Iracki powrót na rynek naftowy: cele produkcyjne, trasy alternatywne i wpływ na rynek po ponownym otwarciu Cieśniny Ormuz

Po podpisaniu porozumienia ramowego między USA a Iranem, które w czerwcu 2026 r. ponownie otworzyło Cieśninę Ormuz, Irak rozpoczął agresywną, wielotorową strategię mającą na celu odbudowę wydobycia ropy oraz budowę alternatywnych szlaków eksportowych, które zmniejszą jego podatność na przyszłe blokady. Plan łączy natychmiastowe zwiększenie wydobycia z ambitnymi projektami infrastrukturalnymi, które na stałe ominą Cieśninę Ormuz.

Odbudowa wydobycia w Iraku: cele i harmonogram

19 czerwca 2026 r. Irak formalnie poinstruował operatorów pięciu kluczowych pól naftowych na południu kraju – Rumaila, Qurna 1, Qurna 2, Zubair i Artawi – aby zwiększyli wydobycie do poziomu sprzed wojny, z docelową produkcją przekraczającą 3 miliony baryłek dziennie (bpd) z samych pól południowych . Dyrektywa Basra Oil Company była następstwem porozumienia USA-Iran o zakończeniu działań wojennych i pełnym otwarciu Cieśniny Ormuz .

Cele produkcyjne na najbliższe dwa miesiące:

• Rzecznik irackiego Ministerstwa Ropy Naftowej, Salim Farhoud, poinformował 20 czerwca, że ministerstwo spodziewa się, iż wydobycie wróci do „poziomów z czasów pokoju” w ciągu jednego do dwóch miesięcy .
• Konkretny cel dla pól południowych to powyżej 3 mln bpd w tym samym oknie czasowym .
• Przed wojną całkowita produkcja Iraku wynosiła około 4,3–4,4 mln bpd; w trakcie konfliktu spadła do około 1,2 mln bpd . Pod koniec maja wydobycie na południu odbudowało się już do około 1,5 mln bpd, gdy tankowce zaczęły docierać do terminali eksportowych .
• Wiceminister ropy naftowej Iraku mówił wcześniej, że Irak może przywrócić wydobycie i eksport do normy w ciągu siedmiu dni od zakończenia kryzysu w Ormuz, choć urzędnicy podkreślają obecnie stopniowe odradzanie się zdolności produkcyjnych .
• Zastrzeżenie: Irak ostrzegł, że ożywienie eksportu zależy od płynnych warunków tranzytu przez cieśninę; jakiekolwiek tarcia mogą opóźnić harmonogram .

Alternatywne trasy eksportowe: strategia Iraku na ominięcie Ormuz

Irak realizuje kilka alternatywnych tras, aby zmniejszyć swoją niemal całkowitą zależność od Cieśniny Ormuz, przez którą wcześniej odbywała się większość jego eksportu ropy .

1. Rurociąg Kirkuk–Ceyhan (Irak–Turcja) – główna trasa północna

• Biegnie z Kirkuku przez Region Kurdystanu do tureckiego śródziemnomorskiego portu Ceyhan .
• Wznowił działanie we wrześniu 2025 r. po 2,5-rocznej przerwie, z początkową przepustowością około 250 000 bpd .
• Rząd Iraku zatwierdził pilny plan potrojenia przepustowości do 770 000 bpd w ciągu 75 dni, w dwóch fazach .
• Na początku maja 2026 r. rzeczywisty eksport tą trasą wynosił około 200 000 bpd .
• Bagdad wznowił również oddzielny, 100-kilometrowy odcinek rurociągu, który całkowicie omija terytorium KRG, dążąc do przywrócenia bezpośrednich przepływów z Kirkuku do Turcji .

2. Rurociąg Basra–Haditha (proponowana nowa inwestycja)

• W kwietniu 2026 r. Irak upoważnił Ministerstwo Ropy Naftowej do zaproszenia ofert na budowę nowego rurociągu Basra–Haditha, którego koszt szacuje się na 4,6 miliarda dolarów .
• Zaprojektowany do transportu ropy z pól południowych do Hadithy, łącząc się z systemem Kirkuk–Ceyhan – tworząc w ten sposób korytarz eksportowy o mocy 2,25 mln bpd, który całkowicie omija Cieśninę Ormuz .

