Fala i odpływ w Cieśninie Ormuz: Dlaczego ruch po przełomowym porozumieniu USA-Iran najpierw eksplodował, a potem zamarł

Ruch tankowców przez Cieśninę Ormuz gwałtownie wzrósł w połowie czerwca 2026 r. po tym, jak USA i Iran podpisały tymczasowe porozumienie pokojowe („Islamabadzkie Memorandum Uzgodnień”), które zniosło amerykańską blokadę morską i obiecało ponowne otwarcie drogi wodnej. W ciągu kilku dni jednak ten wzrost został zahamowany, gdy Szwajcaria nagle odwołała planowane rozmowy nuklearne USA-Iran, pozostawiając około 550+ statków uwięzionych, około 80 aktywnych min morskich w centralnym kanale, a eksperci szacują, że przywrócenie normalnej żeglugi zajmie tygodnie lub miesiące.

Wzrost: Co go spowodowało i co pokazały liczby

17 czerwca 2026 r. prezydent USA Donald Trump i prezydent Iranu Masud Pezeszkian podpisali cyfrowo 14-punktowe Memorandum Uzgodnień (MoU), które ustanowiło natychmiastowe zawieszenie broni, zakończyło amerykańskie operacje wojskowe przeciwko Iranowi, zniosło blokadę morską USA na irańskich portach i zobowiązało obie strony do „natychmiastowego” ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz dla ruchu handlowego .

Liczby statków i wolumeny ropy podczas wzrostu:

• 17 czerwca – Co najmniej trzy irańskie tankowce przewożące blisko 5 milionów baryłek ropy naftowej stały się pierwszymi irańskimi ładunkami wychodzącymi od dwóch miesięcy, przełamując byłą blokadę USA w drodze do klientów .
• 18 czerwca – Łącznie 25 statków handlowych przepłynęło przez Cieśninę, co jest najwyższą dzienną liczbą od połowy kwietnia, według AXSMarine . Dane śledzenia statków wykazały, że statki przewożące blisko 10 milionów baryłek ropy wynurzyły się poza cieśniną lub przepływały przez nią .
• 18-19 czerwca – Firma Kpler poinformowała, że ponad 20 tankowców przepłynęło przez cieśninę od czasu wejścia porozumienia w życie, a ruch tankowców osiągnął najwyższy poziom od 2 czerwca .
• Kontekst sprzed porozumienia – Jeszcze przed formalnym podpisaniem, przepływ ropy spoza Iranu przez Ormuz wzrósł o około 50% w pierwszych 10 dniach czerwca, osiągając co najmniej 1,8 miliona baryłek dziennie, ponieważ producenci z Zatoki Perskiej znajdowali rozwiązania w obliczu utrzymujących się napięć .

18 czerwca Dowództwo Centralne USA oficjalnie ogłosiło zakończenie blokady statków do i z irańskich portów .

14-punktowe porozumienie (Islamabadzkie Memorandum Uzgodnień)

MoU to dokument ramowy liczący mniej niż 800 słów, określany jako 14-punktowy plan . Kluczowe postanowienia obejmują:

• Natychmiastowe i trwałe zaprzestanie operacji wojskowych na wszystkich frontach, w tym w Libanie .
• Ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz dla żeglugi morskiej bez żadnych opłat nakładanych przez Iran .
• Zniesienie blokady morskiej USA na irańskich portach .
• 60-dniowe okno negocjacyjne na ostateczne kompleksowe porozumienie obejmujące irański program nuklearny, przyszłość Cieśniny i szerszą normalizację .
• Ulga finansowa dla Iranu (konkretne kwoty w dolarach nie zostały ujawnione w publicznych podsumowaniach) .
• Zobowiązanie Iranu do powstrzymania się od opracowywania broni jądrowej .
• Porozumienie nie odnosi się szczegółowo do roli Izraela i pozostawia wiele szczegółów do późniejszych rozmów nuklearnych .

