Polityka MFN Trumpa zmienia plany Eli Lilly dotyczące tabletki odchudzającej w Europie. Co to oznacza dla pacjentów?

Polityka najbardziej uprzywilejowanego narodu (MFN) administracji Trumpa, podpisana jako rozporządzenie wykonawcze 12 maja 2025 r., porównuje ceny leków w USA z najniższymi cenami płaconymi przez inne kraje rozwinięte . Ta polityka wywołuje efekt domina w globalnej strategii farmaceutycznej – zmieniając sposób, w jaki Eli Lilly wprowadzi na rynek europejski swoją nową tabletkę odchudzającą Foundayo (orforglipron), obniżając ogólną liczbę wprowadzanych leków w Europie i potęgując skutki niemieckich przepisów dotyczących obniżania kosztów, co wpływa na regionalne inwestycje w badania i rozwój oraz dostęp pacjentów.

Foundayo w Europie: Nowa strategia

Firma Eli Lilly spodziewa się wprowadzić Foundayo do Europy i Wielkiej Brytanii w drugiej połowie 2026 lub na początku 2027 roku . Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła tę doustną tabletkę GLP-1 przyjmowaną raz dziennie w USA 1 kwietnia 2026 r. w ramach programu National Priority Voucher, który zakończył przegląd w rekordowym czasie 50 dni . W badaniach klinicznych pacjenci przyjmujący najwyższą dawkę stracili średnio 11-12% masy ciała w ciągu 72 tygodni .

Polityka MFN bezpośrednio wpływa na strategię wprowadzenia leku na rynek europejski. CEO Eli Lilly, David Ricks, oświadczył, że firma nadal będzie ubiegać się o publiczny zwrot kosztów ze strony rządów europejskich, ale głównym kanałem dystrybucji będą platformy telemedyczne z opłatą własną – ten sam model direct-to-consumer, który jest stosowany w USA . Oznacza to zasadniczą zmianę: wprowadzenie leku najpierw do prywatnych kanałów płatności gotówkowej, zamiast czekania miesięcy lub lat na negocjacje dotyczące krajowego zwrotu kosztów.

Mechanizm jest jasny. 14 sierpnia 2025 r. Eli Lilly podniosło cenę katalogową leku Mounjaro (tirzepatyd) w Wielkiej Brytanii o 170% – z 122 do 330 funtów miesięcznie za najwyższą dawkę – co było wyraźną odpowiedzią na presję administracji Trumpa mającą na celu obniżenie cen w USA . Poprzez

Szersze konsekwencje dla Europy

Polityka MFN powoduje również szersze skutki uboczne. Liczba nowych leków wprowadzanych na rynek europejski spadła o około 35% od czasu podpisania rozporządzenia wykonawczego, ponieważ firmy opóźniają wprowadzanie swoich produktów, aby chronić amerykańskie ceny referencyjne . Ponadto Komisja Europejska bada skutki uboczne polityki MFN na dostęp do leków w Europie .

Niemieckie przepisy dotyczące obniżania kosztów opieki zdrowotnej wywierają dodatkową presję na region. Niemiecki minister zdrowia oświadczył, że producenci leków nie będą zwolnieni z cięć kosztów, co może skutkować ograniczeniem inwestycji w badania i rozwój .