Chiny biorą ind na celownik. Globalni nabywcy obawiają się zakłóceń w AI

Chiny nasilają kontrolę eksportu indu – specjalistycznego metalu niezbędnego dla centrów danych nowej generacji i infrastruktury sztucznej inteligencji (AI). Wywołuje to obawy wśród globalnych nabywców, że wkrótce zostanie on formalnie objęty rozszerzającym się systemem kontroli eksportu Pekinu . Ind – stosowany w płytkach z fosforku indu (InP), kluczowych dla szybkich komponentów fotonicznych w centrach danych AI – od lutego 2025 r. podlega już ograniczeniom eksportowym . Najnowszy ruch (czerwiec 2026) to zaostrzone kontrole celne i opóźnienia licencyjne, a nie całkowity zakaz, ale sygnalizuje on, że ind może być kolejnym kandydatem do pełnej kontroli .

Dlaczego globalni nabywcy są zaniepokojeni

Zakłócenia w centrach danych AI. Fosforek indu to kluczowy materiał dla energooszczędnych chipów fotonicznych, których operatorzy centrów danych potrzebują, aby sprostać wymaganiom obliczeniowym AI. Ograniczenia eksportowe InP, wprowadzone w lutym 2025 r., stały się już „znaczącą przeszkodą” w projektowaniu najszybszych i najbardziej energooszczędnych komponentów AI .

Przeszkody licencyjne. Zamiast całkowitych zakazów, Chiny mogą „spowalniać lub narzucać warunki” eksportu, tworząc chroniczną niepewność dostaw . Amerykańskie grupy biznesowe donoszą, że dostęp do niektórych minerałów krytycznych z Chin jest już „prawie niemożliwy do uzyskania” z powodu opóźnień licencyjnych .

Ryzyko eskalacji. Nabywcy obawiają się, że dzisiejsze zaostrzenie kontroli jest preludium do formalnego włączenia indu na listę kontroli eksportu, zgodnie ze schematem obserwowanym w przypadku metali ziem rzadkich, galu i germanu .

Jak zareagowały Stany Zjednoczone

Rząd USA podjął działania na kilku frontach, aby zabezpieczyć dostawy indu i innych minerałów krytycznych:

• Rozszerzona lista minerałów krytycznych: W listopadzie 2025 r. amerykański Departament Zasobów Wewnętrznych opublikował ostateczną Listę Minerałów Krytycznych na 2025 rok, zawierającą 60 minerałów – w tym ind – co sygnalizuje uznanie ryzyka dla dostaw przez rząd .
• Działania prezydenckie dotyczące przetworzonych minerałów: W styczniu 2026 r. Biały Dom wydał rozporządzenie wykonawcze w sprawie „Dostosowania importu przetworzonych minerałów krytycznych i ich produktów pochodnych”, wyraźnie wymieniając ind jako minerał używany w sieciach światłowodowych i systemach satelitarnych, który jest narażony na luki w łańcuchu dostaw .
• Konferencja ministerialna w sprawie minerałów krytycznych (luty 2026 r.): Departament Stanu USA zwołał ważną konferencję ministerialną, podpisując 11 nowych dwustronnych ram i protokołów ustaleń (MOU) dotyczących minerałów krytycznych z krajami partnerskimi, aby „przekształcić rynek globalny” i zbudować zdywersyfikowane, bezpieczne łańcuchy dostaw .

Szersza strategia geopolityczna

Ind to najnowszy front w trwającej od lat kampanii Pekinu, mającej na celu wykorzystanie dominacji w łańcuchach dostaw minerałów krytycznych jako broni. Schemat ten przebiega według wyraźnej eskalacji:

1. Pierwsza fala (2023–2024): Chiny ograniczyły eksport galu, germanu, grafitu i antymonu – głównie w odpowiedzi na amerykańskie restrykcje dotyczące technologii półprzewodnikowych .
2. Druga fala (kwiecień 2025 r.): Kontrole eksportu rozszerzono na wolfram, tellur, bizmut, molibden i ind, nałożone jako narzędzie odwetu w szerszej wojnie handlowej i celnej ze Stanami Zjednoczonymi . Następnie wprowadzono kontrole na ciężkie metale ziem rzadkich (dysproz, itr) i magnesy trwałe .
3. Rozszerzenie z października 2025 r.: Chiny dodatkowo zaostrzyły kontrolę metali ziem rzadkich, wymagając zgody rządu na eksport towarów podwójnego zastosowania zawierających nawet śladowe ilości chińskich metali ziem rzadkich . Druga fala została później po negocjacjach amerykańsko-chińskich, ale infrastruktura kontrolna pozostała .

Pekin broni tych środków jako „standaryzacji i poprawy” zarządzania eksportem, ale analitycy Parlamentu Europejskiego, CSIS i ETH Zürich określają je jako celową strategię wykorzystania dominacji w dostawach minerałów jako dźwigni w negocjacjach handlowych, odwetu na amerykańskie cła oraz narzędzia kontroli nad przemysłem zaawansowanych technologii . Chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych niedawno wezwało państwa G7 do „poszanowania zasad gospodarki rynkowej”, podczas gdy sam Pekin zaostrza państwową kontrolę nad całym łańcuchem dostaw minerałów .