Gospodarka Chin na dwóch prędkościach: boom AI kontra wojna cenowa w motoryzacji w maju 2024

Zyski chińskiego przemysłu opowiadają historię dwóch gospodarek. W maju 2024 r. wzrost zysków rok do roku gwałtownie wyhamował do zaledwie 0,7%, wobec 4% w kwietniu – podało Narodowe Biuro Statystyczne Chin (NBS), cytowane przez Reuters . W okresie styczeń–maj zyski wzrosły o 3,4% rok do roku . Spowolnienie podkreśla słabość popytu krajowego, nawet jeśli wcześniejsze dane wskazywały na poprawę popytu zagranicznego .

Jednak ten jednocyfrowy średni wynik maskuje dramatyczne rozwarstwienie. Podczas gdy producenci elektroniki związanej z AI oraz eksporterzy przeżywali boom, sektory powiązane z konsumpcją krajową – motoryzacja, meble, branże związane z nieruchomościami – doświadczyły głębokich spadków zysków.

Ważne wyjaśnienie: Wynik 18,8% wzrostu zysków pojawiający się w niektórych raportach dotyczy okresu styczeń–maj 2026 r., a nie maja 2024 r. . Prawidłowa wartość dla maja 2024 to wzrost o 0,7% podany przez NBS .

Strona eksportowa: boom AI napędza zyski elektroniki i chipów

Globalna supercykla inwestycyjna w sztuczną inteligencję stała się głównym motorem napędowym chińskiego przemysłu eksportowego. Bloomberg podał, że chiński eksport wzrósł w maju o ponad 19%, napędzany popytem na sprzęt AI, a sprzedaż chipów wzrosła o 111% . Sektor elektroniczny zanotował skok aż o 17%, głównie dzięki łańcuchom dostaw AI, a produkcja urządzeń wzrosła o 9,5%, odpowiadając za prawie 80% całego wzrostu produkcji przemysłowej .

Chińska agencja Xinhua podała, że w 2026 r. elektronika związana z AI oraz materiały nowej energetyki były kluczowymi czynnikami przyspieszonego wzrostu zysków przemysłowych w pierwszych pięciu miesiącach roku . Ta siła eksportu stworzyła bufor przed spowolnieniem w kraju.

Strona krajowa: wojna cenowa w motoryzacji i słabość powiązana z rynkiem nieruchomości

Sektor motoryzacyjny: zyski spadają o 19,8% w wyniku brutalnej wojny cenowej

Przemysł samochodowy daje najwyraźniejszy obraz presji wewnętrznej. Zyski producentów samochodów spadły w maju 2024 r. o 19,8% – wynika z danych NBS i Wind Information cytowanych przez CNBC , mimo utrzymującej się solidnej dynamiki eksportu. Ten gwałtowny spadek był skutkiem przedłużającej się i zażartej wojny cenowej rozpoczętej w 2023 r. – zapoczątkowanej obniżkami Tesli, a następnie zaostrzonej przez BYD .

Reuters poinformował, że chiński przemysł motoryzacyjny znajdował się pod silną presją finansową z powodu nadwyżki mocy produkcyjnych i utrzymującej się konkurencji cenowej. Regulatorzy i liderzy branży ostrzegali, że ta niestabilność zagraża długoterminowej stabilności sektora . Średnia marża zysku w branży spadła do historycznego minimum na poziomie 4,1% w 2025 r., a na początku 2026 r. obniżyła się dalej do 2,9% . Agencja S&P Global ostrzegła, że wojna cenowa „niszczy rentowność” i podważa wydatki na B+R .

Zyski producentów mebli: spadek o 58,4% w związku z kryzysem na rynku mieszkaniowym

Zyski producentów mebli spadły w maju 2024 r. o 58,4% – podaje NBS . Gwałtowne załamanie jest bezpośrednio powiązane z przedłużającym się kryzysem na chińskim rynku nieruchomości. Raport USDA/Foreign Agricultural Service opisuje poważne wyzwania stojące przed chińskim przemysłem mebli drewnianych: kurczący się popyt krajowy związany z dekoniunkturą na rynku mieszkaniowym, zaciętą konkurencję cenową, niskie marże i silną międzynarodową konkurencję .

W pierwszej połowie 2025 r. łączne zyski dużych przedsiębiorstw meblarskich spadły o 23,1% rok do roku, a marża zysku operacyjnego wyniosła zaledwie 3,4% – znacznie poniżej średniej dla całego przemysłu . Ponad 40% z 56 notowanych firm z branży materiałów budowlanych i wyposażenia wnętrz odnotowało straty netto w 2025 r. .

Słaby popyt krajowy jako wspólny mianownik

NBS i Reuters jako główną przyczynę gwałtownego spowolnienia wzrostu zysków w maju wskazały osłabiony popyt krajowy . Dane za maj uwypukliły utrzymujące się wyzwania dla chińskiej gospodarki: sprzedaż detaliczna i inwestycje w środki trwałe pozostawały słabe, a deflacja cen producentów nadal ściskała marże w sektorach narażonych na popyt krajowy .

Nawet jeśli zagraniczne i prywatne firmy przemysłowe odnotowały wzrost zysków (odpowiednio o 12,6% i 7,6% w okresie styczeń–maj), to zyski przedsiębiorstw kontrolowanych przez państwo spadły o 2,4% w tym samym okresie, co podkreśla nierównomierne ożywienie .

Czego dane nie potwierdzają: niepoparte twierdzenia

Dostępne źródła nie potwierdzają jednoznacznie dwóch czynników czasami przywoływanych w szerszych dyskusjach o tym okresie:

• Wzrost cen producentów (PPI) jako czynnik napędzający zyski: Głównym źródłem presji na marże w sektorach zależnych od popytu krajowego był słaby popyt i konkurencja cenowa, a nie rosnące ceny wyjściowe .
• Zakłócenia geopolityczne (np. konflikt w Iranie): Choć konflikt na Bliskim Wschodzie mógł wpływać na ceny ropy lub przepływy handlowe w niektórych sektorach, źródła nie potwierdzają bezpośredniego wpływu na zyski przemysłowe w maju 2024 r. .

Podsumowanie: obraz dwóch prędkości

Sektor	Trend zysków w maju 2024	Kluczowy czynnik
AI / elektronika / chipy	Silny wzrost w późniejszych danych 2024-2026	Globalna supercykla inwestycyjna w AI
Produkcja samochodów	-19,8%	Przedłużająca się wojna cenowa, nadwyżka mocy
Meble / wyposażenie wnętrz	-58,4%	Dekoniunktura na rynku mieszkaniowym, słaby popyt
Łączne zyski przemysłowe	+0,7%	Słaby popyt krajowy, odporność eksportu

Dane potwierdzają wyraźny obraz dwóch prędkości: elektronika związana z AI i produkcja eksportowa wykazują wyraźną siłę w późniejszych danych, podczas gdy sektory zorientowane na rynek krajowy – takie jak motoryzacja i meble – są pod presją wojen cenowych, nadwyżek mocy, słabości rynku nieruchomości i niskiego popytu . Główny wskaźnik 0,7% wzrostu zysków w maju 2024 r. maskuje to wewnętrzne rozwarstwienie, szczególnie między odpornym eksportem a słabym popytem krajowym .