Potrójny szok dla rynków wschodzących: Jastrzębi Fed, silny dolar i zerwane rozmowy pokojowe z Iranem

W piątek 19 czerwca 2026 r. na rynki wschodzące (emerging markets – EM) spadła prawdziwa burza. Złożyły się na nią trzy czynniki: jastrzębi zwrot w polityce Rezerwy Federalnej (Fed), który pchnął dolara amerykańskiego na najwyższy poziom od roku, oraz niespodziewane odwołanie zaplanowanych rozmów pokojowych między USA a Iranem w Genewie – zaledwie dwa dni po podpisaniu ramowego porozumienia pokojowego. Połączony efekt tych wydarzeń gwałtownie zaostrzył warunki finansowe dla gospodarek rozwijających się, wywierając presję na ich waluty, obligacje i akcje.

Poniżej przedstawiamy szczegółową analizę kluczowych czynników i ich wpływu.

Jastrzębi Fed przytłacza rynki

Najważniejszym czynnikiem był sygnał płynący z amerykańskiego banku centralnego. Podczas posiedzenia w dniach 16-17 czerwca Federalny Komitet Otwartego Rynku (FOMC) utrzymał stopę funduszy federalnych na niezmienionym poziomie 3,50%–3,75%, zgodnie z oczekiwaniami . Jednakże towarzyszący temu komunikat oraz zaktualizowany „wykres kropek” (dot plot) przyniósł jastrzębią niespodziankę za sprawą nowego prezesa Fed, Kevina Warsha. Z oświadczenia usunięto wcześniejsze sformułowania, które sugerowały przyszłe obniżki stóp, a zamiast tego zasygnalizowano, że podwyżka stóp procentowych może być rozważana jeszcze w 2026 roku .

Konkretnie, dziewięciu z 19 członków FOMC prognozowało stopy procentowe powyżej 4% do końca roku, a mediana prognozy dla stopy funduszy federalnych wzrosła . Inwestorzy natychmiastowo przystąpili do wyceny: według marcowych protokołów Fed z 2026 r., modalna ścieżka stóp implikowana cenami opcji stała się zgodna z brakiem jakichkolwiek obniżek w tym roku . Jak ujął to w swoim cotygodniowym raporcie Gramercy, ten jastrzębi zwrot spowodował „jastrzębią przecenę na rynkach rozwiniętych”, co bezpośrednio zaostrzyło zewnętrzne warunki finansowe dla gospodarek wschodzących .

Dolar pnie się w górę do rocznych maksimów

Bezpośrednio po posiedzeniu FOMC wartość dolara, mierzona indeksem DXY, gwałtownie wzrosła. W piątek 19 czerwca indeks po raz pierwszy od maja 2025 r. sięgnął okolic poziomu 101,00 punktów, umacniając się w okolicach 100,80 . Analitycy Scotiabanku odnotowali, że umocnienie dolara było „napędzane przez czynniki fundamentalne, ponieważ rynki po posiedzeniu FOMC w czerwcu zaczęły wyceniać znaczne zaostrzenie polityki Fed” . Wzrost miał szeroki zasięg: MUFG poinformował, że w ciągu trzech dni od posiedzenia Fed dolar umocnił się o 1,5% , a tradingeconomics.com odnotował, że w skali tygodnia zyskał on 1,1% .

Silny dolar to klasyczne zagrożenie dla aktywów EM. Podnosi on koszty obsługi długu denominowanego w dolarach, wywiera presję na lokalne waluty i prowadzi do odpływu kapitału w stronę aktywów amerykańskich. Raport Gramercy jednoznacznie wskazał na „dolar wspinający się na roczne szczyty” jako czynnik zaostrzający warunki dla EM i „przywracający presję na kursy walutowe w przypadku najbardziej wrażliwych na stopy procentowe i narażonych na czynniki zewnętrzne kredytów” .

Proces pokojowy z Iranem: dzień sprzeczności

Tło geopolityczne dodało do sytuacji element ostrej niepewności. Zaledwie dwa dni wcześniej, 17 czerwca, USA i Iran podpisały memorandum (MoU) w sprawie zakończenia konfliktu, co obejmowało ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz – wydarzenie to spowodowało gwałtowny spadek cen ropy i zapewniło znaczące wsparcie dla ryzykownych aktywów na początku tygodnia .

Jednak w sam piątek 19 czerwca władze szwajcarskie ogłosiły, że z niecierpliwością oczekiwane rozmowy pokojowe w Genewie zostały odwołane. Wiceprezydent USA JD Vance odwołał swoją podróż do Szwajcarii . Reuters, za pośrednictwem US News & World Report, poinformował, że „dyskusje między urzędnikami amerykańskimi a przedstawicielami Iranu w sprawie potencjalnego porozumienia mającego rozwiązać konflikt na Bliskim Wschodzie nie odbędą się w piątek”, co „zwiększa wątpliwości co do możliwości osiągnięcia trwałego zawieszenia broni” . The National podał również, że pierwszy dzień rozmów został przełożony .

Te sprzeczne sygnały – podpisane ramowe porozumienie pokojowe obok zerwanych rozmów – wywołały ostrą niepewność. Ceny ropy odbiły w górę po wieści o odwołaniu rozmów , a geopolityczna fala ulgi, która wcześniej w tygodniu napędzała aktywa EM, uległa częściowemu odwróceniu.

Łączny wpływ na rynki wschodzące

Cotygodniowy raport Gramercy trafnie opisał miniony tydzień jako taki, który „ciągnął rynki EM w dwóch kierunkach” . Z jednej strony, spadek premii za ryzyko energetyczne (niższe ceny ropy w wyniku porozumienia z Iranem) był „jednoznacznym wiatrem w żagle dla dużych azjatyckich importerów ropy”. Z drugiej strony, tę korzyść „neutralizowała jastrzębia przecena na rynkach rozwiniętych i dolar wspinający się na roczne szczyty” .

Napięcia te narastały na wcześniejszych presjach. Już na początku czerwca rewelacyjny raport z amerykańskiego rynku pracy spowodował gwałtowny spadek walut rynków wschodzących, podważając argumenty za obniżkami stóp Fed . Posiedzenie FOMC w czerwcu tylko pogłębiło tę presję. W swoim przeglądzie długu EM z maja 2026 r. Aberdeen Investments wcześniej ostrzegało, że „utrzymująca się niepewność co do polityki USA, obejmująca politykę zagraniczną, handel i cła, a także pytania o niezależność Rezerwy Federalnej, pozostają źródłem ryzyka o dwóch stronach” .

Podsumowanie

Choć podpisanie ramowego porozumienia USA-Iran przyniosło chwilę optymizmu dla niektórych gospodarek EM, dominującym czynnikiem wywołującym napięcia 19 czerwca był jastrzębi zwrot Rezerwy Federalnej i wynikający z niego gwałtowny wzrost wartości dolara amerykańskiego. Geopolityczna huśtawka spowodowana odwołaniem rozmów pokojowych tylko spotęgowała niepewność, sprawiając, że pozytywny rozwój sytuacji geopolitycznej został całkowicie przyćmiony przez zaostrzenie globalnych warunków finansowych.