Zatrzymanie: Odwołanie rozmów nuklearnych w Szwajcarii

Wiceprezydent USA JD Vance miał wylecieć do Szwajcarii w piątek, 19 czerwca, aby spotkać się z irańskimi negocjatorami podczas pierwszych rozmów nuklearnych w ramach 60-dniowych ram . Szwajcarskie ministerstwo spraw zagranicznych ogłosiło, że rozmowy zostały nagle przełożone, a Biały Dom potwierdził odwołanie podróży Vance'a . Odwołanie było zaskoczeniem; „The Irish Times” poinformował, że Trump powiedział Izraelowi, by „się uspokoił” pośród dyplomatycznego zamieszania .

Podczas gdy niektóre statki nadal przepływały 19-20 czerwca, dyplomatyczne pęknięcie zniszczyło zaufanie niezbędne do wznowienia ruchu na dużą skalę. Armatorzy i ubezpieczyciele, już działający w stanie „niedowierzania”, wycofali się z wysyłania kolejnych statków . Ruch, który gwałtownie przyspieszał 18 czerwca, zasadniczo stanął w miejscu, a dziennie przepływała tylko garstka statków głównie powiązanych z Iranem, w porównaniu z około 140 przed wojną .

Utrzymujące się zagrożenia: Miny morskie

Największą fizyczną przeszkodą jest zagrożenie minowe.

• Około 80 min morskich pozostaje w centralnym obszarze Cieśniny Ormuz i musi zostać usuniętych, zanim będzie można wznowić regularną żeglugę, według niezależnej organizacji reprezentującej właścicieli tankowców .
• Dopóki szlaki nie zostaną oczyszczone i uznane za bezpieczne przez firmy żeglugowe i ich ubezpieczycieli, większość operatorów komercyjnych nie zaryzykuje tranzytu .
• Wspólne Centrum Informacji Morskiej (JMIC) ostrzegło marynarzy: „Nie próbuj przeprawiać się, dopóki nie otrzymasz wyraźnych instrukcji” .

Uwięzione statki

• Według stanu na 18 czerwca ponad 550 statków pozostawało uwięzionych po obu stronach cieśniny, czekając na tranzyt .
• Szersze szacunki z początku czerwca (przed załamaniem i przywróceniem zawieszenia broni) mówiły o ponad 800 statkach .
• Wiele z tych statków to załadowane tankowce, przewoźniki LNG i kontenerowce, które są uwięzione od tygodni lub miesięcy, a niektóre załogi borykają się z przedłużającymi się misjami i obciążeniami logistycznymi .

Eksperckie harmonogramy pełnego przywrócenia żeglugi

Źródło / Ekspert	Szacowany harmonogram	Kluczowy warunek
Analitycy Kpler (15 czerwca)	Blisko połowa poziomu sprzed wojny w ciągu miesiąca	Zakłada realizację umowy bez przeszkód
CNBC / liderzy branży (18 czerwca)	Kilka tygodni na rozładowanie zatoru	Nawet przy otwartej cieśninie konieczne jest zarządzanie wąskimi gardłami
Grupa właścicieli tankowców / The Guardian (19 czerwca)	Brak normalnej żeglugi do czasu usunięcia min	Należy usunąć 80 min; harmonogram nieokreślony
Analiza El País (16 czerwca)	Miesiące na pełne przywrócenie	Miny, zerwana logistyka, uszkodzona infrastruktura, ponowne uruchomienie zamkniętych odwiertów i recertyfikacja ubezpieczeniowa
CEO Frontline (11 czerwca)	Szybki wzrost w przypadku osiągnięcia stabilnego porozumienia	Optymizm sprzed odwołania rozmów

Konkluzja z dostępnych dowodów: Jeszcze przed załamaniem rozmów w Szwajcarii eksperci przewidywali wielotygodniową lub wielomiesięczną ścieżkę odbudowy z powodu min, zatorów statków, uszkodzonej infrastruktury portowej i konieczności recertyfikacji trasy przez ubezpieczycieli jako bezpiecznej . Odwołanie rozmów nuklearnych dodało teraz ogromną premię za niepewność polityczną, która prawdopodobnie opóźni wszelkie wznowienie na dużą skalę, dopóki tor dyplomatyczny nie zostanie ożywiony.