Amerykańskie naloty na Iran po ataku na statek. Rozejm między USA a Iranem w poważnym kryzysie

Co się wydarzyło: Wymiana ciosów między USA a Iranem (25–26 czerwca)

25 czerwca 2026 roku irański dron uderzył w kontenerowiec M/V Ever Lovely, pływający pod banderą Singapuru. Statek znajdował się w Cieśninie Ormuckiej, która jest kluczowym szlakiem dla światowego handlu ropą. Dron trafił w burtę i uszkodził mostek kapitański. Wszyscy 21 członków załogi jest bezpiecznych, a statek kontynuował rejs zgodnie z planem .

26 czerwca 2026 roku Stany Zjednoczone odpowiedziały militarnie. Dowództwo Centralne USA (CENTCOM) poinformowało, że amerykańskie samoloty uderzyły w irańskie składy rakiet i dronów oraz nadbrzeżne stacje radarowe na terenie Iranu . CENTCOM określił tę operację jako „potężną odpowiedź” na atak na statek handlowy .

---

Reakcje kluczowych stron

Prezydent Donald Trump – W swoim wpisie na platformie Truth Social nazwał atak drona Iranu „głupim naruszeniem” umowy o zawieszeniu broni, bezpośrednio oskarżając Teheran o złamanie rozejmu . Nakazał przeprowadzenie odwetowych nalotów, przedstawiając je jako konieczne egzekwowanie porozumienia .

CENTCOM – Wydało oficjalne oświadczenie, w którym potwierdziło, że amerykańskie samoloty uderzyły w irańskie obiekty wojskowe. Dowództwo podkreśliło, że ataki były bezpośrednią, proporcjonalną odpowiedzią na atak Iranu na cywilny statek handlowy na wodach międzynarodowych .

Anonimowi urzędnicy amerykańscy – W rozmowie z „The Wall Street Journal” poinformowali, że atak dronem przeprowadził Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) i określili go jako najpoważniejszy test dla kruchego porozumienia między USA a Iranem .

Iran – Ministerstwo Spraw Zagranicznych Iranu ostrzegło, że bezpieczny tranzyt przez Cieśninę Ormucką „nie może być zagwarantowany bez koordynacji z Teheranem” . IRGC oświadczyło, że jego odpowiedź na amerykańskie uderzenia będzie „szybka i zdecydowana” i że „agresja USA nie pozostanie bez odpowiedzi” – nadejdzie „w czasie i miejscu, które sami wybierzemy” . Najwyższy Przywódca Mojtaba Chamenei, w swoim pierwszym oświadczeniu od czasu podpisania rozejmu 17 czerwca, ostrzegł USA przed jakimikolwiek dalszymi atakami .

Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) – Wstrzymała swój program eskortowania statków i marynarzy przez Cieśninę Ormucką natychmiast po ataku 25 czerwca, powołując się na zagrożenie dla bezpieczeństwa .

---

Co to oznacza dla kluczowych obszarów ryzyka

Kruchy rozejm USA–Iran

Wymiana ciosów z 26 czerwca to najpoważniejszy test dla 60-dniowego tymczasowego rozejmu, który podpisano 17 czerwca. Porozumienie to zakończyło ponad trzy miesiące bezpośredniej wojny między USA a Iranem i ponownie otworzyło Cieśninę Ormucką dla żeglugi . Fakt, że obie strony wymieniły się ciosami w ciągu tygodnia od podpisania, pokazuje, jak kruche jest to porozumienie.

Ponowne otwarcie Cieśniny Ormuckiej

Porozumienie o ponownym otwarciu – osiągnięte w dniach 12–17 czerwca, na mocy którego USA zniosły blokadę morską irańskich portów, a Iran umożliwił wznowienie ruchu – jest teraz poważnie zagrożone . IMO wstrzymało program eskorty, a statki na pełnym morzu zawracały, nie chcąc wpływać do cieśniny . Ostrzeżenie irańskiego MSZ o konieczności koordynacji z Teheranem dodatkowo sugeruje, że Iran może ponownie użyć cieśniny jako broni.

Bezpieczeństwo żeglugi w regionie

Żegluga handlowa w cieśninie, przez którą przepływa około 20% światowej ropy, nie jest już bezpieczna w ramach obecnego rozejmu. Atak na cywilny statek kontenerowy – pierwszy od czasu zawarcia porozumienia – wywołał panikę na rynku. Ceny ropy wzrosły w obawie przed nowymi zakłóceniami .

Ryzyko dalszej eskalacji

• Iran i Waszyngton: Cykl ataków i kontrataków powraca. Iran obiecał zemstę za amerykańskie uderzenia, co zwiększa ryzyko eskalacji, która może całkowicie zniweczyć 60-dniowe porozumienie .
• Izrael i Hezbollah / Liban: Niektóre doniesienia łączą ten incydent z „kluczowymi rozmowami między Libanem a Izraelem”, co sugeruje, że konfrontacja USA–Iran może skomplikować równoległe ścieżki dyplomatyczne dotyczące Izraela i Hezbollahu . Każde wznowienie działań wojennych między USA a Iranem może wykoleić negocjacje libańsko-izraelskie i doprowadzić do eskalacji ze strony Hezbollahu przeciwko Izraelowi.
• Negocjacje nuklearne: Porozumienie z 17 czerwca wymagało od Iranu zmniejszenia zapasów wysoko wzbogaconego uranu, a rozmowy nuklearne miały się odbyć w ciągu 60 dni . Jeśli rozejm upadnie, rozmowy nuklearne utkną w martwym punkcie, a Iran może przyspieszyć program wzbogacania, nie będąc już związany ograniczeniami tymczasowego porozumienia.