Stan wyjątkowy w Boliwii. Prezydent Paz wysyła wojsko po 50 dniach protestów i blokad

W sobotę 20 czerwca 2026 r. prezydent Boliwii Rodrigo Paz ogłosił ogólnokrajowy stan wyjątkowy po 50 dniach protestów i blokad dróg, które sparaliżowały gospodarkę i spowodowały dotkliwe braki żywności i paliwa . Oto najważniejsze szczegóły:

Co uprawnia stan wyjątkowy

• Szersze uprawnienia wojska – dekret daje siłom zbrojnym rozszerzone uprawnienia do usuwania blokad i przywracania porządku .
• Nadzwyczajne konstytucyjne uprawnienia – Paz oświadczył, że „wyczerpał wszystkie możliwości dialogu” i sięgnął po środki nadzwyczajne, by siłowo odblokować drogi . Dekret wchodzi w życie natychmiast .

Iskra zapalna: Cięcie dopłat do paliw

Niepokoje wywołała decyzja Paza o zniesieniu dotacji do paliw. Największa federacja związkowa w kraju, Boliwijska Centrala Robotnicza (COB), zerwała negocjacje na początku 2026 r., gdy Paz odmówił cofnięcia cięć, a następnie nasiliła demonstracje . Do szerszych żalów dołączyła kontrowersyjna ustawa pozwalająca na wykorzystanie ziemi jako zabezpieczenia kredytów, żądania reform pracy i wyższych płac, a także gniew z powodu pogłębiającego się kryzysu gospodarczego w Boliwii .

50 dni kryzysu protestacyjnego

• Blokady dróg – Protestujący ustawili setki blokad na terenie całego kraju, których szczytowo było około 110, odcinając La Paz i inne miasta od dostaw paliwa, żywności, lekarstw i tlenu .
• Paraliż gospodarczy – Blokady przerwały łańcuchy dostaw do głównych ośrodków miejskich, pozostawiając mieszkańców bez dostępu do podstawowych artykułów pierwszej potrzeby .
• Upadłe porozumienie COB – W piątek 19 czerwca Paz podpisał porozumienie z COB, które wydawało się przełomem . COB odrzuciło jednak umowę, rozszerzyło blokady i nadal domagało się dymisji Paza, co bezpośrednio doprowadziło do ogłoszenia stanu wyjątkowego następnego dnia .
• Twardogłowi trwają – Nawet po rozmowach COB i sprzymierzone grupy, jak chłopskie związki i rady sąsiedzkie El Alto, odmówiły dalszego dialogu i upierały się przy utrzymaniu zamkniętych dróg .

Liczba ofiar i kryzys humanitarny

• Co najmniej 10 zabitych – Według stanu na 9 czerwca potwierdzono 10 ofiar śmiertelnych i 365 aresztowanych . Do 17 czerwca niektóre raporty mówiły już o co najmniej 16 zabitych, w tym o osobach, które zmarły, ponieważ blokady uniemożliwiły im dotarcie do szpitali .
• Amerykańska pomoc nadzwyczajna – 4 czerwca sekretarz stanu USA Marco Rubio rozmawiał z prezydentem Pazem i oświadczył, że administracja Trumpa zwiększa pomoc nadzwyczajną, by zaradzić brakom żywności i opieki zdrowotnej .

Żądania protestujących

Główne postulaty ruchu kierowanego przez COB to: dymisja prezydenta Rodrigo Paza, przywrócenie dopłat do paliw, uchylenie ustawy 1720 (ustawy o ziemi jako zabezpieczeniu), reformy pracy i wyższe płace .