Ebola 2026: najszybciej rozprzestrzeniająca się epidemia w historii. Nowe dane i prognozy

Epidemia Ebola wywołana wirusem Bundibugyo w Demokratycznej Republice Konga (DRK) i Ugandzie jest najszybciej rozprzestrzeniającym się ogniskiem tej choroby w historii. Według stanu na koniec czerwca 2026 r. sytuacja eskaluje w alarmującym tempie, napędzana rzadkim szczepem wirusa, późnym wykryciem i niestabilną sytuacją bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiamy sprawdzony przegląd aktualnego stanu, ustaleń nowego modelu WHO, przyczyn eksplozywnego wzrostu oraz międzynarodowej odpowiedzi.

Aktualna liczba przypadków i zasięg geograficzny

Do 25-26 czerwca 2026 r. epidemia nadal rozszerza się na północnym wschodzie DRK i na sąsiednią Ugandę.

• DRK: Ministerstwo Zdrowia poinformowało o 1155 potwierdzonych przypadkach, w tym 304 potwierdzonych zgonach, a 385 pacjentów przebywa w izolacji szpitalnej. Dotknięte są trzy prowincje: Ituri, Kiwu Północne i Kiwu Południowe .
• Uganda: Odnotowano dziewięć potwierdzonych przypadków i jeden zgon, wszystkie związane z transmisją transgraniczną z DRK .
• Stany Zjednoczone i inne kraje: Nie zgłoszono żadnych przypadków Ebola związanych z tą epidemią poza Afryką. CDC ocenia ryzyko dla amerykańskiej opinii publicznej jako niskie .
• Rzeczywista skala jest prawdopodobnie większa: Wiele zespołów modelujących szacuje, że rzeczywista liczba zakażeń na dzień 13 czerwca była od 3,0 do 10,2 razy wyższa niż zgłoszona (90-procentowy przedział wiarygodności), co oznacza, że epidemia może być znacznie większa, niż wskazują potwierdzone dane .

Model WHO opublikowany w „The Lancet”: ryzyko dla Sudanu Południowego

Nowe badanie modelowe Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) opublikowane w czasopiśmie The Lancet Infectious Diseases ostrzega przed nieuchronną eskalacją regionalną.

• Model szacuje 69,3% prawdopodobieństwo, że co najmniej jeden przypadek Ebola dotrze do Sudanu Południowego w ciągu najbliższych 12 tygodni .
• To odkrycie zostało konsekwentnie opisane w materiałach WHO, The Lancet i niezależnych doniesieniach prasowych .

Przyczyny eksplozywnego tempa rozprzestrzeniania

Władze zdrowia publicznego zidentyfikowały kilka zbiegających się czynników, które napędzają bezprecedensową prędkość epidemii.

• Opóźnione wykrycie: Uważa się, że epidemia zaczęła rozprzestrzeniać się niezauważona już w lutym 2026 r. w mieście Mongbwalu w prowincji Ituri – ponad dwa miesiące przed oficjalnym ogłoszeniem 15 maja . Ta przewaga czasowa pozwoliła wirusowi zakorzenić się w wielu lokalizacjach, zanim rozpoczęto działania.
• Brak zatwierdzonej szczepionki i leków: Wirus Bundibugyo (Orthoebolavirus bundibugyoense) to rzadki szczep, na który nie istnieje licencjonowana szczepionka ani specyficzne leczenie . Istniejąca szczepionka przeciwko wirusowi Ebola Zair (Ervebo) może być częściowo skuteczna u małp, ale WHO uznało dowody za niewystarczające i nie zaleciło jej stosowania . To sprawia, że obecna epidemia zasadniczo różni się od poprzednich, gdzie można było zastosować szczepienia obwarzankowe.
• Przeciążone monitorowanie kontaktów: W miarę wykładniczego wzrostu liczby przypadków i rozprzestrzeniania się na odległe, niezabezpieczone obszary, możliwości monitorowania kontaktów są przeciążone. Według stanu na 6 czerwca wskaźnik monitorowania wynosił zaledwie 43,2% w najbardziej dotkniętej prowincji Ituri .
• Ataki na ośrodki leczenia: Strefa epidemii pokrywa się z obszarami aktywnego konfliktu zbrojnego i przesiedleń. Niestabilna sytuacja i ataki na placówki medyczne wielokrotnie zakłócały działania, utrudniając leczenie i izolację .
• Niski wskaźnik izolacji: Model CDC pokazuje, że przy zaledwie 20% pacjentów poddanych izolacji – obecny poziom – istnieje 65% prawdopodobieństwo, że epidemia przekroczy 20 000 przypadków w ciągu trzech miesięcy. Gdyby izolację udało się podnieść do 70%, ryzyko przekroczenia 10 000 przypadków spada do 5% .

Międzynarodowe działania

Trwa wieloagencyjna reakcja kryzysowa, ograniczona brakiem środków medycznych i trudną sytuacją bezpieczeństwa.

• Ogłoszono PHEIC: Dyrektor Generalny WHO ogłosił stan zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym (PHEIC) 17 maja 2026 r., powołując się na rozprzestrzenianie się w miastach, zakażenia wśród pracowników służby zdrowia i brak zatwierdzonych środków zaradczych .
• Przyspieszenie prac nad szczepionką: Koalicja na rzecz Innowacji w Przygotowaniu na Epidemie (CEPI) pilnie przyspiesza prace nad trzema eksperymentalnymi szczepionkami przeciwko szczepowi Bundibugyo . Żadna nie jest jeszcze zatwierdzona .
• Rozpoczęcie badań klinicznych leków: WHO ogłosiło, że pod koniec czerwca 2026 r. w DRK mają się rozpocząć badania dwóch potencjalnych terapii .
• WHO i partnerzy na miejscu: WHO rozszerza nadzór, monitorowanie kontaktów, przygotowanie kliniczne i zaangażowanie społeczności w DRK i Ugandzie . Lekarze bez Granic (MSF) zwiększają swoją pomoc medyczną w prowincji Ituri . CDC współpracuje za pośrednictwem swoich biur w DRK i Ugandzie .
• Reakcja ONZ: ONZ wspiera zarządzanie przypadkami, zapobieganie zakażeniom i bezpieczne pochówki, koncentrując się na wysokim wskaźniku zakażeń wśród pracowników służby zdrowia – co WHO określiło jako „chorobę, którą łapiesz, gdy opiekujesz się innymi” .