Przełom w AI: analiza immunologiczna może pomóc wybrać pacjentki z rakiem piersi, które bezpiecznie ominą chemioterapię

Oto odpowiedzi na trzy pytania, oparte na badaniu opublikowanym 23 czerwca 2026 r. w czasopiśmie Nature Communications przez zespół z RCSI i UCD.

1. Przełom: analiza markerów immunologicznych za pomocą AI, która pomaga zidentyfikować pacjentki mogące uniknąć chemioterapii

Badanie wykorzystało oparte na sztucznej inteligencji przestrzenną proteomikę i transkryptomikę do analizy mikrośrodowiska immunologicznego guza w ER+HER2− raku piersi – podtypie stanowiącym około 70% wszystkich diagnoz raka piersi . Naukowcy opracowali metodę ilościowego oznaczania gęstości cytotoksycznych limfocytów T (CD8+) w zrębie (tkance otaczającej guz) na podstawie standardowych próbek patologicznych . To profilowanie immunologiczne oparte na AI znacząco udoskonaliło stratyfikację ryzyka w porównaniu z obecnie stosowanymi testami genomowymi (takimi jak Oncotype DX Recurrence Score), szczególnie w dużej grupie pacjentek z pośrednim genomowym wynikiem ryzyka – gdzie decyzje o chemioterapii są najbardziej niepewne, a nadmierne leczenie jest powszechne .

2. Zaskakujące odkrycie: wysoka gęstość cytotoksycznych limfocytów T wiąże się z gorszymi wynikami chemioterapii

Najbardziej uderzającym i nieoczekiwanym wynikiem było to, że większa gęstość cytotoksycznych limfocytów T CD8+ w zrębie wiązała się z gorszymi wynikami u pacjentek, które otrzymały chemioterapię . W randomizowanej kohorcie pacjentek o pośrednim ryzyku leczonych chemioterapią zależność ta była istotna statystycznie (ΔLR-χ²: 6,79, p = 0,009), a wynik został niezależnie potwierdzony na pełnych próbkach po resekcji (ΔLR-χ²: 8,90, p = 0,003) .

Jest to zaskakujące, ponieważ w innych podtypach raka piersi (TNBC, HER2+) wysoki naciek cytotoksycznych limfocytów T jest zwykle korzystnym wskaźnikiem prognostycznym i często przewiduje lepszą odpowiedź na chemioterapię . Odkrycie sugeruje, że w ER+HER2− chorobie silnie zapalne mikrośrodowisko zrębu może wskazywać na ekosystem guza oporny na chemioterapię – prawdopodobnie z powodu współistniejącego wyczerpania immunologicznego, ekspresji receptorów kontrolnych (CTLA4, TIGIT, CD96) oraz szlaków przebudowy tkanek, które również ujawniono w badaniu .

3. Kolejne kroki w kierunku wdrożenia klinicznego

Autorzy badania nakreślili jasną ścieżkę dalszych działań:

• Walidacja w większym badaniu – Odkrycia dokonano na próbkach z irlandzkiej kohorty w ramach badania TAILORx (populacja o pośrednim ryzyku). Główni naukowcy podkreślili, że „przed wprowadzeniem tego podejścia do praktyki klinicznej konieczna będzie dalsza walidacja w większych badaniach” .

• Komercjalizacja i ochrona patentowa – RCSI i UCD wspólnie zgłosiły patent na tę technologię i aktywnie szukają możliwości jej komercjalizacji .

• Finansowanie dalszego rozwoju – Dalszy rozwój jest finansowany przez ARC Hub for HealthTech, współfinansowany przez rząd Irlandii i Unię Europejską poprzez ERDF Northern and Western Regional Programme 2021–2027 .

• Potencjał w zakresie równości dostępu i skalowalności – Ponieważ metoda działa na próbkach tkankowych przetwarzanych w ramach standardowej opieki (bloczki FFPE i rutynowa IHC), naukowcy podkreślili, że ma ona „potencjał, aby poprawić zarówno precyzję, jak i równość leczenia u większości kobiet z wczesnym rakiem piersi, niezależnie od tego, gdzie są leczone” .

---

Podsumowanie: Badanie RCSI/UCD proponuje gęstość CD8+ w zrębie jako potencjalny predykcyjny biomarker do deeskalacji chemioterapii u pacjentek z ER+HER2− rakiem piersi o pośrednim ryzyku – ale wymaga to prospektywnej walidacji na pełnym zbiorze danych TAILORx przed rutynowym zastosowaniem klinicznym .

Nature Communications (2026). Spatial-immune multi-omics refines prognostication in early-stage ER+HER2− breast cancer and identifies a predictive biomarker for adjuvant chemotherapy. https://www.nature.com/articles/s41467-026-73432-2

RCSI Press Release (23 June 2026). RCSI study finds new markers to reduce chemotherapy overtreatment in breast cancer. https://www.rcsi.com/dublin/news-and-events/news/news-article/2026/06/study-finds-new-markers-to-reduce-chemotherapy-overtreatment