Unoszenie prześcieradła podczas zmiany pozycji pacjenta a profilaktyka odleżyn – co mówią badania?

Uniesienie prześcieradła lub prześcieradła pomocniczego podczas korygowania pozycji barku pacjenta pomaga zmniejszyć ryzyko odleżyn poprzez unikanie ciągnięcia skóry po materacu. Dzięki temu redukowane są tarcie i siły ścinające, czyli uznane mechaniczne czynniki rozwoju odleżyn u unieruchomionych pacjentów szpitalnych .

Jak uniesienie prześcieradła zmniejsza ryzyko

• Redukcja tarcia: Uniesienie prześcieradła zmniejsza ocieranie się skóry pacjenta o pościel i materac podczas zmiany pozycji .
• Redukcja sił ścinających: Siły ścinające powstają, gdy skóra porusza się w jedną stronę, a leżące pod nią kości i mięśnie pozostają nieruchome; uniesienie zamiast ciągnięcia pozwala przesunąć ciało pacjenta bardziej jako jedną całość .
• Ochrona wyniosłości kostnych: Obszary barków, łopatek, kości krzyżowej, pięt i bioder są szczególnie narażone, ponieważ odleżyny najczęściej występują nad wyniosłościami kostnymi; wytyczne zalecają unikanie układania pacjenta bezpośrednio na odleżynach i tych wyniosłościach .
• Poprawa jakości zmiany pozycji: Zmiana pozycji służy odciążeniu tkanek, a wytyczne podkreślają konieczność jej dostosowania do mobilności, stanu pacjenta, rodzaju podłoża i stopnia ryzyka .
• Działa jako element pakietu: Unoszenie prześcieradła należy łączyć z regularną zmianą pozycji, stosowaniem podłoży odciążających, oceną skóry, kontrolą wilgotności, wsparciem żywieniowym i wielodyscyplinarną opieką profilaktyczną .

Siła dowodów i niepewność

• Zmiana pozycji jest powszechnie zalecana u osób zagrożonych odleżynami, jednak optymalna częstotliwość i dokładna metoda zmiany pozycji pozostają niepewne .
• Przegląd Cochrane wykazał niepewność, czy zmiana pozycji co 2 godziny jest lepsza niż zmiana co 4 godziny przy stosowaniu podłoży odciążających .
• Wiele wytycznych klinicznych zaleca znaczącą zmianę pozycji mniej więcej co 2 godziny, ale niektóre dowody sugerują, że stosowanie materacy piankowych z 4-godzinną zmianą pozycji również może zmniejszyć częstość występowania odleżyn .
• Zatem uniesienie prześcieradła jest zgodne z dowodami, ponieważ zmniejsza tarcie i siły ścinające, ale brak wystarczających dowodów, że ten pojedynczy zabieg samodzielnie zapobiega odleżynom bez reszty planu profilaktycznego .

Artykuły, literatura i czasopisma oparte na wiarygodnych dowodach

• Wytyczne Wound Healing Society dotyczące leczenia odleżyn – aktualizacja 2023.
  Wytyczne zalecają ustalenie harmonogramu zmiany pozycji i unikanie układania pacjenta na odleżynach i wyniosłościach kostnych .

• Przegląd Cochrane: „Zmiana pozycji w profilaktyce odleżyn u dorosłych”.
  Ten systematyczny przegląd wykazał, że dowody są niepewne przy porównywaniu zmian pozycji co 2 i co 4 godziny u dorosłych stosujących podłoża odciążające .

• „Czy zmiana pozycji jest skuteczna w profilaktyce odleżyn u dorosłych?”
  Podsumowanie przeglądu wskazuje, że dowody na optymalną częstotliwość i sposób zmiany pozycji są niewystarczające, a aktualne wytyczne zalecają uwzględnienie aktywności, mobilności i zdolności pacjenta do samodzielnej zmiany pozycji .

• NCBI Bookshelf: „Profilaktyka odleżyn i leczenie ran.”
  To kliniczne źródło identyfikuje ucisk, tarcie, siły ścinające i wilgoć jako czynniki zewnętrzne, które personel medyczny powinien modyfikować, aby zapobiegać uszkodzeniom skóry .

• NCBI Bookshelf: „Zasady mobilności w opiece nad pacjentem.”
  To pielęgniarskie źródło dotyczące mobilności wyjaśnia siły ścinające i popiera bezpieczne zasady zmiany pozycji u pacjentów unieruchomionych .

• „Częstotliwość obracania i zmiany pozycji w profilaktyce odleżyn nabytych w szpitalu u dorosłych pacjentów: przegląd systematyczny” – Saeed Asiri, 2023.
  Ten systematyczny przegląd raportuje, że wiele wytycznych zaleca znaczącą zmianę pozycji mniej więcej co 2 godziny, jednocześnie wskazując na dowody dotyczące materacy piankowych i zmiany pozycji co 4 godziny .

Kliniczne stwierdzenie oparte na dowodach

Podczas zmiany pozycji pacjenta szpitalnego personel powinien lekko unieść prześcieradło lub prześcieradło pomocnicze przed ułożeniem barków, zamiast ciągnąć pacjenta po łóżku. Zmniejsza to siły tarcia i ścinające działające na skórę i tkanki miękkie. Technika ta powinna być stosowana jako element zindywidualizowanego planu profilaktyki odleżyn, obejmującego regularną zmianę pozycji i stosowanie podłoży odciążających .