Izrael zrywa kontakty z szefową unijnej dyplomacji. Chodzi o porównanie do apartheidu

Co doprowadziło do zerwania kontaktów?

18 czerwca 2026 r. izraelski minister spraw zagranicznych Gideon Sa’ar ogłosił, że zrywa „wszelki kontakt” z szefową unijnej dyplomacji Kają Kallas . Sa’ar stwierdził, że Kallas od dłuższego czasu działała „obsesyjnie i z rażącą niesprawiedliwością” wobec Izraela, a ostatnią kroplą były doniesienia, że podczas poufnych rozmów w Meksyku porównała traktowanie Palestyńczyków do apartheidu w RPA . Zapowiedział, że nie będzie utrzymywał z nią kontaktów, „dopóki nie odwoła swojego oświadczenia” .

Co Kallas miała powiedzieć w Meksyku?

Słowa Kallas zostały po raz pierwszy ujawnione przez portal Euractiv 12 czerwca 2026 r., a następnie potwierdzone przez inne media . Według doniesień:

• Podczas zamkniętych rozmów na wysokim szczeblu w Meksyku (20–22 maja 2026 r.) Kallas powiedziała meksykańskim urzędnikom rządowym, że postępowanie Izraela wobec Palestyńczyków w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu stanowi apartheid .
• Swoje spostrzeżenia oparła podobno na wizycie, którą złożyła wcześniej w południowym Izraelu i na Zachodnim Brzegu .
• Część unijnych dyplomatów prywatnie skrytykowała te słowa jako poważne potknięcie dyplomatyczne, niezgodne z oficjalnym stanowiskiem UE .

Sa’ar potępił to porównanie jako „krwawe oszczerstwo” (czyli fałszywe, złośliwe oskarżenie pod adresem Żydów) i stwierdził, że jest to niedopuszczalne wypaczenie działań Izraela .

Szerszy kontekst: narastające napięcia między UE a Izraelem

To zerwanie to najnowszy epizod w systematycznym pogarszaniu się relacji UE-Izrael w ciągu ostatniego roku, na które złożyło się kilka zbiegających się kwestii:

• Sankcje wobec izraelskich ministrów. UE była głęboko podzielona w sprawie sankcji wobec skrajnie prawicowych izraelskich urzędników. We wrześniu 2025 r. przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zaproponowała sankcje wobec „ekstremistycznych ministrów i brutalnych osadników” . Jednak państwom członkowskim UE nie udało się osiągnąć konsensusu co do nałożenia sankcji na ministra bezpieczeństwa narodowego Itamara Ben-Gwira jeszcze 15 czerwca 2026 r., a sama Kallas przyznała, że „nie osiągnięto konsensusu” .

• Wstrzymane środki handlowe. W październiku 2025 r. Komisja Europejska formalnie zaproponowała zawieszenie preferencyjnych stawek celnych na ponad jedną trzecią izraelskich towarów eksportowanych do UE w ramach Układu o stowarzyszeniu . Środek ten utknął jednak w martwym punkcie: państwa członkowskie nie zagłosowały za jego przyjęciem, a UE stanęła w obliczu krytyki w październiku 2025 r. za wstrzymanie presji sankcyjnej w związku z wysiłkami USA na rzecz zawieszenia broni .

• Zerwanie przez Izrael więzi z agendami ONZ. W styczniu 2026 r. Izrael ogłosił zerwanie stosunków z siedmioma agendami ONZ i powiązanymi organizacjami międzynarodowymi, zarzucając im stronniczość wobec Izraela . Było to następstwem izraelskiego ustawodawstwa z lat 2024–2025, które praktycznie zakazało działalności UNRWA na jego terytorium . W styczniu 2026 r. Izrael zerwał także stosunki z Sojuszem Cywilizacji ONZ, UN Energy i Globalnym Forum ds. Migracji i Rozwoju .

• Wzorzec eskalacji retoryki i izolacji. Krok Sa’ara wobec Kallas wpisuje się w szerszy trend Izraela polegający na zrywaniu kanałów dyplomatycznych z organizacjami i urzędnikami międzynarodowymi, które postrzega jako wrogie. Kallas wcześniej utrzymywała podwójną postawę – potępiała Hamas i wspierała prawo Izraela do samoobrony, jednocześnie krytykując postępowanie Izraela w Strefie Gazy . Jej uwaga o apartheidzie przekroczyła jednak granicę dla Sa’ara, który uznał, że Kallas utraciła bezstronność i zdecydował się na zerwanie kontaktów .