Toyota ogranicza produkcję za granicą o 100 000 pojazdów – winny kryzys w Cieśninie Ormuz

Toyota ogłosiła, że ograniczy produkcję zagraniczną o około 100 000 pojazdów do lutego 2027 roku – to znaczące zaostrzenie wcześniejszych planów redukcji, spowodowane bezpośrednio kryzysem w Cieśninie Ormuz. Blokada, zerwanie amerykańsko-irańskiego porozumienia o ponownym otwarciu cieśniny, zakłócenia logistyczne oraz spadek popytu wywołany wzrostem cen paliw to główne przyczyny tej decyzji .

Harmonogram i eskalacja cięć produkcji

Cięcia pogłębiały się w trzech etapach. Początkowy plan Toyoty, ogłoszony około kwietnia 2026 roku, zakładał redukcję produkcji zagranicznej o 38 000 pojazdów do listopada, głównie w przypadku ciężarówek produkowanych w Azji na rynki Azji Zachodniej . Pod koniec maja 2026 roku firma ponad dwukrotnie zwiększyła tę liczbę do 83 000 pojazdów, informując głównych dostawców o zmienionym harmonogramie .

23 czerwca 2026 roku agencja Nikkei poinformowała, że Toyota ograniczy produkcję zagraniczną o ~100 000 pojazdów do lutego 2027 roku, powołując się na „malejący popyt spowodowany konfliktem na Bliskim Wschodzie, zakłócenia w dostawach na Bliski Wschód oraz gwałtownie rosnące ceny paliw” . Ta najnowsza rozszerzona wersja planu przedłuża okres cięć o kilka miesięcy w stosunku do pierwotnego terminu listopada 2026 roku.

Docelowe modele i rynki

Cięcia dotyczą przede wszystkim modeli z silnikiem benzynowym. Toyota ogranicza produkcję sedana Avalon przeznaczonego na rynek chiński, a także pojazdów kierowanych na Bliski Wschód i do Azji . Wcześniejsze cięcia objęły również serię IMV (Innovative International Multi-purpose Vehicle) produkowaną w Azji na potrzeby Bliskiego Wschodu .

W marcu 2026 roku Toyota ograniczyła produkcję blisko 40 000 pojazdów przeznaczonych wyłącznie na rynki Bliskiego Wschodu z powodu problemów logistycznych wynikających z amerykańsko-izraelskich operacji przeciwko Iranowi. Dotknęło to popularne modele, w tym Toyotę Land Cruiser . Skalę problemu potwierdzają dane sprzedażowe: sprzedaż na Bliskim Wschodzie spadła w kwietniu 2026 r. o 33,7%, a w Chinach o 25,4% .

Jak kryzys w Cieśninie Ormuz wpływa na poszczególne czynniki

1. Zamknięcie i fiasko porozumienia o ponownym otwarciu

28 lutego 2026 roku, po amerykańsko-izraelskich atakach na Iran, Gwardia Rewolucyjna Iranu nadała na częstotliwości VHF ostrzeżenie, że „żaden statek nie może przepływać przez Cieśninę Ormuz” . W marcu 2026 roku Stany Zjednoczone przedłużyły Iranowi termin na ponowne otwarcie cieśniny . Do 11 czerwca 2026 roku Iran ogłosił, że cieśnina jest całkowicie zamknięta dla wszystkich tankowców i statków handlowych po kolejnych amerykańskich atakach .

Amerykańsko-irańskie porozumienie w sprawie ponownego otwarcia cieśniny upadło w czerwcu 2026 roku po izraelskich atakach na Liban; irańskie siły zbrojne ogłosiły ponowne zamknięcie . Według stanu na 22 czerwca 2026 roku cieśninę pokonały zaledwie 12 statków, podczas gdy dzień wcześniej było ich 35 . Główny kanał cieśniny jest zablokowany przez około 80 min, a normalna żegluga prawdopodobnie nie zostanie wznowiona, dopóki nie zostaną one usunięte .