3. Rurociąg Irak–Jordania (od dawna proponowany)

• Rurociąg biegnący z Iraku do jordańskiego portu Akaba nad Morzem Czerwonym jest przedmiotem aktywnych badań jako długoterminowa alternatywa strategiczna .

4. Transport ciężarowy przez Turcję, Syrię i Jordanię

• Jako środek doraźny Irak rozważał transport lądowy 100 000–200 000 bpd przez Turcję, Syrię i Jordanię .

5. Rurociąg Irak–Oman

• We wrześniu 2025 r. Irak ogłosił, że rozważa budowę rurociągu z Basry do omańskiego portu Duqm nad Zatoką Omańską, co stanowiłoby kolejne wyjście na zewnątrz, całkowicie poza Ormuz .

Wpływ na szerszy rynek ropy naftowej

Spadek cen ropy:

• Ceny ropy naftowej spadły o ponad 4% 14 czerwca po ogłoszeniu zawieszenia broni między USA a Iranem, osiągając najniższy poziom od ponad trzech miesięcy .
• Spadek cen odzwierciedlał oczekiwania rynku, że przywrócenie irańskiego i zatokowego eksportu znacząco zwiększy globalną podaż .

Reakcja OPEC+:

• 7 czerwca OPEC+ zgodził się na zwiększenie produkcji o 188 000 bpd w lipcu – jeszcze przed sfinalizowaniem pełnego zawieszenia broni – ponieważ grupa spodziewała się ponownego otwarcia Ormuz .

Perspektywy rynkowe – nadwyżka podaży:

• Ulga na rynku cen ropy została złagodzona przez ostrzeżenia branży, że pełne odtworzenie zdolności produkcyjnych i rafineryjnych zajmie tygodnie, miesiące, a nawet lata .
• Zastrzeżenie Iraku, że odbudowa zależy od niezakłóconego tranzytu przez cieśninę, dodaje ostrożności do prognoz podaży .

Prognoza podaży i popytu IEA

Międzynarodowa Agencja Energetyczna opublikowała swój miesięczny raport na temat rynku ropy 17 czerwca 2026 r. z następującymi kluczowymi wnioskami :

• Stopniowe ożywienie: IEA spodziewa się stopniowego odbudowy podaży ropy w drugiej połowie 2026 r., jeśli porozumienie pokojowe USA-Iran się utrzyma .
• Zniszczenie popytu: Konflikt znacząco zmniejszył globalny popyt na ropę w okresie zakłóceń; IEA skorygowała prognozę wzrostu popytu w 2026 r. w dół o 700 000 bpd, do zaledwie 1,1 mln bpd .
• Nadwyżka w 2027 r.: Agencja widzi, że rynek przechyli się w kierunku znacznej nadwyżki podaży w 2027 r., ponieważ przywrócona podaż (prognozowany wzrost o 8 mln bpd) przewyższy wzrost popytu (prognozowany na 2 mln bpd) .
• Wzrost podaży a wzrost popytu: „The Wall Street Journal” donosi, że według IEA odbicie podaży może „znacznie przewyższyć” wzrost popytu, jeśli porozumienie pokojowe pozostanie w mocy .
• Szacunki podaży na 2026 r.: IEA prognozuje, że globalna podaż w 2026 r. spadnie o 3,9 mln bpd do 102,4 mln bpd, co odzwierciedla utrzymujące się skutki zakłóceń .
• Kontrast z OPEC: Kierownictwo OPEC publicznie odrzuciło prognozy IEA dotyczące zbliżającej się nadwyżki podaży i nadal prognozuje, że szczyt popytu na ropę nastąpi później, niż przewiduje IEA .

Zniesienie blokady amerykańskiej portów irańskich

Dostępne źródła potwierdzają, że porozumienie ramowe USA-Iran obejmuje warunki pełnego otwarcia Cieśniny Ormuz i zakończenia stanu wojny . Raport IEA z 17 czerwca wyraźnie stwierdza, że umowa „obejmuje ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz przez Iran” . Notatka analityczna PVM Oil Associates również odnosi się do „zakończenia amerykańskiej blokady morskiej” jako części porozumienia, które doprowadziło inwestorów do przekonania, że zakłócenia dostaw dobiegają końca . Jednak szczegółowe warunki dotyczące konkretnego zniesienia amerykańskiej blokady morskiej portów irańskich jako odrębnego, nazwanego elementu nie są szerzej opisane w przeanalizowanych źródłach.