Jak Chiny uratowały rynek przed szokiem naftowym stulecia?

Chińskie załamanie popytu w liczbach

Chiny, największy na świecie importer ropy naftowej, odpowiedziały załamaniem zakupów i przerobu:

• Import ropy w maju 2026 r. spadł do około 6,7 miliona baryłek dziennie (dane Kpler), co jest najniższym poziomem od dekady – spadek o około 3,5 mln b/d rok do roku . Chińskie dane celne podały tę wielkość na 7,8 mln b/d, wliczając dostawy rurociągowe, co i tak jest najniższym wynikiem od października 2017 r. .
• Przerób w rafineriach w maju spadł do 53,72 mln ton, co oznacza spadek o 9,1% rok do roku, co jest najniższym wynikiem od sierpnia 2022 r. Rafinerie państwowe pracowały średnio na poziomie zaledwie 66,3% .
• Instytut Planowania i Inżynierii PetroChina prognozuje, że całkowite zużycie ropy w Chinach w 2026 r. spadnie o 4,9% do 753 mln ton, powołując się zarówno na przejście na czystszą energię, jak i na wzrost cen wywołany konfliktem w Iranie .

Nie było to wyłącznie dobrowolne działanie polityczne. Praktycznie całkowite wstrzymanie dostaw z Zatoki Perskiej odcięło główną trasę dostaw surowej ropy do Chin, zmuszając rafinerie do drastycznego ograniczenia przerobu . Równocześnie wysokie ceny paliw i przyspieszające w Chinach wdrażanie pojazdów elektrycznych – które stanowią już ponad 50% nowych rejestracji samochodów – strukturalnie tłumiły popyt końcowy .

Paradoksalny limit cenowy

Pomimo niedoboru podaży, który – jak obliczył Bloomberg – jest „większy niż łączne zużycie ropy w Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech, Hiszpanii i Włoszech”, cena ropy Brent nie wzrosła katastrofalnie . Wycofanie się Chin jest głównym tego powodem:

• Chiny zredukowały swój import morski o około 3,5 mln b/d rok do roku już w samym maju – to największa pojedyncza redukcja popytu na świecie . Analitycy J.P. Morgan oszacowali, że ograniczenie to odpowiada za około 74% całkowitego spadku globalnego importu ropy .
• EIA odnotowała, że globalny popyt na ropę jest obecnie średnio o około 1 mln baryłek dziennie niższy niż w zeszłym roku, co znacznie ogranicza wzrost cen wynikający z zakłóceń podaży .
• Analitycy z Brookings Institution i CNBC wprost opisują ograniczenie zakupów przez Chiny jako „znaczący czynnik stabilizujący”, który pomógł utrzymać ceny ropy przed wzrostem do katastrofalnych poziomów .

Jak podsumowała nota badawcza BNP Paribas: „Spadek chińskiego importu ropy ogranicza presję na wzrost cen na światowych rynkach” .

Jak długo ta poduszka może wystarczyć?

Ta poduszka popytowa jest z natury tymczasowa. Chiny wykorzystują swoje zapasy ropy – zarówno rezerwy strategiczne, jak i komercyjne – aby utrzymać możliwie najwyższy poziom przerobu. Semafor poinformował, że podczas gdy strategiczne rezerwy ropy wzrosły od początku konfliktu o około 8 mln baryłek, zapasy rafineryjne spadły w samym maju o około 15 mln baryłek .

JPMorgan prognozuje, że około 3 mln b/d redukcji ma charakter tymczasowy, a zakupy chińskiej ropy mają stopniowo wracać do normy około sierpnia, wraz z odbiciem popytu ze strony sektora chemicznego i dążeniem Chin do uzupełnienia strategicznych rezerw .

Implikacje są jasne: gdy Chiny ponownie wejdą na rynek jako nabywca, pełny wpływ cenowy zamknięcia Cieśniny Ormuz stanie się znacznie trudniejszy do opanowania . Jak ujął to CNBC, analitycy ostrzegają, że obecna stabilność „nie potrwa długo” . Brookings Institution zauważył, że choć zniszczenie popytu pomogło jak dotąd, „ogromny wstrząs” jeszcze nie rozegrał się w pełni .