Rozpad rozejmu USA–Iran w czerwcu 2026

Iran natychmiast ogłosił wyłączną kontrolę

Od samego momentu podpisania memorandum Iran forsował interpretację, że ma prawo regulować ruch przez Cieśninę Ormuz. Instytut Badań nad Wojną (ISW) poinformował, że Iran twierdził, iż ostateczna wersja MOU spełnia jego kluczowe cele wojenne, w tym dotyczące cieśniny, i że Teheran interpretuje tekst jako przyznający mu władzę kontrolowania przepływu jednostek .

Już do 23 czerwca Iran zaczął podejmować konkretne kroki w celu instytucjonalizacji tej kontroli. ISW udokumentowało, że Iran dążył do ustanowienia wspólnego mechanizmu z Omanem, który pozwoliłby mu sprawować długoterminową władzę nad cieśniną i ograniczać przepływ jednostek według własnego uznania .

„The Guardian” zauważył, że memorandum było „zbyt ogólnie sformułowane”, co pozwalało każdej ze stron na sprzeczne interpretacje . Szczególnie sporny okazał się język Artykułu 5 MOU, który nakładał na Iran obowiązek „dołożenia najlepszych starań” w celu zapewnienia bezpiecznego przepływu, pozostawiając sformułowania „ustalenia” i „najlepsze starania” niejasnymi .

Upadek rozejmu: Ataki dronów na tankowce

26 czerwca: Trump oskarża Iran o złamanie rozejmu

W czwartek 25 czerwca lub wczesnym rankiem w piątek 26 czerwca prezydent Trump napisał na Truth Social, że Iran naruszył zawieszenie broni, ponieważ „co najmniej cztery” drony samobójcze zaatakowały statki handlowe przepływające przez Cieśninę Ormuz. Jeden z dronów „trafił solidnie w górny pokład dużego i bardzo drogiego” statku towarowego, choć jednostka była w stanie kontynuować rejs . Trump nazwał atak „głupim naruszeniem” .

Godziny później Centralne Dowództwo USA (CENTCOM) poinformowało, że w odpowiedzi przeprowadziło uderzenia na irańskie składy rakiet i dronów oraz przybrzeżne stacje radarowe .

27 czerwca: Tankowiec MT Kiku trafiony irańskim dronem

W sobotę 27 czerwca pływający pod banderą Panamy tankowiec MT Kiku został trafiony irańskim dronem w Cieśninie Ormuz. Brytyjska agencja bezpieczeństwa morskiego UKMTO potwierdziła uszkodzenie mostka, ale poinformowała, że cała załoga jest bezpieczna .

Tego samego dnia USA przeprowadziły drugą noc uderzeń na Iran, niszcząc wojskową infrastrukturę nadzoru, systemy łączności, stanowiska obrony powietrznej, magazyny dronów oraz zdolności do stawiania min wzdłuż cieśniny – cele znajdowały się w okolicach Sirik, Bandar-e Lengeh i wyspy Keszm . CENTCOM określił uderzenia jako „samoobronę” i stwierdził, że były one „bezpośrednią odpowiedzią na ciągłą irańską agresję wobec żeglugi handlowej” .

Eskalacja ta została opisana jako najgorsza od czasu podpisania MOU dwa tygodnie wcześniej .

Iran uderza w Kuwejt i Bahrajn

28 czerwca: Ataki rakietowe i dronów na sojuszników USA

W niedzielę 28 czerwca Iran przeprowadził ataki z użyciem dronów i rakiet wymierzone w Bahrajn i Kuwejt w bezpośredniej odpowiedzi na najnowsze amerykańskie naloty, podała agencja Associated Press .

Dowodzony przez strażników rewolucji Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) wziął za nie odpowiedzialność, oświadczając, że zaatakowano kwaterę główną Piątej Floty USA w Bahrajnie oraz bazę lotniczą Ali Al Salem w Kuwejcie . W Bahrajnie zawyły syreny ostrzegawcze, a Kuwejt potwierdził, że jego obrona powietrzna odpowiada na „wrogie zagrożenia rakietowe i dronowe” . Kuwejt poinformował, że jego obrona powietrzna przechwyciła irańskie drony i dwie rakiety; nie odnotowano ofiar ani uszkodzeń .

Nie był to pierwszy taki atak. Iran uderzył w Bahrajn, Kuwejt i Jordanię już wcześniej, w czerwcu przed podpisaniem MOU . Jednak ataki z 28 czerwca stanowiły najostrzejszą eskalację od czasu zawarcia porozumienia .

Znaczenie strategiczne: Dlaczego Cieśnina Ormuz jest tak ważna

Cieśnina Ormuz to najważniejszy naftowy przesmyk na świecie. W czasach pokoju przepływa przez nią około 20% światowego zużycia ropy – około 17-20 milionów baryłek dziennie . Kiedy podpisano MOU i USA zniosły blokadę morską 18 czerwca, światowe rynki energetyczne zareagowały gwałtownie: cena ropy Brent spadła o 8,5% do około 80,59 dolarów za baryłkę .

Do 19 czerwca firma śledząca przepływy energii Global Energy Flow określiła status cieśniny jako „PODWYŻSZONY (odbudowa, ale wciąż delikatna)” . Po wznowieniu działań wojennych status wodnego szlaku znów stał się niepewny.

Negocjacje: Utknięte w martwym punkcie z groźbą zerwania

Od 28 czerwca proces negocjacyjny utknął w martwym punkcie. Iran otwarcie zagroził „całkowitym wstrzymaniem” negocjacji, jeśli Waszyngton będzie kontynuował uderzenia .

Nie zaplanowano nowych rund rozmów. „The Guardian” poinformował 28 czerwca, że zawieszenie broni jest „bliskie załamania”, a MOU nie zdołało rozwiązać podstawowych sporów dotyczących zarządzania cieśniną i warunków zawieszenia broni w Libanie . Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghczi oświadczył, że Iran będzie sprawował wyłączny zarząd i nadzór nad cieśniną przez następne 30 dni, zanim dopuści do wznowienia pełnego ruchu .

Podsumowanie

Tymczasowe porozumienie pokojowe między USA a Iranem, podpisane 17 czerwca 2026 roku, rozpadło się w ciągu zaledwie 11 dni. Do 28 czerwca obie strony przeprowadzały eskalacyjne uderzenia w Cieśninie Ormuz, Iran zaatakował sąsiednie kraje Zatoki Perskiej, a negocjacjom zagrożono całkowitym wstrzymaniem. Kluczowa nierozwiązana kwestia – kto kontroluje Cieśninę Ormuz – pozostaje centralnym punktem zapalnym, z Iranem domagającym się wyłącznej władzy na podstawie niejasno sformułowanego memorandum, a USA oskarżającymi Teheran o łamanie warunków zawieszenia broni.