Pierwsza szczepionka mRNA na neuroblastomę – guzy zmniejszyły się o 70% w badaniach przedklinicznych

Jak działa szczepionka? Nanocząstki RALA i cel – białko GPC2

Szczepionka dostarcza mRNA kodujące białko Glypican 2 (GPC2) – antygen nowotworowy występujący w dużym stężeniu na komórkach neuroblastomy – przy użyciu samoorganizujących się kationowych nanocząstek peptydowych RALA . Nanocząstki RALA były już wcześniej badane w kontekście szczepionek DNA, między innymi w modelach raka prostaty, gdzie skutecznie dostarczały pDNA i wywoływały swoistą odpowiedź immunologiczną . Ta platforma mRNA stanowi znaczący postęp w porównaniu z wcześniejszymi metodami opartymi na nanocząstkach w leczeniu neuroblastomy, które wykorzystywały nanocząstki pokryte błonami bakteryjnymi w połączeniu z radioterapią .

Co ważne, białko GPC2 występuje w nadmiarze w wielu typach nowotworów dorosłych i dziecięcych, co oznacza, że platforma ta może być szybko zaadaptowana do zwalczania innych nowotworów eksprymujących GPC2 .

Modułowa platforma przypominająca klocki LEGO

Dr Piskareva określiła tę technologię jako „jak klocki LEGO” – poszczególne elementy można wymieniać, precyzyjnie dostosowując szczepionkę do konkretnego pacjenta lub różnych celów nowotworowych . Ta modułowość odróżnia ją od istniejących szczepionek mRNA przeciwnowotworowych, które w największym stopniu zaawansowania klinicznego są stosowane w czerniaku, raku trzustki i niedrobnokomórkowym raku płuca, opierając się głównie na spersonalizowanych neoantygenach lub stałych panelach antygenów . Ukierunkowanie na wspólny antygen (GPC2) zamiast na mutacje specyficzne dla danego pacjenta sprawia, że platforma ta może być rozwijana jako terapia gotowa do użycia dla określonej grupy pacjentów.

Dlaczego to takie ważne? Pilna potrzeba nowych metod leczenia neuroblastomy

Neuroblastoma odpowiada za 15% zgonów dzieci z powodu nowotworów, a 80% pacjentów z grupy wysokiego ryzyka nie wykazuje znaczącej odpowiedzi na obecnie stosowane terapie . Nawroty choroby są szczególnie oporne na leczenie. Przed tym badaniem nie opublikowano żadnych danych eksperymentalnych ani klinicznych dotyczących szczepionki mRNA przeciwko neuroblastomie . Choć szczepionki mRNA dają nadzieję w leczeniu nowotworów mózgu, takich jak glejak wielopostaciowy, a systemy nanocząstek są aktywnie badane pod kątem przekraczania bariery krew-mózg , to jest to pierwszy bezpośredni dowód na to, że szczepionka mRNA może celować w neuroblastomę.

Wczesny etap, ale wyraźny kamień milowy

Jak stwierdziła dr Piskareva: „Jesteśmy na początku drogi w rozwoju szczepionki mRNA, ale pierwszy kamień milowy został pomyślnie osiągnięty.” Wyniki pochodzą wyłącznie z modeli mysich, a przed rozpoczęciem badań klinicznych konieczne są dalsze prace. Kluczowe kolejne etapy obejmują ocenę toksykologiczną – podobnie jak w przypadku innych szczepionek mRNA, które są obecnie testowane na szczurach i świniach – oraz optymalizację systemu dostarczania nanocząstek do zastosowania klinicznego.

Finansowanie i współpraca

Badanie było prowadzone we współpracy z School of Pharmacy na Queen's University Belfast i finansowane przez Irish Research Council, Higher Education Authority, Health Research Board oraz The Conor Foley Neuroblastoma Cancer Research Foundation . Pełny artykuł w otwartym dostępie jest dostępny w czasopiśmie Molecular Therapy Oncology (DOI: 10.1016/j.omton.2026.201244) .