Przełomowy wyrok w Chinach: firma nie może zwolnić pracownika tylko dlatego, że zastąpi go AI

Co napędza wzrost liczby spraw sądowych związanych z AI

Gwałtowny wzrost liczby sporów sądowych związanych z AI w Chinach nie ogranicza się do sporów pracowniczych. Sądy obserwują szerszą falę spraw w wielu obszarach prawa.

Tylko w 2025 r. chińskie sądy otrzymały 552 600 nowych spraw z zakresu własności intelektualnej i rozstrzygnęły 908 sporów dotyczących własności i transakcji danych – co stanowi wzrost o 25,6% w porównaniu z poprzednim rokiem . Sąd Internetowy w Pekinie odnotował również wyraźny wzrost liczby sporów związanych z AI, koncentrujących się głównie na prawach autorskich do dzieł generowanych przez AI oraz na zarzutach naruszenia z udziałem produktów opartych na AI .

Dlaczego eksperci wzywają do jaśniejszych przepisów

Fragmentaryczne podejście do regulacji AI w Chinach stworzyło poważne wyzwania dla sędziów, firm i pracowników.

• Luka legislacyjna: Chińska ustawa o umowach o pracę, ustawa o prawie autorskim i kodeks cywilny nie odnoszą się bezpośrednio do scenariuszy specyficznych dla AI. Sądy faktycznie tworzą politykę poprzez orzeczenia w indywidualnych sprawach .
• Ryzyko niespójności: Bez jednolitych ram podobne spory w różnych prowincjach mogą prowadzić do przeciwnych rozstrzygnięć, co osłabia przewidywalność dla firm i pracowników .
• Reakcja Najwyższego Sądu Ludowego: W kwietniu 2026 r. Najwyższy Sąd Ludowy Chin ogłosił przyspieszenie prac nad wytycznymi sądowymi, które ujednolicą rozpatrywanie sporów związanych z AI. Eksperci zauważają jednak, że jest to rozwiązanie tymczasowe – a nie substytut formalnej legislacji .
• Presja czasu: Sprawa Zhou i równoległa sprawa pekińska zostały rozpatrzone w odstępie kilku dni, co podkreśla, że sądy są już proszone o określenie granic zastępowania ludzi przez AI bez jasnego umocowania ustawowego .

Szersze implikacje dla globalnej debaty o pracy w erze AI

Orzeczenie z Hangzhou to nie tylko chińska historia. Po raz pierwszy w dużej gospodarce pojawił się jasny precedens sądowy stwierdzający, że zamiana człowieka na model AI wyłącznie w celu oszczędności nie jest prawnie uzasadnioną podstawą do rozwiązania umowy . Stany Zjednoczone i Europa nie wydały jeszcze podobnych orzeczeń na tym poziomie, ale wynik sprawy w Chinach może wpłynąć na globalną dyskusję na temat ochrony pracowników w dobie automatyzacji .

Orzeczenie uwypukla jednak również ograniczenia interwencji sądowej. Jak zauważył jeden z ekspertów: „Sądy skutecznie tworzą politykę poprzez orzeczenia w indywidualnych sprawach”, co nie zastąpi kompleksowych ram legislacyjnych, które mogą zapewnić przewidywalność i spójność . Rząd chiński stoi teraz pod presją, aby wyjść poza rozwiązania tymczasowe i uchwalić jednolitą ustawę o AI, która zrównoważy innowacyjność, prawa pracownicze i stabilność prawną.