6 powodów, dla których przepływ ropy przez Cieśninę Ormuz nie wróci szybko do normy, nawet po porozumieniu USA–Iran

Ogłoszone w połowie czerwca 2026 r. tymczasowe porozumienie pokojowe między USA a Iranem, którego podpisanie zaplanowano na 19 czerwca, wzbudziło nadzieje na szybkie ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz – kluczowego punktu tranzytowego dla około 20% światowego handlu ropą i LNG . Prezydent Donald Trump ogłosił, że cieśnina zostanie otwarta „bezpłatnie”, a amerykańska blokada morska irańskich portów zostanie zniesiona . Mimo to banki z Wall Street, analitycy rynku żeglugowego i źródła ds. bezpieczeństwa morskiego ostrzegają, że powrót do normalnych przepływów ropy będzie powolny, kosztowny i niepełny. Oto sześć głównych przeszkód, które wymieniają.

1. Miny morskie i niewybuchy stanowią bezpośrednie zagrożenie fizyczne

Cieśnina została silnie zaminowana podczas konfliktu. Jak ostrzegał wysoki rangą urzędnik amerykański, przed wznowieniem bezpiecznego tranzytu konieczne jest usunięcie min – a to proces, który wymaga czasu . Amerykańskie wojsko rozpoczęło operacje rozminowywania w kwietniu 2026 r., ale szacunki czasu ich trwania wahają się od 40–50 dni do nawet sześciu miesięcy, w zależności od metody i zakresu działań . Firmy żeglugowe nadal określają cieśninę jako „bardzo ryzykowną” . Dopóki miny nie zostaną usunięte, ubezpieczyciele i armatorzy będą niechętnie wysyłać swoje statki przez cieśninę.

2. Ubezpieczenia od ryzyka wojennego pozostają na astronomicznych poziomach

Nawet po zawarciu porozumienia pokojowego składki ubezpieczeniowe od ryzyka wojennego są nadal od 30 do 4000 razy wyższe niż przed konfliktem . Przed kryzysem typowa składka za ryzyko wojenne wynosiła ok. 0,001%–0,25% wartości statku za jeden tranzyt. W szczycie kryzysu stawki te wzrosły do 1%–7,5%, co dla jednego dużego tankowca oznaczało rachunek za ubezpieczenie w wysokości od 3 do 8 mln dolarów . Jak ujął to jeden z underwriterów, składki „szybko rosną, a wolno spadają” . Ubezpieczyciele twierdzą, że potrzebują miesięcy stabilności i udokumentowanego bezpiecznego tranzytu, zanim przywrócą normalną ochronę . Dla armatorów ekonomika każdego pojedynczego przejścia pozostaje boleśnie niepewna.

3. Niejasny łańcuch dowodzenia i procedury uzyskiwania zezwolenia na żeglugę

Pod koniec maja 2026 r. „New York Times” podał, że firmy żeglugowe nadal nie wiedzą, z kim się kontaktować w sprawie zgody na nawigację, jakie trasy są wyznaczone jako bezpieczne ani jaka władza będzie zarządzać ruchem w ponownie otwartej cieśninie . Główni armatorzy, handlowcy i producenci ropy wciąż poszukują podstawowych informacji o warunkach operacyjnych porozumienia . Pytania dotyczą m.in. tego, czy będzie pobierana opłata za tranzyt przez cieśninę, terminów i wysokości uwolnienia zamrożonych irańskich funduszy oraz konkretnych warunków wznowienia żeglugi . Ten brak szczegółów tworzy mgłę niepewności, która opóźnia podejmowanie decyzji.

4. Unieruchomione i źle rozmieszczone statki wymagają ponownego pozycjonowania

Ponieważ cieśnina była praktycznie zamknięta przez ponad 100 dni, flota około 1500 statków została unieruchomiona w Zatoce Perskiej . Statki te są rozproszone po różnych kotwicowiskach, załogi mogły zostać wymienione lub zdemobilizowane, a komercyjne harmonogramy są zerwane. Potrzebne będą tygodnie na samo przemieszczenie jednostek, skompletowanie załóg i ustalenie, które statki popłyną w pierwszej kolejności . 17 czerwca trzy irańskie tankowce przewożące blisko 5 mln baryłek ropy naftowej jako pierwsze od dwóch miesięcy opuściły amerykańską blokadę – ale armatorzy postępują „z niedowierzaniem i ostrożnością”.

5. Goldman Sachs: Przepływy ropy mogą odzyskać tylko 70% przedwojennego poziomu

W nocie z 17 czerwca zatytułowanej „70% przedwojennych przepływów przez Ormuz może stać się nowym 100%” analitycy Goldman Sachs pod kierownictwem Julii Zhestkovej Grigsby oszacowali, że przepływy przez cieśninę mogą nigdy w pełni nie powrócić do wolumenu sprzed konfliktu . Powód? Producenci regionalni już przerzucili się na alternatywne szlaki eksportowe – w tym rurociągi do Yanbu (Arabia Saudyjska), Fujairah (ZEA), Ceyhan (Turcja) i Zatoki Omańskiej – zmniejszając swoją zależność od wąskiego gardła w Ormuzie . Goldman oblicza, że pełna normalizacja eksportu z Zatoki Perskiej do przedwojennego poziomu 23 mln baryłek dziennie mogłaby zostać osiągnięta przy przepływach przez Ormuz stanowiących zaledwie 70% przedwojennej przepustowości .

Po zawarciu porozumienia Goldman przyspieszył swój harmonogram normalizacji eksportu o jeden miesiąc – obecnie spodziewa się powrotu eksportu z Zatoki Perskiej do poziomów przedwojennych do końca lipca 2026 r., a odbudowy produkcji ropy do października . Wciąż jednak oznacza to dwa miesiące po podpisaniu porozumienia, a bank wcześniej przesuwał swoją prognozę z końca czerwca na koniec sierpnia, zanim osiągnięto porozumienie .

6. 60-dniowe okno negocjacyjne stwarza fundamentalną niepewność

Obecne porozumienie to wstępny memorandum – 60-dniowy rozejm, a nie ostateczny pokój . Szersze kwestie, w tym program nuklearny Iranu, pozostają nierozwiązane, a jeśli rozmowy się nie powiodą, cieśnina może zostać ponownie zamknięta . Wysoki rangą urzędnik amerykański ostrzegł, że choć ruch powinien znacznie wzrosnąć w najbliższym czasie, powrót do tranzytów sprzed konfliktu „zajmie więcej niż kilka tygodni, ponieważ niektórzy armatorzy przyjmą ostrożne podejście”.

Jak mogą wyglądać harmonogramy?

Na optymistycznym końcu skali Kpler – firma analizująca dane handlowe – szacuje, że ruch statków przez cieśninę może osiągnąć około 40 jednostek dziennie w ciągu miesiąca (w porównaniu do około 100 dziennie przed konfliktem) – czyli około połowę poziomu przedwojennego . Większość źródeł – od Goldman Sachs po urzędników ds. bezpieczeństwa morskiego – zgadza się jednak, że pełna normalizacja potrwa co najmniej do końca lipca do sierpnia 2026 r., a nawet wtedy może osiągnąć jedynie 70% przedwojennej przepustowości . Oczekuje się, że rynki fizycznej ropy naftowej pozostaną „napięte przez miesiące letnie”.

Krótko mówiąc, nagłówki krzyczą „Niech płynie ropa!”, ale rzeczywistość dla armatorów, ubezpieczycieli i handlowców ropą jest taka: jeszcze nie, nie szybko i nie do końca.