Błąd FTX wart 31,7 mld dolarów: Jak wyprzedaż udziałów w Cursor i Anthropic kosztowała wierzycieli fortunę

Gdy giełda kryptowalut FTX upadła w listopadzie 2022 roku, jej syndyk masy upadłościowej stanął przed pozornie niemożliwym zadaniem: zebrać gotówkę na spłatę wierzycieli, jednocześnie zarządzając jednymi z najbardziej obiecujących inwestycji venture w świecie technologii. Efektem była seria wymuszonych wyprzedaży, które – jak się okazuje z perspektywy czasu – kosztowały wierzycieli szacunkowo 31,7 miliarda dolarów utraconych zysków . Dwa najbardziej bolesne przykłady to udziały w startupie AI Cursor (asystent kodowania) oraz w laboratorium AI Anthropic – pozycje sprzedane za ułamek tego, co są warte dzisiaj.

Luka wart 31,7 mld dolarów: Dwie inwestycje, dwie stracone fortuny

Tylko na tych dwóch inwestycjach venture wierzyciele FTX stracili szansę na około 31,7 miliarda dolarów niezrealizowanych zysków . Oto szczegóły:

Inwestycja	Koszt zakupu FTX	Cena sprzedaży (rzeczywista)	Obecna wartość (gdyby zatrzymano)	Utracony zysk
Cursor / Anysphere (ok. 5% udziałów)	200 000 USD	200 000 USD	ok. 3 mld USD (przy wycenie SpaceX na 60 mld USD)	ok. 2,9998 mld USD
Anthropic (ok. 8% udziałów)	ok. 500 mln USD	ok. 1,3 mld USD	ok. 30+ mld USD (przy wycenie 380 mld USD)	ok. 28,7 mld USD
Razem				~31,7 mld USD

Cursor: Sprzedaż za 200 000 dolarów, która stała się stratą 3 miliardów

W kwietniu 2022 roku Alameda Research – ramię tradingowe FTX – zainwestowała 200 000 dolarów w Anysphere, firmę stojącą za edytorem kodu AI Cursor, uzyskując około 5% udziałów przy wycenie 4 milionów dolarów . Rok później, gdy FTX było już w upadłości, sądowo wyznaczony syndyk sprzedał te udziały za dokładnie te same 200 000 dolarów .

W kwietniu 2026 roku SpaceX Elona Muska ogłosiło umowę przejęcia Cursora za 60 miliardów dolarów . Te 5% udziałów byłoby teraz warte około 3 miliardów dolarów – to 15 000-krotny zwrot, który trafił do kupującego, a nie do wierzycieli FTX .

Anthropic: Od 1,3 miliarda do ponad 30 miliardów dolarów

FTX zainwestowało około 500 milionów dolarów w Anthropica w 2021 roku, nabywając blisko 8% udziałów w firmie AI stojącej za chatbotem Claude . W 2024 roku syndyk sprzedał te udziały w dwóch transzach za łączną kwotę około 1,3 miliarda dolarów: około 884 miliony dolarów w marcu konsorcjum, w skład którego wchodziły fundusze majątkowe z Abu Zabi, oraz kolejne 452 miliony dolarów w czerwcu .

Od tego czasu wycena Anthropica poszybowała do 380 miliardów dolarów po rundzie finansowania serii G . Przy tej wycenie te same 8% udziałów byłoby warte ponad 30 miliardów dolarów . Różnica między ceną sprzedaży a obecną wartością to około 28,7 miliarda dolarów .

Dlaczego syndyk nie mógł po prostu zaczekać?

Łatwo nazwać te sprzedaże błędem, ale syndyk masy upadłościowej FTX nie miał swobody w przetrzymywaniu pozycji venture w oczekiwaniu na wyższe zyski. Kilka strukturalnych ograniczeń zmusiło go do likwidacji.

1. Natychmiastowe potrzeby gotówkowe w ramach Chapter 11. FTX złożyło wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie rozdziału 11 11 listopada 2022 roku po poważnym kryzysie płynnościowym . Syndyk potrzebował gotówki natychmiast, aby sfinansować postępowanie upadłościowe, opłacić doradców i dokonać wypłat dla wierzycieli – niepłynne udziały venture nie mogły pokryć tych rachunków .

2. Obowiązek powierniczy maksymalizacji wartości do odzyskania. W nadzorowanym przez sąd postępowaniu Chapter 11, zadaniem syndyka było zaspokojenie roszczeń wierzycieli, a nie spekulowanie na wczesnych etapach rozwoju prywatnych spółek . Utrzymywanie skoncentrowanych, ryzykownych pozycji w niepewnej perspektywie byłoby trudne do obrony przed sądem i wierzycielami .

3. Ryzyko koncentracji i zmienności. Syndyk posiadał niepłynne, trudne do wyceny aktywa. Sądy upadłościowe wysłuchały opinii biegłych na temat braku płynności i nieodłącznego ryzyka takich udziałów w sporach dotyczących aktywów FTX, co czyniło szybką monetyzację bardziej obronną niż utrzymywanie dużych, niezdywersyfikowanych zakładów .

4. Nadzór sądu i wierzycieli. Sąd upadłościowy w Delaware nadzorował każdą ważną decyzję, a komitet wierzycieli aktywnie uczestniczył w postępowaniu . Ta struktura nie pozwalała na otwarte zakłady venture – syndyk potrzebował zgody sądu na zatrzymanie, a nie sprzedaż .

5. Brak odpowiedniego wehikułu do trzymania aktywów. Postępowanie Chapter 11 jest zaprojektowane do administrowania roszczeniami i dystrybucji wartości, a nie do długoterminowego działania jako fundusz venture capital . Dystrybucja udziałów w prywatnych spółkach milionom wierzycieli lub utrzymywanie portfela przez lata nie wchodziło w grę .

Szerszy obraz

Jedna z analiz oszacowała całkowite utracone zyski z wymuszonych wyprzedaży FTX – w tym Anthropica, Cursora i innych pozycji – na ponad 35 miliardów dolarów . Same udziały w Cursorze i Anthropicu stanowią zdecydowaną większość tej kwoty .

Choć syndyk odzyskał około 1,5 miliarda dolarów ze sprzedaży tych dwóch udziałów – więcej niż ich pierwotny koszt – utracone zyski są oszałamiające. Dla wierzycieli FTX to bolesna lekcja, że w upadłości na podstawie rozdziału 11, prawny obowiązek maksymalizacji natychmiastowej wartości do odzyskania może odbyć się kosztem przyszłej fortuny.