Czy najnowocześniejsza maszyna ASML trafiła do Chin? USA naciskają, firma zaprzecza

Oto szczegółowy opis sytuacji na dzień 19 czerwca 2026 r.

Zarzuty USA

Sekretarz handlu USA Howard Lutnick podczas serii niedawnych spotkań wyraził wobec kierownictwa ASML zaniepokojenie, że jedna z najbardziej zaawansowanych maszyn firmy – tzw. ekstremalny ultrafiolet (EUV) – mogła trafić do Chin z naruszeniem amerykańskich ograniczeń eksportowych . Chodzi o maszynę, która kosztuje ponad 400 milionów dolarów i jest niezbędna do produkcji najnowocześniejszych procesorów AI i smartfonów .

Zaprzeczenie ASML

ASML kategorycznie zaprzecza tym zarzutom. Rzecznik firmy oświadczył, że ASML nigdy nie wysłał maszyny EUV do Chin . Firma przedstawiła również amerykańskim urzędnikom dokumentację, aby oczyścić się z podejrzeń, wskazując, że maszyny EUV są wielkości szkolnego autobusu, produkowane w bardzo ograniczonych ilościach, wymagają stałej obsługi techników ASML na miejscu i podlegają ścisłym ograniczeniom eksportowym, które zakazują ich sprzedaży do Chin . ASML oświadczyło, że „regularnie prowadzi przejrzysty i otwarty dialog z przywódcami rządowymi na całym świecie” i że przestrzega zarówno amerykańskich, jak i holenderskich przepisów dotyczących kontroli eksportu .

Dowody, na które powołują się urzędnicy USA

Nie ujawniono publicznie żadnych konkretnych dowodów leżących u podstaw obaw USA. Agencja Bloomberg News, która podała tę wiadomość jako pierwsza, powołała się na „osoby zaznajomione ze sprawą”, ale nie opisała żadnych dowodów wywiadowczych, dokumentów przewozowych ani innych dowodów, które skłoniły Lutnicka do interwencji . W publicznie dostępnych doniesieniach nie ma mowy o potwierdzonym obserwowaniu maszyny EUV w Chinach, przechwyconych przesyłkach ani dziennikach serwisowych wskazujących na nieautoryzowaną instalację.

Szerszy kontekst może jednak rzucać światło na podejrzenia. W grudniu 2025 r. agencja Reuters podała, że chińscy naukowcy w Shenzhen zbudowali prototyp maszyny litograficznej EUV w ramach opisywanego jako chiński „Projekt Manhattan” mający na celu dorównanie Zachodowi w dziedzinie chipów AI . Ponadto analitycy zauważyli, że niektóre komponenty podwójnego zastosowania lub mniej restrykcyjne, które mogłyby pomóc w krajowym rozwoju EUV, są trudniejsze do wyśledzenia . Nie potwierdzono jednak, czy te wydarzenia mają związek z obecnymi zarzutami.

Szerszy kontekst ograniczeń eksportowych i ustawa MATCH Act

• Obecny zakaz EUV: Istniejące już ograniczenia eksportowe pod przewodnictwem USA zabraniają ASML wysyłania systemów EUV do Chin. Gdyby zarzuty się potwierdziły, oznaczałoby to naruszenie tego długoletniego zakazu .
• Kontrola DUV (obecnie): Mniej zaawansowane maszyny litograficzne z głębokim ultrafioletem (DUV) zanurzeniowym, które mogą produkować chipy w procesie technologicznym do 7 nm, nadal trafiały do Chin i są kolejnym celem ograniczeń .
• Ustawa MATCH Act: Na początku kwietnia 2026 r. dwupartyjna grupa amerykańskich prawodawców wprowadziła Ustawę o wielostronnym dostosowaniu kontroli technologii sprzętowych (MATCH Act) (H.R. 8170) . Kluczowe postanowienia obejmują:
  • Ogólnokrajowy zakaz sprzedaży „krytycznego” sprzętu do produkcji półprzewodników, w tym zanurzeniowych maszyn litograficznych DUV i narzędzi do trawienia kriogenicznego, do dowolnego miejsca w kraju objętym zainteresowaniem (w tym bezpośrednio do Chin) .
  • Wymóg, aby kraje sojusznicze, takie jak Holandia i Japonia, dostosowały swoje ograniczenia eksportowe do zasad USA w ciągu 150 dni, w przeciwnym razie grozi im jednostronne egzekwowanie przez USA poprzez rozszerzoną Zasadę Produktu Bezpośredniego Zagranicznego, która dałaby Waszyngtonowi jurysdykcję nad każdym sprzętem zawierającym amerykańską technologię .
  • Zakaz serwisowania już zainstalowanych maszyn DUV w Chinach .
  • Ustawa przeszła przez Komisję Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów pod koniec kwietnia 2026 r. i została przesunięta w ramach szerszego głosowania nad środkami kontroli eksportu .
  • Niektóre przepisy zostały złagodzone przed głosowaniem w komisji (np. wycofano ogólnokrajowy zakaz sprzedaży narzędzi do trawienia kriogenicznego), ale restrykcje dotyczące DUV pozostały w mocy .

Krotko mówiąc, ustawa MATCH Act ma na celu skodyfikowanie i rozszerzenie obecnych wykonawczych kontroli eksportu na poziomie ustawy, zamknięcie luki dotyczącej DUV i wywarcie presji na sojuszników, aby poszli w ich ślady – podczas gdy nowe zarzuty dotyczące EUV sugerują, że nawet najbardziej rygorystyczne istniejące zakazy mogą napotykać wyzwania w zakresie egzekwowania.