Meksyk obiecuje wznowić dostawy ropy na Kubę – ale amerykańskie sankcje wciąż blokują transport

Jak rozwinął się kryzys

1. Załamanie dostaw wenezuelskich po interwencji USA

Na początku stycznia 2026 roku Stany Zjednoczone przeprowadziły interwencję militarną w Wenezueli, obalając prezydenta Nicolása Maduro i przejmując faktyczną kontrolę nad wenezuelskimi operacjami naftowymi . Kuba przez dekady opierała się na dostawach paliwa z Wenezueli, a te zostały całkowicie wstrzymane i nie zostały wznowione . Nawet przed interwencją import paliw z Wenezueli i Meksyku spadł w pierwszych 10 miesiącach 2025 roku o ponad jedną trzecią w porównaniu z analogicznym okresem 2024 roku .

2. Meksyk na krótko został kluczowym dostawcą, a następnie wstrzymał dostawy pod presją USA

Po odcięciu dostaw z Wenezueli, Meksyk – za pośrednictwem państwowego koncernu Pemex – stał się krytycznym dostawcą paliw dla Kuby, sprzedając w pierwszej połowie 2025 roku ropę i paliwo o wartości 166 milionów dolarów . Pod koniec stycznia 2026 roku prezydent Trump ogłosił „stan wyjątkowy” i zagroził wysokimi cłami na każdy kraj dostarczający ropę Kubie, oskarżając Hawanę o ukrywanie rosyjskich szpiegów i goszczenie „wrogów”, takich jak Iran i Hamas . Meksyk wstrzymał planowany transport 26 stycznia 2026 roku . Sheinbaum potwierdziła 27–28 stycznia, że dostawy są „wstrzymane”, nazywając to suwerenną decyzją operacyjną . Do 9 lutego potwierdziła, że eksport na Kubę pozostaje zawieszony, ponieważ Meksyk stara się uniknąć reakcji ze strony USA . 1 maja 2026 roku Trump zaostrzył działania, przekształcając groźby celne w blokujące sankcje wymierzone w zagraniczne banki oraz kubańskie sektory energetyczny, finansowy, wydobywczy i bezpieczeństwa .

Konsekwencje humanitarne

Blokada paliwowa zdewastowała Kubę. 14 maja 2026 roku minister energetyki Vicente de la O Levy ogłosił, że kraj całkowicie wyczerpał zapasy oleju napędowego i opałowego, uznając stan krajowej sieci energetycznej za „krytyczny” i stwierdzając, że nie ma żadnych rezerw . Najgorsze od dziesięcioleci fale blackoutów dotknęły Hawanę, a przerwy w dostawie prądu w niektórych obszarach sięgają 22 godzin dziennie . Dochodzi do regularnych awarii sieci elektroenergetycznej w całym kraju . Wielokrotnie zawieszane są wszystkie nieistotne usługi publiczne, w tym szkoły; wstrzymano kursowanie autobusów i pociągów; sektor publiczny przeszedł na czterodniowy tydzień pracy . Ograniczono przyjęcia do szpitali i zabiegi chirurgiczne – tylko w lutym 2026 roku przełożono ponad 50 000 operacji . Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) ostrzegło w lutym 2026 roku przed możliwym „załamaniem humanitarnym”, jeśli dostawy ropy nie zostaną wznowione . Rezydent koordynator ONZ na Kubie, Francisco Pichón, powiedział, że kraj „od ponad trzech miesięcy cierpi z powodu niedoboru paliw”, a konsekwencje „pogłębiają się każdego dnia” . W marcu 2026 roku ONZ uruchomiła nadzwyczajny plan pomocy humanitarnej o wartości 94,1 miliona dolarów, obejmujący mechanizm identyfikowalności paliw, który ma kierować ropę tylko do niezbędnych usług .

Perspektywy pomocy: niepewne

Wznowienie dostaw z Meksyku: Ogłoszenie Sheinbaum z 22 czerwca to najbardziej optymistyczny sygnał od miesięcy, ale napotyka on tę samą presję ze strony USA, która wstrzymała transporty w styczniu. Blokujące sankcje administracji Trumpa z maja 2026 roku sprawiają, że każde wznowienie dostaw staje się bezpośrednim celem amerykańskiego odwetu . Nowy plan Sheinbaum, zakładający wykorzystanie prywatnych firm zamiast państwowego Pemexu, może być próbą uniknięcia sankcji, ale na razie nie wiadomo, czy to podejście zadziała . Dostawy rosyjskie: Donoszono o ograniczonych dostawach paliw z Rosji, ale ich wolumen jest niewystarczający, aby znacząco wpłynąć na kryzys . Od czasu załamania dostaw wenezuelskich na Kubę dotarła tylko jedna dostawa ropy – rosyjski tankowiec przewożący 730 000 baryłek, które zostały zużyte w ciągu miesiąca . Komercyjne umowy: Żadne potwierdzone komercyjne umowy z innych źródeł nie zmaterializowały się na większą skalę. Połączenie amerykańskich sankcji wtórnych, ryzyka ubezpieczeniowego tankowców i braku dewiz na Kubie odstraszyło większość podmiotów niepaństwowych .

Kluczowy wniosek: Meksyk chce wznowić dostawy i publicznie się do tego zobowiązał, ale groźby celne Trumpa i blokujące sankcje z maja 2026 roku pozostają główną przeszkodą. Bez rozwiązania dyplomatycznego lub zwolnienia z sankcji, perspektywa szybkiej pomocy dla Kuby – która już wyczerpała zapasy oleju napędowego i opałowego – wydaje się mało prawdopodobna.