Nowa Zelandia bije rekordy produkcji mleka – czy to wystarczy, by powstrzymać globalny kryzys żywnościowy?

Nowa Zelandia zakończyła sezon mleczarski 2025/26 z najwyższą produkcją w historii. Według danych Dairy Companies Association of New Zealand, produkcja wzrosła o 4,5% rok do roku, osiągając poziom o 4,1% wyższy od poprzedniego rekordu z sezonu 2021/22 . Ten wzrost podaży nabiału nastąpił w momencie, gdy zamknięcie Cieśniny Ormuz (trwające od końca lutego 2026 roku) spowodowało gwałtowny wzrost kosztów paliw i nawozów, wywołując ostrzeżenia ONZ i FAO o ryzyku globalnego kryzysu żywnościowego . Poniżej przedstawiamy szczegółową analizę tego zjawiska.

Rekordowa produkcja w Nowej Zelandii a światowe rynki mleczarskie

Sezon-to-date produkcja suchych składników mleka (milksolids) była o 4,4% wyższa niż w poprzednim sezonie, a kwietniowe zbiory osiągnęły rekordowe 160,5 mln kg milksolids (wzrost o 6,9% rok do roku) . USDA prognozuje, że produkcja mleka w Nowej Zelandii w roku 2026/27 ustabilizuje się na wysokim poziomie 21,9 mln ton metrycznych .

Ten wzrost podaży przełożył się na spadek światowych cen nabiału. Indeks Cen Nabiału FAO wyniósł średnio 119,6 pkt w kwietniu 2026 roku, co oznacza spadek o 1,1% w porównaniu z marcem . W maju 2026 roku ogólny Indeks Cen Żywności FAO (FFPI) obniżył się nieznacznie o 0,2% do 130,8 pkt, a spadki cen olejów roślinnych i produktów mlecznych były kluczowymi czynnikami równoważącymi wzrost cen zbóż i cukru . Rekord nowozelandzki stworzył bufor podażowy, który ogranicza presję na ceny nabiału, nawet gdy inne kategorie żywności drożeją.

Przeciwwaga dla inflacji żywnościowej wywołanej kryzysem w Cieśninie Ormuz

Zamknięcie Cieśniny Ormuz spowodowało wzrost cen nawozów mocznikowych o 20–60%, podniosło koszty paliw i transportu, a FAO i ONZ ostrzegły przed ryzykiem poważnego globalnego kryzysu cen żywności w ciągu 6–12 miesięcy . Rekord nowozelandzki działa jako częściowe przeciwwaga – nie jest w stanie odwrócić wzrostu kosztów energii w łańcuchach dostaw zbóż i nasion oleistych, ale oznacza, że kluczowa kategoria (nabiał) doświadcza spadków cen, a nie wzrostów, co łagodzi wzrost głównego indeksu FAO.

Wpływ na Indeks Cen Żywności FAO

Ogólny indeks FAO wzrósł gwałtownie ze 123,9 pkt w styczniu do 130,8 pkt w maju 2026 roku, głównie za sprawą wyższych cen zbóż i olejów roślinnych związanych z szokiem energetycznym wywołanym kryzysem w Cieśninie Ormuz . Jednak spadkowy trend indeksu nabiału konsekwentnie odejmował od głównego wzrostu w kwietniu i maju . Gdyby nie wzrost podaży z Nowej Zelandii, indeks FAO byłby prawdopodobnie jeszcze wyższy.

Samo FAO wielokrotnie przypisywało wzrosty indeksu z marca i kwietnia kosztom energii i eskalacji konfliktów, a nie nabiałowi . Trend indeksu nabiału jest wyjątkiem, a nie siłą napędową szerszej historii inflacji żywnościowej.

Polityka pieniężna: zrewidowana prognoza Citigroup dotycząca obniżek stóp Fed

18 czerwca 2026 roku Citigroup przesunął prognozę pierwszej obniżki stóp procentowych Fed o miesiąc, wyznaczając nowy termin na październik 2026 roku, z kolejnymi obniżkami w grudniu 2026 i styczniu 2027 roku – łącznie o 75 punktów bazowych . Rewizja była spowodowana bardziej jastrzębią postawą Fed pod przewodnictwem nowego prezesa Kevina Warsha, a nie danymi o cenach żywności .

Citi wcześniej przesuwało termin z czerwca na wrzesień (kwiecień 2026), a następnie z września na październik (18 czerwca) . Na początku czerwca bank wciąż prognozował trzy obniżki zaczynające się we wrześniu, ale jastrzębi zwrot zmienił harmonogram .

Nie ma bezpośrednich dowodów na to, że zmiany prognoz Citigroup wynikały z nowozelandzkiej produkcji mleka lub cen nabiału. Czynnikami opóźniającymi były silny rynek pracy w USA, uporczywa inflacja bazowa i jastrzębia komunikacja Fed . Rekord nowozelandzki w niewielkim stopniu zmniejsza jeden ze składników globalnej inflacji żywnościowej – w zakresie, w jakim pomaga utrzymać główny wskaźnik CPI przed niespodziewanym wzrostem, marginalnie zmniejsza jastrzębią presję. Efekt jest jednak niewielki i pośredni; ścieżka stóp procentowych Citi pozostaje podyktowana krajowymi danymi z USA i postawą Fed, a nie podażą nabiału.

Tabela podsumowująca

Czynnik	Dowody	Implikacje
Rekord produkcji mleka NZ (+4,5%, +4,1% vs. rekord z 2021 r.)	Potwierdzone przez DCANZ, Bloomberg, USDA	Zwiększa bufor podażowy na światowych rynkach nabiału
Indeks Cen Nabiału FAO	Spadek o 1,1% miesiąc do miesiąca w kwietniu; nabiał obniża główny indeks w maju	Nabiał to jedna z niewielu kategorii żywności, której ceny spadają
Zamknięcie Cieśniny Ormuz	Mocznik +20-60%; FAO ostrzega przed systemicznym kryzysem żywnościowym w ciągu 6-12 miesięcy	Presja wzrostowa na zboża, oleje i ogólny wskaźnik CPI żywności
Efekt netto na indeks FAO	Wzrósł do ok. 130,8 pkt w maju, ale złagodzony spadkiem cen nabiału	Rekord NZ częściowo równoważy inflację wywołaną kryzysem w Ormuz
Prognoza obniżek stóp Fed wg Citi	Pierwsza obniżka: październik 2026; łącznie 75 pb; powodem dane z rynku pracy USA i jastrzębi Fed	Ceny żywności nie są głównym czynnikiem; wpływ spadku cen nabiału jest marginalny