70% to nowe 100%: Czego Goldman Sachs spodziewa się po rynku ropy po ponownym otwarciu Cieśniny Ormuz

Infrastruktura omijająca Ormuz – obecnie transportuje ok. 7,5 mln baryłek dziennie

Wojna zmusiła producentów do szybkiego rozwinięcia trzech głównych tras alternatywnych, które łącznie przesyłają obecnie około 7,5 miliona baryłek dziennie:

• Arabia Saudyjska (Yanbu): Saudi Aramco zwiększyło przepustowość swojego rurociągu East-West (Petroline) do rekordowego poziomu 7 mln baryłek dziennie w I kwartale 2026 roku . Jednak faktycznym wąskim gardłem jest załadunek w portach Yanbu – rzeczywisty eksport ropy przez Yanbu wynosi około 4 mln baryłek dziennie (czterokrotnie więcej niż przed wojną), a reszta trafia do krajowych rafinerii . Rurociąg o długości 1200 km, biegnący z Abqaiq nad Morze Czerwone, całkowicie omija Ormuz .

• ZEA (Fudżajra): Rurociąg Habshan-Fudżajra (ADCOP) dostarcza ropę do portu Fudżajra na zachodnim wybrzeżu ZEA, poza Cieśniną Ormuz. Przed wojną działał znacznie poniżej swoich mocy; jego wykorzystanie gwałtownie wzrosło, gdy tankowce zaczęły ładować w Fudżajrze zamiast w terminalach zależnych od Ormuz .

• Irak (Ceyhan): Irak przekierował część swojego eksportu ropy rurociągiem do tureckiego portu Ceyhan nad Morzem Śródziemnym, choć wolumeny były ograniczone przez problemy infrastrukturalne i bezpieczeństwo regionalne .

Goldman zauważa, że saudyjski rurociąg East-West ma teoretyczną przepustowość 7 mln baryłek dziennie, ale efektywna zdolność eksportowa po odjęciu zapotrzebowania krajowych rafinerii wynosi bliżej 4,5–5 mln baryłek dziennie . Rurociąg ADCOP ZEA ma przepustowość około 1,5 mln baryłek dziennie . Razem z iracką trasą przez Ceyhan, całkowita alternatywna przepustowość eksportowa wynosi około 7,5 mln baryłek dziennie – wielkość, która jest już strukturalnie wbudowana w globalne łańcuchy dostaw.

Harmonogram: szybsze ożywienie niż oczekiwano

Scenariusz bazowy Goldmana zakłada:

• Normalizacja eksportu z Zatoki Perskiej do poziomu sprzed wojny do końca lipca – to znaczące przyśpieszenie w stosunku do wcześniejszej prognozy banku z końca sierpnia . Szybszy harmonogram wynika z natychmiastowego zawieszenia broni i oczekiwania, że amerykańska blokada zostanie zniesiona w ciągu dni od formalnego podpisania umowy .

• Odbudowa produkcji w Zatoce Perskiej przed październikiem – Goldman spodziewa się, że około 14,5 mln baryłek dziennie produkcji z Zatoki, która była wyłączona (57% poziomu sprzed wojny), powróci w ciągu kilku miesięcy w scenariuszu bezpiecznego ponownego otwarcia, choć ostatni etap ożywienia będzie wolniejszy i bardziej niepewny . Przytaczane przez Goldman prognozy zewnętrzne sugerują, że producenci z Zatoki Perskiej mogliby odzyskać około 70% utraconej produkcji w ciągu trzech miesięcy i około 88% w ciągu sześciu miesięcy, jeśli droga wodna zostanie bezpiecznie otwarta .

Zrewidowane prognozy cen ropy Brent

Goldman gwałtownie obniżył swoje prognozy cen ropy po zawarciu porozumienia :

Goldman zauważa, że nowy cel dla Brent na IV kwartał 2026 wynoszący 80 USD jest mniej więcej zgodny z aktualnymi cenami rynkowymi (ok. 82,80 USD 16 czerwca), co sugeruje, że rynki w dużej mierze zdyskontowały już porozumienie pokojowe . Prognoza 75 USD na 2027 rok wskazuje na utrzymującą się nadpodaż, gdy zaczną się odbudowywać zapasy . Bank prognozuje globalną nadwyżkę podaży na poziomie 3,2 miliona baryłek dziennie w 2027 roku .

