ArcelorMittal, thyssenkrupp Steel i voestalpine wzywają do pilnej reformy ETS

Wspólne ostrzeżenie trzech gigantów stalowych (17 czerwca 2026 r.)

17 czerwca 2026 r. ArcelorMittal Europe, thyssenkrupp Steel i voestalpine opublikowały wspólny apel, do którego przyłączyło się około 40 innych dużych koncernów przemysłowych. Sygnatariusze ostrzegli, że unijny system handlu emisjami (EU ETS) generuje eskalację kosztów, która zagraża konkurencyjności europejskiego przemysłu. W liście skierowanym do przewodniczącego Rady Europejskiej Antónia Costy i przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen zażądali „decydującej interwencji, aby zatrzymać wzrost kosztów w ETS” .

Czego dokładnie żądają? – Konkretne reformy

• Tymczasowe zamrożenie rosnących kosztów ETS – ograniczenie gwałtownie rosnących cen uprawnień do emisji CO₂, które firmy muszą wykupywać .
• Gruntowna reforma systemu – przedsiębiorstwa twierdzą, że ETS potrzebuje „konfrontacji z rzeczywistością”, aby koszty emisji były dostosowane do faktycznego tempa wdrażania dostępnych technologii dekarbonizacyjnych .
• Zakończenie szybkiej likwidacji darmowych uprawnień dla przemysłów energochłonnych. Argumentują, że niezbędna infrastruktura dla zielonej stali (zielony wodór, czysta energia, wychwytywanie dwutlenku węgla) nie jest jeszcze dostępna na skalę komercyjną .

Szacowane ryzyko i utrata miejsc pracy

• Trzej producenci reprezentują około 60% produkcji stali w procesie wielkopiecowym w Europie .
• Z ich analiz wynika, że koszty produkcji stali w Europie wzrosną o około 100 euro na tonę z powodu podwyżek kosztów ETS, co sprawi, że europejska stal straci konkurencyjność wobec importu z regionów o słabszym systemie cen emisji .
• Ostrzegają, że rosnący rachunek za emisje grozi zamykaniem zakładów, poważną utratą miejsc pracy i przyspieszoną deindustrializacją, jeśli trajektoria ETS nie zostanie skorygowana .

Portugalia włącza się do walki

Portugalia wysłała do Brukseli odrębny list (ok. 12–17 czerwca 2026 r.), który jest ściśle powiązany z obawami przemysłu. Minister środowiska Maria da Graça Carvalho wezwała Komisję Europejską do ponownego rozważenia lub wstrzymania decyzji o ograniczeniu darmowych uprawnień dla przemysłu. Ostrzegła, że cięcia zaszkodzą konkurencyjności kluczowych portugalskich sektorów, takich jak ceramika, szkło i cement . To stanowisko jest zbieżne z apelem hutników o wolniejsze wygaszanie darmowych przydziałów, choć Portugalia koncentruje się na szerszym wachlarzu branż, nie tylko na stali .

Kalendarium i kontekst polityczny (rewizja ETS – 15 lipca 2026 r.)

• 21 października 2025 r. – Komisja Europejska ogłosiła w swoim programie prac na 2026 r. aktualizację przepisów EU ETS .
• 11 maja 2026 r. – KE zaproponowała nowe wartości referencyjne (benchmarki) dla darmowych uprawnień na lata 2026–2030 i otworzyła konsultacje .
• 18 maja 2026 r. – Odbyło się posiedzenie grupy interesariuszy wysokiego szczebla; KE poinformowała, że uwagi zostaną uwzględnione w projekcie, który „obecnie zaplanowano na 15 lipca” .
• 10 czerwca 2026 r. – Debatę orientacyjną w sprawie przeglądu ETS przeprowadzono w KE; wiceprzewodniczący Raffaele Fitto potwierdził, że prace zmierzają do terminu 15 lipca .
• 15 lipca 2026 r. – KE ma przedstawić formalny projekt rewizji ETS, który prawdopodobnie obejmie korektę trajektorii redukcji emisji, zaktualizowane benchmarki i potencjalne zmiany w Rezerwie Stabilności Rynkowej .

Kontekst polityczny: Rewizja zbiega się z wygaśnięciem unijnego środka ochronnego dla stali (safeguard) 30 czerwca 2026 r. i wejściem w życie nowego systemu ochrony importu od 1 lipca . Jednocześnie KE ma ustawowy obowiązek (na mocy dyrektywy 2003/87/WE) złożenia sprawozdania z funkcjonowania ETS do lipca 2026 r. . Presja ze strony gigantów przemysłowych i państwa członkowskiego (Portugalia) wywiera znaczącą presję na KE, aby spowolniła tempo redukcji darmowych uprawnień, choć KE wcześniej deklarowała, że nie zamierza zawieszać ETS .