Kryzys w Sudanie: ONZ alarmuje w sprawie planowanej ofensywy RSF na El-Obeid

18 czerwca 2026 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych wystosowała najbardziej stanowcze ostrzeżenie od początku wojny w Sudanie: Siły Szybkiego Wsparcia (RSF) przygotowują nieuchronną ofensywę lądową na miasto El-Obeid, stolicę prowincji Północny Kordofan. Około 500 000 cywilów mieszkających w mieście jest bezpośrednio zagrożonych masowymi zbrodniami. Poniżej szczegółowy opis reakcji ONZ, sytuacji militarnej na miejscu i tego, co jest stawką w tym konflikcie.

Ostrzeżenie ONZ: „Zatrzymajcie to szaleństwo”

Wysoki Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka Volker Türk bezpośrednio wezwał dowództwo RSF do porzucenia planowanego ataku. Powiedział: „Zatrzymajcie to szaleństwo”, ostrzegając, że ofensywa niesie ryzyko popełnienia „poważnych zbrodni międzynarodowych” i pogłębi i tak już katastrofalny kryzys humanitarny .

Sekretarz Generalny António Guterres również wyraził głębokie zaniepokojenie. Jego rzecznik poinformował, że Guterres jest „szczególnie zaniepokojony” doniesieniami o rozmieszczeniu przez RSF znacznych posiłków wojskowych wokół miasta . ONZ wezwała siły paramilitarne do natychmiastowego wstrzymania przygotowań do „nieuchronnej ofensywy” .

Doniesienia o koncentracji wojsk i atakach dronów

• Koncentracja wojsk: Przedstawiciele ONZ potwierdzają gwałtowny wzrost liczby żołnierzy RSF oraz rozmieszczenie ciężkiego uzbrojenia wokół El-Obeid w ostatnich tygodniach. Wskazuje to na przygotowania do wielkiej ofensywy lądowej .
• Ataki dronów: 10 czerwca 2026 roku rozpoczęła się seria ataków z użyciem dronów, które według doniesień zabiły co najmniej 30 osób w El-Obeid i okolicach . Jeden z dronów uderzył w orszak pogrzebowy na cmentarzu, zabijając co najmniej cztery osoby pogrążone w żałobie . Częstotliwość ataków dronów w całym Sudanie stale rośnie .
• Stan oblężenia: Według stanu na luty 2026 roku El-Obeid było już oblegane z trzech stron przez RSF, podczas gdy Sudańskie Siły Zbrojne (SAF) próbowały utrzymać swoją obecność w mieście i jego okolicach .

Ryzyko dla ludności cywilnej: 500 000 ludzi na celowniku

ONZ ostrzega, że oblężenie El-Obeid może doprowadzić do powtórki masowych okrucieństw, do jakich doszło w mieście El-Faszer w Północnym Darfurze. To miasto padło łupem RSF pod koniec października 2025 roku po 18-miesięcznym oblężeniu . W przypadku El-Faszer ONZ uznała, że działania RSF „nosiły znamiona ludobójstwa” .

Koalicja 29 państw na forum Rady Praw Człowieka ONZ ostrzegła, że 500 000 cywilów jest zagrożonych masowymi okrucieństwami w El-Obeid . Międzynarodowa organizacja Amnesty International w listopadzie 2025 roku podała, że w pojedynczym ataku drona pod miastem zginęło co najmniej 40 osób, i wezwała do umożliwienia bezpiecznego opuszczenia miasta uwięzionym cywilom .

29 państw żąda działań na forum Rady Praw Człowieka

18 czerwca 2026 roku koalicja 29 państw wystosowała wspólne oświadczenie ostrzegawcze podczas posiedzenia Rady Praw Człowieka ONZ w Genewie. Kraje te wyraziły „głębokie zaniepokojenie nieuchronnym zagrożeniem okrucieństwami i celowymi zabójstwami” cywilów w El-Obeid . Deklaracja, której przewodniczyła Norwegia, ostrzegała, że koncentracja sił RSF zwiastuje nieuchronną ofensywę lądową i wezwała wszystkie narody do wywarcia maksymalnej presji zarówno na RSF, jak i na jego przeciwników .

Dyplomatyczne zaangażowanie Sekretarza Generalnego ONZ z Hemedtim

ONZ prowadzi bezpośrednie rozmowy z dowódcą RSF, generałem Mohamedem Hamdanem Dagalo („Hemedti”) na różnych szczeblach:

• W listopadzie 2025 roku szef humanitarny ONZ Tom Fletcher rozmawiał bezpośrednio z Hemedtim, domagając się od niego i lokalnych przedstawicieli RSF „całkowitego i nieskrępowanego dostępu” do pomocy humanitarnej oraz zaprzestania okrucieństw .
• W kwietniu 2026 roku Hemedti publicznie zadeklarował chęć zakończenia wojny domowej, udziału w negocjacjach pokojowych oraz otwarcia kontrolowanych przez RSF terytoriów na nadzorowaną przez ONZ pomoc humanitarną . Jednak obecna koncentracja wojsk wokół El-Obeid wprost przeczy tym deklaracjom.
• 19 czerwca 2026 roku osobisty wysłannik ONZ ds. Sudanu Pekka Haavisto rozmawiał z Hemedtim, podkreślając potrzebę natychmiastowej deeskalacji sytuacji w rejonie El-Obeid, aby uniknąć dalszego pogorszenia sytuacji humanitarnej i ryzyka dla życia cywilów .

Szerszy kontekst: Wojna od kwietnia 2023 roku i oblężenie El-Obeid

• Wojna w Sudanie między Sudańskimi Siłami Zbrojnymi (SAF) a RSF wybuchła w kwietniu 2023 roku. Zabiła dziesiątki tysięcy ludzi, a ponad 11 milionów zmusiła do opuszczenia domów .
• El-Obeid jest strategicznym miastem na skrzyżowaniu szlaków łączących Darfur, Kordofan i Chartum. Miasto było oblężone przez RSF przez ponad rok, a na początku 2026 roku pierścień oblężenia zacieśnił się z trzech stron . Stanowi ono kluczowy węzeł logistyczny dla operacji SAF w regionie Kordofanu .
• Pod koniec października 2025 roku RSF zdobyły miasto El-Faszer, stolicę Północnego Darfuru, po 18-miesięcznym oblężeniu. Towarzyszyły temu doniesienia o masowych mordach, przemocy seksualnej i przymusowych wysiedleniach . ONZ obawia się, że El-Obeid podzieli los El-Faszer .
• Podczas odpraw dla Rady Bezpieczeństwa ONZ wielokrotnie ostrzegano, że strony konfliktu wydają się „niezłomne” w dążeniu do celów militarnych, a ryzyko rozlania się konfliktu na sąsiednie państwa rośnie .