Opatrunki piankowe w zapobieganiu odleżynom – co mówią badania?

Uproszczony przegląd literatury

Odleżyny to poważny problem wśród pacjentów hospitalizowanych, zwłaszcza u osób starszych oraz tych z wieloma czynnikami ryzyka . Okolica kości krzyżowej wymaga szczególnej uwagi, ponieważ jest narażona na długotrwały ucisk, gdy pacjent długo leży w łóżku.

Opatrunki piankowe są coraz częściej stosowane w profilaktyce odleżyn – nakłada się je na obszary ciała podatne na ucisk . Wielowarstwowe opatrunki silikonowe stosuje się jako dodatkową metodę ochrony, obok standardowych środków zapobiegawczych.

Kilka badań naukowych sugeruje, że opatrunki na kość krzyżową mogą zmniejszać ryzyko odleżyn. Jeden z przeglądów systematycznych z metaanalizą wykazał, że opatrunki te znacząco redukują występowanie odleżyn w tej okolicy, w tym tych II stopnia i wyższych, a także wczesne zaczerwienienie skóry . Inny przegląd systematyczny analizował stosowanie profilaktycznych opatrunków na kość krzyżową u pacjentów na oddziale intensywnej terapii – uwzględniał on m.in. wielowarstwowe opatrunki silikonowe . W najnowszym przeglądzie sprawdzano także efektywność kliniczną oraz opłacalność wielowarstwowych opatrunków silikonowych w zapobieganiu odleżynom .

Jednak dowody nie są całkowicie jednoznaczne. W przeglądzie z 2024 roku odnotowano, że choć opatrunki i środki miejscowe są szeroko stosowane w profilaktyce odleżyn, ich skuteczność w wielu badaniach wciąż pozostaje niejasna . Wcześniejszy przegląd wskazał z kolei, że liczne badania nad miejscowym stosowaniem różnych preparatów nie wykazały jednoznacznych korzyści ani szkód .

Podsumowując, dostępna literatura sugeruje, że standardowe środki profilaktyczne są wciąż najważniejsze, ale dodanie profilaktycznego wielowarstwowego opatrunku silikonowego może zapewnić dodatkową ochronę pacjentom wysokiego ryzyka w szpitalu. Potrzebne są dalsze badania, aby ostatecznie potwierdzić skuteczność tych opatrunków w porównaniu z samą standardową opieką.