Cios, który złamał rynek paliwowy Rosji: Atak na rafinerię NORSI

Ukraiński atak dronem na rafinerię NORSI koncernu Łukoil pod koniec czerwca 2026 r. nie tylko uszkodził pojedynczą jednostkę – wyłączył cały zakład i pogłębił najpoważniejszy kryzys paliwowy, jaki Rosja przeżywała od dwóch dekad. Poniżej znajduje się zweryfikowany i poparty źródłami opis tego, co zostało trafione, co uległo uszkodzeniu i jakie były konsekwencje dla rosyjskich dostaw paliw.

Co zostało trafione w NORSI

24 czerwca 2026 r. ukraiński dron uderzył w rafinerię Łukoil-Niżegorodnieftieorgsintez (NORSI) w Kstowie w obwodzie niżnonowogrodzkim . NORSI to największa rafineria Łukoilu, czwarta co do wielkości w Rosji (zdolna przerobić około 16 mln ton metrycznych rocznie, około 320 000 baryłek dziennie) i drugi co do wielkości producent benzyny w kraju .

Atak uszkodził jednostkę CDU-5 (AVT-5) – główną instalację destylacji ropy naftowej zakładu . Instalacja ta odpowiada za około 25% mocy produkcyjnych rafinerii, a jej zdolność przerobowa wynosi 12 000 ton dziennie .

Bezpośrednie konsekwencje: zamknięcie i ofiary

Cała rafineria zawiesiła działalność 24 czerwca i wstrzymała przerób ropy . Lokalne władze potwierdziły ofiary śmiertelne w następstwie tego zdarzenia, choć dostępne źródła nie podają konkretnych liczb .

Równoległe uszkodzenia Rafinerii Moskiewskiej

Atak na NORSI nie był odosobnionym zdarzeniem. W tym samym okresie Rafineria Moskiewska (zwana także Kapotnią) została trafiona w wyniku dwóch oddzielnych ukraińskich ataków dronów:

• 12 czerwca 2026 r. jeden lub więcej dronów uderzyło w jednostkę rafineryjną .
• 18 czerwca 2026 r. pięć lub więcej dronów trafiło w jedyną pozostałą główną jednostkę przerobu ropy naftowej w zakładzie, a także w magazyny ropy i produktów naftowych .

Oba ataki łącznie wyłączyły obie główne instalacje przerobu ropy w zakładzie, pozbawiając go 100% zdolności pierwotnego przerobu ropy naftowej, jak podaje Reuters .

Wkład w najgorszy kryzys paliwowy w Rosji

Zamknięcie NORSI nastąpiło na fali wcześniejszych ataków dronów. Do połowy czerwca 2026 r. Ukraina trafiła 8 z 10 największych rosyjskich rafinerii w ramach 16 oddzielnych ataków tylko w maju . Skumulowany efekt został opisany przez The Moscow Times jako „cofnięcie rosyjskiego przemysłu rafineryjnego o dwie dekady” i stworzenie „najgorszego kryzysu paliwowego w historii” Rosji .

• Do pierwszego tygodnia czerwca 2026 r. Rosja straciła około jednej trzeciej swoich mocy rafineryjnych – 2,14 miliona baryłek dziennie pozostawało nieaktywnych .
• Dzienna produkcja benzyny w Rosji spadła o około 25% w porównaniu do średniej dziennej z czerwca 2025 r., osiągając poziom około 90 000 ton dziennie .

Racjonowanie paliw rozprzestrzenia się po całej Rosji

Na dzień 25 czerwca 2026 r. środki racjonowania paliw obowiązywały w co najmniej 56 regionach Rosji, według The Moscow Times . Główne sieci stacji benzynowych wprowadziły ścisłe limity – na przykład do 20 litrów benzyny AI-92/AI-95 i do 40 litrów oleju napędowego na klienta w Moskwie, Petersburgu i Tatarstanie . RFE/RL podało, że w co najmniej 17 regionach wprowadzono obowiązkowe ograniczenia rządowe, a w dziesiątkach innych obowiązywały ograniczenia nakładane przez prywatne firmy .

Odpowiedź Kremla: jakość kosztem ilości

Źródła potwierdzają, że Rosja po cichu zezwoliła rafineriom na sprzedaż paliwa niższej klasy Euro-3, pozwalając na benzynę o 15-krotności unijnego limitu siarki, aby utrzymać podaż na stacjach . Jednak konkretne doniesienia o tym, że Kreml formalnie rozważał zakaz eksportu oleju napędowego w czerwcu 2026 r., nie znajdują potwierdzenia w tych źródłach. The Moscow Times odnotował w połowie czerwca, że „opcje Kremla się kurczą”, w tym potencjalne ograniczenia eksportu, ale dostępne dowody nie zawierają bezpośredniego, potwierdzonego raportu, że zakaz eksportu oleju napędowego był wówczas aktywnie rozważany .