Iracki powrót na rynek naftowy: cele produkcyjne, trasy alternatywne i wpływ na rynek po ponownym otwarciu Cieśniny Ormuz

Alternatywne trasy eksportowe: strategia Iraku na ominięcie Ormuz

Irak realizuje kilka alternatywnych tras, aby zmniejszyć swoją niemal całkowitą zależność od Cieśniny Ormuz, przez którą wcześniej odbywała się większość jego eksportu ropy .

1. Rurociąg Kirkuk–Ceyhan (Irak–Turcja) – główna trasa północna

• Biegnie z Kirkuku przez Region Kurdystanu do tureckiego śródziemnomorskiego portu Ceyhan .
• Wznowił działanie we wrześniu 2025 r. po 2,5-rocznej przerwie, z początkową przepustowością około 250 000 bpd .
• Rząd Iraku zatwierdził pilny plan potrojenia przepustowości do 770 000 bpd w ciągu 75 dni, w dwóch fazach .
• Na początku maja 2026 r. rzeczywisty eksport tą trasą wynosił około 200 000 bpd .
• Bagdad wznowił również oddzielny, 100-kilometrowy odcinek rurociągu, który całkowicie omija terytorium KRG, dążąc do przywrócenia bezpośrednich przepływów z Kirkuku do Turcji .

2. Rurociąg Basra–Haditha (proponowana nowa inwestycja)

• W kwietniu 2026 r. Irak upoważnił Ministerstwo Ropy Naftowej do zaproszenia ofert na budowę nowego rurociągu Basra–Haditha, którego koszt szacuje się na 4,6 miliarda dolarów .
• Zaprojektowany do transportu ropy z pól południowych do Hadithy, łącząc się z systemem Kirkuk–Ceyhan – tworząc w ten sposób korytarz eksportowy o mocy 2,25 mln bpd, który całkowicie omija Cieśninę Ormuz .

3. Rurociąg Irak–Jordania (od dawna proponowany)

• Rurociąg biegnący z Iraku do jordańskiego portu Akaba nad Morzem Czerwonym jest przedmiotem aktywnych badań jako długoterminowa alternatywa strategiczna .

4. Transport ciężarowy przez Turcję, Syrię i Jordanię

• Jako środek doraźny Irak rozważał transport lądowy 100 000–200 000 bpd przez Turcję, Syrię i Jordanię .

5. Rurociąg Irak–Oman

• We wrześniu 2025 r. Irak ogłosił, że rozważa budowę rurociągu z Basry do omańskiego portu Duqm nad Zatoką Omańską, co stanowiłoby kolejne wyjście na zewnątrz, całkowicie poza Ormuz .

Wpływ na szerszy rynek ropy naftowej

Spadek cen ropy:

• Ceny ropy naftowej spadły o ponad 4% 14 czerwca po ogłoszeniu zawieszenia broni między USA a Iranem, osiągając najniższy poziom od ponad trzech miesięcy .
• Spadek cen odzwierciedlał oczekiwania rynku, że przywrócenie irańskiego i zatokowego eksportu znacząco zwiększy globalną podaż .

Reakcja OPEC+:

• 7 czerwca OPEC+ zgodził się na zwiększenie produkcji o 188 000 bpd w lipcu – jeszcze przed sfinalizowaniem pełnego zawieszenia broni – ponieważ grupa spodziewała się ponownego otwarcia Ormuz .

Perspektywy rynkowe – nadwyżka podaży:

• Ulga na rynku cen ropy została złagodzona przez ostrzeżenia branży, że pełne odtworzenie zdolności produkcyjnych i rafineryjnych zajmie tygodnie, miesiące, a nawet lata .
• Zastrzeżenie Iraku, że odbudowa zależy od niezakłóconego tranzytu przez cieśninę, dodaje ostrożności do prognoz podaży .

Prognoza podaży i popytu IEA

Międzynarodowa Agencja Energetyczna opublikowała swój miesięczny raport na temat rynku ropy 17 czerwca 2026 r. z następującymi kluczowymi wnioskami :

• Stopniowe ożywienie: IEA spodziewa się stopniowego odbudowy podaży ropy w drugiej połowie 2026 r., jeśli porozumienie pokojowe USA-Iran się utrzyma .
• Zniszczenie popytu: Konflikt znacząco zmniejszył globalny popyt na ropę w okresie zakłóceń; IEA skorygowała prognozę wzrostu popytu w 2026 r. w dół o 700 000 bpd, do zaledwie 1,1 mln bpd .
• Nadwyżka w 2027 r.: Agencja widzi, że rynek przechyli się w kierunku znacznej nadwyżki podaży w 2027 r., ponieważ przywrócona podaż (prognozowany wzrost o 8 mln bpd) przewyższy wzrost popytu (prognozowany na 2 mln bpd) .
• Wzrost podaży a wzrost popytu: „The Wall Street Journal” donosi, że według IEA odbicie podaży może „znacznie przewyższyć” wzrost popytu, jeśli porozumienie pokojowe pozostanie w mocy .
• Szacunki podaży na 2026 r.: IEA prognozuje, że globalna podaż w 2026 r. spadnie o 3,9 mln bpd do 102,4 mln bpd, co odzwierciedla utrzymujące się skutki zakłóceń .
• Kontrast z OPEC: Kierownictwo OPEC publicznie odrzuciło prognozy IEA dotyczące zbliżającej się nadwyżki podaży i nadal prognozuje, że szczyt popytu na ropę nastąpi później, niż przewiduje IEA .

Zniesienie blokady amerykańskiej portów irańskich

Dostępne źródła potwierdzają, że porozumienie ramowe USA-Iran obejmuje warunki pełnego otwarcia Cieśniny Ormuz i zakończenia stanu wojny . Raport IEA z 17 czerwca wyraźnie stwierdza, że umowa „obejmuje ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz przez Iran” . Notatka analityczna PVM Oil Associates również odnosi się do „zakończenia amerykańskiej blokady morskiej” jako części porozumienia, które doprowadziło inwestorów do przekonania, że zakłócenia dostaw dobiegają końca . Jednak szczegółowe warunki dotyczące konkretnego zniesienia amerykańskiej blokady morskiej portów irańskich jako odrębnego, nazwanego elementu nie są szerzej opisane w przeanalizowanych źródłach.