Scenariusze wzrostu i spadku cen

• Scenariusz wzrostowy (130+ USD/bbl): Jeśli Cieśnina Ormuz nigdy nie zostanie w pełni otwarta – z powodu załamania rozmów, wznowienia działań wojennych lub odmowy Iranu na swobodny tranzyt – Goldman wcześniej sygnalizował, że ceny ropy mogą gwałtownie wzrosnąć powyżej 130 USD/bbl. Na początku kryzysu bank ostrzegał, że ceny mogą przekroczyć 100 USD/bbl w ciągu tygodnia bez rozwiązania . Wartość 130+ USD reprezentuje skrajny scenariusz, w którym trwałe zamknięcie punktu krytycznego usuwa z rynku na stałe ponad 15 mln baryłek dziennie.

• Scenariusz spadkowy (60 USD/bbl w 2027): W przypadku szybszej niż oczekiwano normalizacji – gdzie produkcja w Zatoce Perskiej odbudowuje się jeszcze szybciej, irańska ropa bez sankcji zalewa rynek, a przepływy alternatywnymi rurociągami pozostają wysokie – średnia Goldmana na 2027 rok mogłaby spaść do 60 USD lub poniżej. Przedwojenna prognoza bazowa banku na 2026 rok wynosiła 56 USD za baryłkę Brent, więc powrót w kierunku tych poziomów mieści się w zakresie spadkowym .

Kontekst dyplomatyczny: Porozumienie USA–Iran

• Wstępne porozumienie ogłoszone 14–15 czerwca 2026: Prezydent Trump i irańscy urzędnicy ogłosili wstępne porozumienie mające na celu zakończenie działań wojennych i ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz . Dokument ramowy został podpisany elektronicznie przez Trumpa i wiceprezydenta Vance'a 15 czerwca .

• Formalne podpisanie w Szwajcarii: Ostateczne porozumienie ma zostać formalnie podpisane w Genewie w Szwajcarii, z udziałem obu stron i mediatorów .

• Główne warunki: Umowa przejściowa obejmuje 60-dniowe zaprzestanie działań wojennych, zgodę Iranu na redukcję zapasów wysoko wzbogaconego uranu oraz zniesienie przez USA sankcji, aby umożliwić Iranowi swobodną sprzedaż ropy – co jest znaczącym ustępstwem ze strony Waszyngtonu . 60-dniowe okno ma umożliwić negocjacje w sprawie przyszłości irańskiego programu nuklearnego .

• Stanowisko Iranu: Iran wskazał, że zamierza pobierać opłaty tranzytowe za statki przepływające przez Cieśninę Ormuz, postrzegając to jako źródło dochodów i sposób na zarabianie na swojej geograficznej kontroli. Teheran oświadczył również, że odmawia powrotu do warunków sprzed wojny, nalegając na nowe ramy zarządzania cieśniną, które obejmują rekompensatę i sformalizowany nadzór Iranu.

Pozostałe ryzyka w 60-dniowym oknie negocjacyjnym

Kilka poważnych ryzyk pozostaje nierozwiązanych :

1. Rozmowy nuklearne mogą upaść – irański program nuklearny i zakres zniesienia sankcji to najtrudniejsze kwestie. Jeśli rozmowy załamią się w ciągu 60 dni, działania wojenne mogą zostać wznowione .
2. Ofensywa Izraela w Libanie – Trwająca kampania izraelska w Libanie może przerodzić się w szerszy konflikt regionalny i całkowicie wykoleić porozumienie USA–Iran .
3. Egzekwowanie i weryfikacja – Nie ma uzgodnionego mechanizmu weryfikacji redukcji irańskiego uranu ani egzekwowania gwarancji tranzytowych przez Cieśninę .
4. Żądania Iranu dotyczące opłat tranzytowych – Jeśli Iran jednostronnie nałoży opłaty lub ograniczy przepływ niektórym statkom, „ponowne otwarcie” będzie częściowe i może nadal zakłócać około 30% przepływów, co jest zgodne z tezą Goldmana o trwałym odbudowie na poziomie 70% .
5. Podatność rurociągów na ataki – Alternatywne trasy (Yanbu, Fudżajra, Ceyhan) są teraz kluczowymi celami infrastrukturalnymi. Wszelkie nowe uderzenia w te obiekty wyeliminowałyby zdolności omijające cieśninę, które stanowią podstawę harmonogramu normalizacji Goldmana.

Uwaga dla czytelników

Kurs dolara amerykańskiego (USD) wobec złotego (PLN) ulega wahaniom. Przeliczając podane ceny ropy na złotówki, należy uwzględnić aktualny kurs wymiany, aby uzyskać rzeczywisty obraz wpływu na polski rynek paliw.