Kampania dronów Ukrainy: Rosyjskie koncerny naftowe tracą biliony, sądy odrzucają odszkodowania

Wsparcie państwowe

Rosyjski rząd wypłacił ponad 716 mld rubli (ok. 9,95 mld USD) dotacji państwowych koncernom naftowym w kwietniu i maju 2026 roku za pośrednictwem mechanizmu dampingowego . Tylko w maju 2026 roku wypłaty wyniosły 204,3 mld rubli (2,8 mld USD) – prawie pięciokrotnie więcej niż rok wcześniej i blisko najwyższego poziomu od ponad dwóch lat . Dotacje te mają utrzymać stabilne ceny paliw na rynku krajowym mimo załamanego potencjału rafineryjnego i znacznie obciążają dochody Rosji z ropy i gazu .

Procesy sądowe przeciwko operatorom składów paliw

Klienci biznesowi rosyjskich magazynów paliw składają pozwy przeciwko operatorom składów po tym, jak ukraińskie ataki dronów zniszczyły setki ton komercyjnego paliwa zgromadzonego w ich obiektach . Z dokumentów sądowych wynika, że uderzenia na magazyny paliw w latach 2024–2025 doprowadziły do załamania dużych kontraktów paliwowych, a właściciele składów powoływali się na siłę wyższą (force majeure) . Rosyjskie sądy nie orzekają jednak jednolicie na korzyść powodów. W głośnej sprawie Sąd Apelacyjny w Rostowie uchylił wyrok nakazujący ubezpieczycielowi VSK wypłatę 135 mln rubli odszkodowania za pożar składu paliw spowodowany uderzeniem drona w maju 2024 roku, zgadzając się z ubezpieczycielem, że atak stanowił „ryzyko militarne” wyłączone ze standardowej polisy .

Szersze zakłócenia gospodarcze

• Racjonowanie paliwa: Po atakach na Sewastopol wstrzymano nieograniczoną sprzedaż benzyny, a paliwo jest reglamentowane wyłącznie dla służb ratunkowych .
• Zakaz eksportu benzyny: Rosja zakazała eksportu benzyny co najmniej do 31 lipca 2026 roku .
• Zakłócenia w żegludze i portach: Ataki dronów po raz pierwszy wstrzymały działalność kluczowego rosyjskiego terminalu naftowego nad Bałtykiem w Primorsku, podpaliły statki i uszkodziły infrastrukturę portową . Transnieft’ ostrzegła producentów, że w związku z atakami na obiekty eksportowe mogą być zmuszeni do ograniczenia wydobycia .
• Utrata wpływów z eksportu ropy: Instytut KSE oszacował, że rosyjskie wpływy z eksportu ropy zmniejszyły się o 1,76 mld USD w ciągu zaledwie dwóch tygodni od końca marca do początku kwietnia 2026 roku .
• Załamanie kontraktów: Duże kontrakty paliwowe upadły, a właściciele składów powoływali się na siłę wyższą po zniszczeniu magazynów, co skłoniło armatorów, sieci stacji benzynowych i regionalnych dystrybutorów do dochodzenia odszkodowań na drodze sądowej .

Kluczowa niepewność prawna

Powtarzającym się ustaleniem jest to, że rosyjskie sądy niechętnie przyznają odszkodowania za straty związane z atakami dronów, orzekając, że takie ataki kwalifikują się jako siła wyższa lub ryzyko militarne, które wyłącza standardową odpowiedzialność ubezpieczycieli i operatorów składów . Pozostawia to wielu komercyjnych powodów bez jasnej ścieżki dochodzenia roszczeń, a sytuacja prawna pozostaje nieuregulowana w trakcie rozpatrywania kolejnych spraw.