Jimmy Wales stawia sprawę jasno: AI nie będzie edytować Wikipedii, a wielkie firmy technologiczne muszą płacić

Społeczność Wikipedii, jak zauważył Wales, jest otwarta na ograniczone wykorzystanie AI do wspomagania pracy ludzi – na przykład do sygnalizowania przełomowych wiadomości czy sugerowania poprawek – ale samo tworzenie treści stanowi twardą granicę .

Ruch ludzki spadł o 8% – przyczyną są streszczenia AI

W październiku 2025 r. Fundacja Wikimedia poinformowała, że w okresie od marca do sierpnia liczba odsłon stron Wikipedii przez rzeczywistych użytkowników spadła o 8% w porównaniu z analogicznym okresem 2024 r. . Spadek ujawniono dopiero po zaktualizowaniu systemów wykrywania botów, które wcześniej błędnie klasyfikowały zaawansowane roboty AI jako ruch ludzki .

Główna przyczyna jest jasna: generowane przez AI streszczenia w wyszukiwarkach – Google AI Overviews, ChatGPT i innych – dostarczają użytkownikom gotowych odpowiedzi, eliminując potrzebę kliknięcia w link do Wikipedii . Marshall Miller, starszy dyrektor ds. produktu w Fundacji Wikimedia, udokumentował to odkrycie w oficjalnym wpisie na blogu, zauważając, że młodsze pokolenia coraz częściej zwracają się także w stronę platform z krótkimi filmami .

Boty AI wygenerowały 88 miliardów wizyt w 2025 r.

O ile liczba odsłon przez ludzi spadła do około 90 miliardów rocznie, o tyle boty AI i roboty indeksujące wygenerowały w 2025 r. ponad 88 miliardów wizyt na Wikipedii – wynika z analiz cytowanych przez Pew Research Centre i Wikipedia Signpost . Ruch botów to nie tylko problem ilościowy, ale przede wszystkim kosztowny. Roboty mają tendencję do „masowego czytania” dużych partii stron, znacznie bardziej obciążając główne centra danych niż ludzcy czytelnicy . Przepustowość dla treści multimedialnych w Wikimedia wzrosła o 50% na początku 2025 r., głównie z powodu automatycznych programów skanujących Wikimedia Commons .

„Powinni dołożyć się i zapłacić uczciwą część”

Wales wprost mówi o finansowych konsekwencjach. W wywiadzie dla Reutera w listopadzie 2025 r. powiedział: „Powinni dołożyć się i zapłacić swoją uczciwą część”, argumentując, że to niesprawiedliwe, by Wikipedia utrzymywana z darowizn ponosiła koszty infrastruktury, podczas gdy firmy AI trenują na jej danych . Na konferencji Reuters NEXT w grudniu 2025 r. ogłosił, że era „darmowego obiadu” dla firm AI trenujących na treściach Wikipedii dobiegła końca . W czerwcu 2026 r. powtórzył, że „młotkowanie nas milionami zapytań kosztuje prawdziwe pieniądze” .

Umowy licencyjne za pośrednictwem Wikimedia Enterprise

Wikipedia od pewnego czasu komercjalizuje dostęp do swoich zasobów za pośrednictwem Wikimedia Enterprise – płatnej usługi dla komercyjnych podmiotów o dużym wolumenie zapytań. Na początku 2026 r. platforma ogłosiła nowe partnerstwa z Amazon, Meta i Microsoft, dołączając do wcześniejszej umowy z Google . Wales przedstawił te porozumienia jako sposób na zapewnienie, by firmy AI w dużym stopniu polegające na danych Wikipedii wnosiły finansowy wkład w stabilność platformy .

Blokowanie nieprzestrzegających zasad botów

Fundacja Wikimedia ulepszyła swoje systemy wykrywania, aby odróżniać ruch ludzki od botów – i to właśnie ta aktualizacja ujawniła zarówno 8-procentowy spadek ruchu ludzkiego, jak i ogromną skalę aktywności robotów AI . Wales powiedział Reuterowi, że fundacja nie ma „rozległych formalnych zasad” dotyczących dostępu botów AI, ale opisał jedną zasadę przewodnią: firmy, które skanują strony bez pozwolenia lub bez wnoszenia wkładu, ryzykują blokadę . Stosowane są również środki techniczne do blokowania botów obchodzących systemy wykrywania, a zaktualizowane systemy detekcji same w sobie stanowią de facto mechanizm egzekwowania .