienie bezpieczeństwa narodowego 15 czerwca, oświadczając: „Europa to szansa gospodarcza, a nie zagrożenie. Jesteśmy i pozostajemy zaufanym partnerem” . Podczas wizyty w Waszyngtonie w tygodniu 22 czerwca poruszyła sprawę blokady modeli bezpośrednio z Białym Domem .
• Dochodzenie Komisji Europejskiej. 14 czerwca Komisja wydała oświadczenie, że ograniczenia „nie powinny dyskryminować partnerów” i otworzyła dochodzenie w sprawie praktycznych konsekwencji . Przyznała jednak, że nie ma prawnej możliwości zmuszenia USA do przywrócenia dostępu .
• Pchnięcie w stronę suwerenności. Incydent nadał rozpędu unijnej agendzie suwerenności technologicznej; Virkkunen nazwała to dowodem na to, że Europa musi osiągnąć „autonomię technologiczną” .

Częściowe cofnięcie zakazu przez sekretarza handolu Howarda Lutnicka

26 czerwca sekretarz Howard Lutnick cofnął zakaz częściowo. W liście do Anthropica zwolnił z wymogu licencji eksportowej „niektórych zaufanych partnerów” – ponad 100 wymienionych z nazwy firm, agencji rządowych i dostawców infrastruktury krytycznej – w odniesieniu do Mythos 5 (model cyberbezpieczeństwa). Fable 5 pozostał zablokowany dla cudzoziemców . Anthropic z zadowoleniem przyjął zwrot, ale ulga była wąska: większość europejskich użytkowników komercyjnych wciąż nie ma dostępu .

Równoległe kroki Francji i Mistral AI

• Wspólny apel Francji i Niemiec. Podczas konferencji VivaTech w Paryżu 17 czerwca ministrowie gospodarki i cyfryzacji Francji i Niemiec wezwali do europejskiej suwerenności AI, ostrzegając, że USA pokazały, iż „zasady mogą się zmienić z dnia na dzień” .
• Stanowisko Mistral AI. Francuski rywal Mistral AI wykorzystał incydent jako potwierdzenie swoich wielokrotnych ostrzeżeń przed uzależnieniem Europy od amerykańskich modeli. Argumentował, że nagłe odcięcie dowodzi potrzeby suwerennych, hostowanych w Europie alternatyw .
• Momentum na G7 i VivaTech. Kryzys zdominował szczyt G7 i konferencję VivaTech; politycy i dyrektorzy w całej Europie przyspieszyli strategie dywersyfikacji ryzyka i wzywali do inwestycji w lokalną infrastrukturę .