2. Zakłócenia logistyczne w łańcuchu dostaw Toyoty

Pojazdy produkowane za granicą z przeznaczeniem na Bliski Wschód nie mogą być wysyłane do tego regionu. Powoduje to gromadzenie się gotowych samochodów w portach i zmusza Toyotę do wstrzymywania lub spowalniania linii produkcyjnych dla tych rynków . Toyota poinformowała dostawców, że restrukturyzuje moce produkcyjne właśnie dlatego, że zablokowana Cieśnina Ormuz uniemożliwia dystrybucję pojazdów na Bliski Wschód .

3. Rosnące ceny paliw tłumią popyt konsumencki

Ceny paliw gwałtownie wzrosły na całym świecie. Katar, odpowiadający za około 20% światowego eksportu LNG (skroplonego gazu ziemnego), ogłosił force majeure, co spowodowało wzrost cen gazu o ponad 50% w Azji i ponad 60% w Europie . Wyższe ceny na stacjach benzynowych bezpośrednio zmniejszają zainteresowanie konsumentów samochodami z silnikiem benzynowym – czyli dokładnie tymi modelami, których produkcję Toyota obecnie ogranicza . ONZ poinformowało, że kryzys w Cieśninie Ormuz napędza wzrost kosztów energii i potęguje kryzys zatrudnienia oraz kosztów utrzymania, wykraczający daleko poza Bliski Wschód .

Szerszy kontekst gospodarczy poza sektorem energetycznym

Blokada Cieśniny Ormuz wywołała najpoważniejszy od dziesięcioleci kryzys energetyczny w Azji i ma poważny wpływ na handel oraz łączność tranzytową w całych łańcuchach dostaw . Skutki wykraczają daleko poza Toyotę i przemysł motoryzacyjny:

• Kryzys żywnościowy: Państwa Zatoki Perskiej, które są uzależnione od cieśniny w zakresie ponad 80% spożycia kalorii, doświadczyły zakłóceń w imporcie 70% żywności w połowie marca. Sieci handlowe zmuszone były do transportu podstawowych produktów drogą lotniczą, a ceny wzrosły o 40–120% .
• Niedobory tworzyw sztucznych i surowców: Zakłócenia spowodowały niedobory tworzyw sztucznych w całej Azji, ponieważ blokowane są dostawy surowców petrochemicznych z Zatoki Perskiej .
• Zakłócone łańcuchy dostaw nawozów, helu i siarki, co ma efekt domina w postaci wpływu na wytwarzanie energii, produkcję rolną i transport przemysłowy .
• Analitycy z Korei Południowej i innych krajów Azji opisują kryzys jako „największe zakłócenie w łańcuchach dostaw w historii, przewyższające pandemię COVID-19 i wojnę w Ukrainie” .
• Wpływ na inflację: Prognozowany wzrost inflacji bazowej nawet o 1,5 punktu procentowego rocznie, jeśli zamknięcie utrzyma się przez kilka kwartałów .
• Przebudowa łańcuchów dostaw w ASEAN: Zakłócenia przyspieszają strukturalną rekonfigurację łańcuchów dostaw, odchodzącą od uzależnienia od szlaków tranzytowych przez Zatokę Perską .

Główne źródła

Najbardziej autorytatywne doniesienia pochodzą z Nikkei (oryginalny raport, cytowany przez prawie wszystkie media) , Reutersa (marcowe cięcia Toyoty i początkowe zamknięcie Cieśniny Ormuz) , Bloomberga (mechanika trwającej blokady) , The Guardian (pole minowe blokujące cieśninę) , UN News (globalne skutki gospodarcze) oraz Al Jazeery (ponowne zamknięcie i dane dotyczące żeglugi) . Wiele innych wiarygodnych źródeł potwierdza ten sam harmonogram i liczby .