Dlaczego Chiny nie spieszą się z powrotem po ropę z Zatoki Perskiej

Cieśnina Ormuz może stopniowo wracać do normalnego funkcjonowania po ogłoszeniu ramowego porozumienia o zawieszeniu broni między Stanami Zjednoczonymi a Iranem. Nie oznacza to jednak, że Chiny — największy importer ropy na świecie — natychmiast zaczną ponownie kupować ogromne ilości surowca z Zatoki Perskiej.

Pekin ma dziś kilka powodów, by zachować ostrożność: bardzo duże zapasy, słabą rentowność krajowych rafinerii, pełne zbiorniki oraz coraz mniej atrakcyjne rabaty na irańską ropę. W efekcie normalizacja żeglugi przez Ormuz może poprzedzić wyraźne odbicie chińskiego popytu.

Import spadł do najniższego poziomu od lat

W maju 2026 r. Chiny sprowadzały około 7,8 mln baryłek ropy dziennie. Był to najniższy wynik od października 2017 r., wynika z danych chińskiej administracji celnej cytowanych przez Bloomberg . „The Wall Street Journal” oszacował średni import na 7,82 mln baryłek dziennie, czyli o 29 proc. mniej niż rok wcześniej .

Dane Kpler wskazywały z kolei, że pod koniec maja morski import ropy do Chin wynosił średnio około 6,6 mln baryłek dziennie — najmniej od 2016 r. W porównaniu ze średnią z lutego, sięgającą około 11,7 mln baryłek dziennie, oznacza to spadek o niemal 3 mln baryłek dziennie. JPMorgan ocenił tę redukcję jako bardziej dotkliwą niż spadek obserwowany w szczytowym okresie pandemii pod koniec 2020 r.

To ważne także dla światowego rynku. Chiny ograniczyły zakupy zamiast agresywnie szukać zastępczych dostaw, a mniejszy import i niższa aktywność rafinerii częściowo złagodziły presję na podaż ropy.

Pekin może korzystać z ogromnej poduszki zapasów

Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) szacuje, że w grudniu 2025 r. Chiny miały niemal 1,4 mld baryłek ropy w strategicznych zapasach. W całym 2025 r. zwiększały te zapasy średnio o 1,1 mln baryłek dziennie .

Chiny nie publikują oficjalnych danych o wielkości rezerw, dlatego liczba 1,4 mld baryłek jest szacunkiem opartym na analizach EIA, Columbia University’s Center on Global Energy Policy oraz innych analityków . Według Erici Downs z Columbia University, nawet w skrajnym scenariuszu całkowitego odcięcia dostaw z Bliskiego Wschodu takie zapasy mogłyby wystarczyć Chinom na sześć miesięcy .

W czasie konfliktu Pekin najprawdopodobniej korzystał zarówno z zapasów strategicznych, jak i komercyjnych. Firma Kayrros szacowała, że przed wojną same naziemne zapasy komercyjne wynosiły 851 mln baryłek . Każda ropa pobrana ze zbiorników zmniejsza potrzebę zamawiania nowych ładunków z Zatoki Perskiej.

Rafineriom nie opłaca się zwiększać przerobu

Drugim hamulcem jest sytuacja chińskich rafinerii. Niezależne zakłady, często określane jako „teapot refineries”, działają głównie w prowincji Szantung i są jednymi z najważniejszych odbiorców irańskiej ropy. W ostatnich miesiącach mocno ograniczyły wykorzystanie mocy produkcyjnych.

W kwietniu 2026 r. przerób ropy w Chinach spadł o 5,8 proc. rok do roku, do około 13,3 mln baryłek dziennie — najniższego poziomu od sierpnia 2022 r. — wynika z danych chińskiego Narodowego Biura Statystycznego . Średnie wykorzystanie mocy rafinerii państwowych obniżyło się do 73,43 proc., czyli najniżej od sześciu lat . Niezależne rafinerie w pierwszym tygodniu kwietnia pracowały przy obciążeniu poniżej 63 proc., a ich marże spadły poniżej zera . W czerwcu wykorzystanie mocy rafinerii w Szantungu wynosiło około 51 proc.

Przy słabym popycie na paliwa w kraju, wysokich kosztach surowca i ujemnych marżach zakup kolejnych partii ropy jest dla wielu zakładów mniej atrakcyjny niż ograniczenie produkcji albo przeprowadzenie remontu .

Irańska ropa nie daje już tak dużego rabatu

Przed konfliktem irańska ropa trafiała do chińskich odbiorców z rabatem wynoszącym 8–10 dolarów za baryłkę względem ropy Brent. Taka różnica cenowa była silną zachętą dla niezależnych rafinerii .

W czerwcu 2026 r. rabat zmniejszył się do około 1 dolara za baryłkę, ponieważ popyt osłabł, a niezależne rafinerie ograniczyły pracę . Po zawarciu tymczasowego porozumienia pokojowego i wznowieniu eksportu przez Iran sprzedawcy zaczęli ponownie obniżać ceny, oferując ładunki irańskiej ropy lekkiej z dostawą w lipcu po 2,50–5 dolarów za baryłkę poniżej benchmarku Brent .

Nie przełożyło się to jednak na gwałtowny wzrost zainteresowania. Według S&P Global chińskie niezależne rafinerie „nie spieszyły się” z zabezpieczaniem kolejnych ładunków, a część z nich wolała zatrzymać instalacje na remont, niż kupować dostępne partie surowca . Z punktu widzenia rafinerii problemem nie jest dziś wyłącznie dostępność ropy. Równie ważne jest to, czy po jej przerobie da się osiągnąć zysk.

Ropa ze zbiorników zmniejsza presję na nowe dostawy

Niezależne rafinerie w Chinach kupowały także przecenioną irańską ropę przechowywaną w krajowych zbiornikach. Wykorzystując nowe kwoty importowe, mogły pobierać surowiec z istniejących zapasów zamiast zamawiać świeże dostawy .

To pomagało zmniejszyć nadwyżkę ropy i jednocześnie ograniczało pilność zakupów z Zatoki Perskiej . Skala tej różnicy jest widoczna w zestawieniu danych: w maju chińskie rafinerie przerabiały około 13,5 mln baryłek ropy dziennie, podczas gdy import wynosił zaledwie 6,36 mln baryłek dziennie. Około 7 mln baryłek dziennie różnicy miało być pokrywane z zapasów .

Trzeba przy tym pamiętać, że informacje o chińskich rezerwach są częściowo szacunkowe, a dane o zapasach komercyjnych i strategicznych nie zawsze są bezpośrednio porównywalne. Kierunek zmian jest jednak jasny: Chiny mają wystarczający bufor, by nie reagować nerwowo na każdą zmianę sytuacji w cieśninie.

Odbicie prawdopodobnie przyjdzie później

JPMorgan przewiduje, że chiński import ropy zacznie odbijać od sierpnia, ale powrót ma być stopniowy . Po porozumieniu USA–Iran niezależne rafinerie ponownie zaczęły składać zapytania o surowiec, jednak przy obecnych rabatach zainteresowanie wciąż pozostaje ograniczone .

Dopóki zbiorniki są pełne, marże rafineryjne pozostają ujemne, a zapasy strategiczne zapewniają wielomiesięczny bufor, trudno wskazać powód do nagłego „rzucenia się” Chin na ropę z Zatoki Perskiej. Otwarcie Ormuzu może więc przywrócić przepływy logistyczne szybciej, niż przywróci dawny poziom chińskiego popytu.